Pierwszenstwo: L-kj i6, i\ Opublikowano: 21. I. 1965 48777 njoo MKP C 05 C UKD <-KA ¦rf:" i'a?.j.ilowego Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Tadeusz Romotowski, mgr inz. Jan Turlej Wlasciciel patentu: Instytut Nawozów Sztucznych, Tarnów (Polska) Sposób wytwarzania plynnego nawozu azotowego z lugów posiarczynowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia plynnego nawozu azotowego z odpadkowych lugów posiarczynowych pozostajacych po procesie roztwarzania drewna kwasnym siarczynem wap¬ niowym przez nasycenie tych lugów amonia¬ kiem, z ograniczeniem do minimum mozliwosci wytracania sie w czasie produkcji uciazliwych osadów.W przeliczeniu na skladniki odzywcze w jed¬ nym litrze lugów posiarczynowych znajduje sie o- kolo 180 mg azotu, 69 mg P2 05, 124 mg K20 i 219 mg MgO. Oprócz wymienionych i innych substancji nieorganicznych, powyzsze lugi zawie¬ raja okolo. 6,0% substancji organicznych, które podobnie jak obornik, poprawiaja jakosc gleby.W patencie czechoslowackim nr 94.970 poda¬ ny jest sposób sprzezonej produkcji celulozy i sztucznego nawozu azotowego. W sposobie tym nadmiar bezwodnego amoniaku, stosowanego przy produkcji celulozy do impregnacji drewna pod¬ dawanego roztwarzaniu wykorzystuje sie do na¬ sycania lugów z poprzednich roztwarzan, w celu otrzymania nawozu plynnego o zawartosci okolo 20% azotu.Znane sa równiez sposoby bezposredniego wy¬ korzystania lugu posiarczynowego na nawóz azo¬ towy przez nasycanie go bezwodnym amonia¬ kiem do .zawartosci okolo 25% amoniaku, przy czym jednakze wytraca sie mazisty osad stano¬ wiacy po wysuszeniu 1—2% calkowitej masy na¬ wozu plynnego. Osad ten utrudnia magazyno¬ wanie i wprowadzanie do gleby nawozu plyn¬ nego wskutek zatykania krócców spustowych, rur i radelek w urzadzeniach stosowanych do 5 tego celu.Powyzszych niedogodnosci produkcyjnych nie wykazuje sposób wedlug wynalazku, umozliwia¬ jacy ograniczenie do minimum procesu wytra¬ cania sie osadu. Istota wynalazku polega na co- 10 claniu do lugu posiarczynowego, przed rozpocze¬ ciem nasycania bezwodnym amoniakiem malych i- losci fosforanów amonowego, potasowego lub so¬ dowego, dzialajacych dyspergujaco. Na przyklad dodatek fosforanu dwuarnonowego w ilosci 0,1 — 15 0,5% wagowych w stosunku do masy lugu posiar¬ czynowego umozliwia pieciokrotne zmniejszenie i- losci wytraconego osadu z 1—2% do 0,2—0,4% w stosunku do calkowitej masy nawozu plynnego.Zmniejszenie ilosci osadu umozliwia zachowanie 20 w formie trwalej zawiesiny w nawozie plynnym i wprowadzenie do gleby co najmniej 94% cal¬ kowitej ilosci substancji suchej zawartej w lugu posiarczynowym.Bez dodatku czynnika dyspergujacego okolo 25 21% calkowitej substancji suchej traci sie w wy¬ niku trudnosci manipulacyjnych powodowanych csadem.Produkcja plynnego nawozu azotowego z lu¬ gów posiarczynowych sposobem wedlug wynalaz- 30 ku umozliwia calkowite wykorzystanie zanieczysz- 4877748 777 czajacych rzeki scieków do nawozenia i poprawy jakosci gleby. Unika sie przy tym koniecznosci budowy bardzo kosztownych urzadzen do oczysz¬ czania scieków lub aparatury do innego, czesto nieekonomicznego lub deficytowego przerobu tych scieków np. przez odparowywanie i spalanie.Przyklad. Do absorbera wyposazonego w chlo¬ dzenie wodne i mieszadlo wprowadza sie 1000 kg lugu posiarczynowego i dodaje 5 kg fosforanu clwuamonowego. Nastepnie powyzszy roztwór na¬ syca sie gazowym amoniakiem do 25% wago¬ wych, przez co uzyskuje sie 1340 kg plynnego 10 4 nawozu azotowego, który zawiera 20,5% azotu, okolo 0,14% P2O5, 4,4% substancji organicznych i drobne ilosci zwiazków potasu i magnezu. PL