PL48759B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 22, Xli. 1964 48759 KI. 21 d3, 2 MKP UKD BIBLIOTEKA Twórca wynalazku: mgr Kazimierz Szczepanski Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Sprzetu Instalacyjnego „Poniatowa", Poniatowa (Polska) Urzadzenie do miedzyoperacyjnego badania stojanów, wirujacych maszyn elektrycznych w procesie ich wytwarzania Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do miedzyoperacyjn.ego badania stojanów, wiruja¬ cych maszyn elektrycznych w procesie ich wy¬ twarzania, wyposazonego w wirujacy czujnik elektromagnetyczny, wspólpracujacy z oscylogra- 5 fem katodowym o kolowej podstawie czasu W toku seryjnej produkcji wirujacych maszyn elektrycznych wystepuja liczne wady uzwojen stojanów, które miedzy innymi polegaja na nie¬ prawidlowosci polaczen poszczególnych sekcji, io zwarciach miedzyzwojowych lub miedzysekcyj¬ nych, wzglednie na nierównomiernym doborze liczby zwojów.Ze wzgledów czysto ekonomicznych wady te nalezy wyeliminowac przed ostatecznym monta- 15 zem maszyny, a nawet przed procesem impreg¬ nacji uzwojen stojana, gdyz oszczedza sie wiele roboczogodzin na czynnosci zwiazane z demonta¬ zem maszyny i jej -ponownym montazem.Ponadto prawidlowo zaimpregnowanych uzwo¬ jen stojana z reguly nie mozna wyciagnac ze zlobków bez ich calkowitego uszkodzenia. W zwiazku z tym istnieje potrzeba i koniecznosc miedzyoperacyjnego badania prawidlowosci uzwojen stojana tuz po ich wykonaniu.W tym celu stosowano caly szereg urzadzen umozliwiajacych badanie stanu izolacji uzwojen stojana maszyny elektrycznej przed jego konco¬ wym montazem. Wymagania stawiane tym urza¬ dzeniom kontrolnym polegaja nie tylko na tym, 30 20 25 aby sygnalizowaly one stan zwarcia uzwojen lub nieprawidlowosc ich polaczen, lecz równiez aby lokalizowaly wykryte wady w celu ich szybkiego usuniecia.Znane jest na przyklad z opisu patentowego Nr 35165 urzadzenie do wykrywania nieprawidlo¬ wosci polaczen uzwojen stojana, ich stanu zwar¬ cia lub tez nierównosci otworu stojana, w któ¬ rym zastosowano wirnik pomiarowy, zaopatrzo¬ ny w uzwojenie pomiarowe przesuniete wzgle¬ dem siebie o 90°.Wskutek obrotu wirnika pomiarowego oraz przer suniecia strumienia magnetycznego powstaje na¬ piecie zmienne co do wartoscia zalezne od licz¬ by zawartych zwojów lub tez nierównosci otworu stojana, wskazywane za pomoca dowolnego przy¬ rzadu wskazówkowego.Opisane urzadzenie odznacza sie ta zasadni¬ cza niedogodnoscia, zwlaszcza w zastosowa¬ niu do silników indukcyjnych malej mocy, ze wykazana nieprawidlowosc jest trudna do ziden¬ tyfikowania, to znaczy, ze nie mozna wyrobic so4 bie w sposób bezposredni pogladu o charakterze wykrytej wady.Ponadto obserwacja wskazan mierników wskazówkowych jest obarczona subiektywnym bledem odczytu, zaleznym od indywidu¬ alnych cech obserwatora.Wiadomym jest, ze którtkotrwale przebiegi zmian napieciowych najprzejrzysciej odwzoro- 487593 wywane sa na ekranach oscylografów. W zwiaz¬ ku z tym próbowano rozwiazac konstrukcyjnie urzadzenia da wykrywania zwarc lub nieprawi¬ dlowosci polaczen w maszynach elektrycznych w ^oparciu o zastosowanie róznego rodzaju oscy¬ lografów.Znane jest na przyklad urzadzenie do lokali¬ zacji uszkodzenia uzwojen w transformatorach i maszynach wirujacych wielkiej mocy, wspól¬ pracujace z odpowiednio wyskalowanym oscylo- ^grafem lcatodoiwym, Które nie znajduje jednak zafasowania do badania silników indukcyjnych, zwlaszcza malej mocy.Urzadzenie do badania miedzyoperacyjnego stojanów maszyn elektrycznych zwlaszcza silni¬ ków indukcyjnych malej i sredniej mocy bedace przedmiotem niniejszego wynalazku, posiada bardzo prosta konstrukcje, a jednoczesnie umozli¬ wia szybka i dokladna analize stanu uzwojen badanego stojana, stanowiac niezbedne stanowis¬ ko kontroli miedzyoperacyjnej przy masowej pro¬ dukcji wirujacych maszyn elektrycznych.Istota wynalazku polega na tym, ze wirujacy czujnik elektromagnetyczny jest sprzegniety z generatorem kolowej podstawy czasu wspólpra¬ cujacego oscylografu katodowego. Indukujaca sie sila elektromagnetyczna w czujniku pomiaro¬ wym, który wiruje wewnatrz badanego stojana, zasilonego z odpowiedniego generatora, napie¬ ciem o czestotliwosci akustycznej, posiada wiel¬ kosc proporcjonalna do natezenia pola strumie¬ nia magnetycznego, wytwarzanego przez uzwoje¬ nie badanego stojana. Powstaly na ekranie lam¬ py oscylografu obraz ma postac wirujacego pro¬ mienia, którego wielkosc i kat nachylenia odwzorowuje wielkosc natezenia pola magnetycz¬ nego w danym miejscu poobwodowym badanego stoj,ana. Uwidocznione na ekranie oscylografu katodowego znieksztalcenia obrazu pozwalaja ustalic charakter i miejsce wykrytej wady ba¬ danego stojana.Wynalazek jest objasniony na przykladzie wy¬ konania urzadzenia uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia kompletne urzadze¬ nie w widoku, fig. 2 — przekrój badanego stoja¬ na oraz pomiarowego czujnika elektromagnety¬ cznego, fig. 3 — widok pakietu blach czujnika elektromagnetycznego, a fig. 4 — schemat ideo¬ wy ukladu polaczen urzadzenia z fig. 1.Urzadzenie do miedzyoperacyjinego badania stojanów wirujacych maszyn elektrycznych we¬ dlug wynalazku jest zabudowane w pulpicie 3, na którym znajduje sie oscylograf katodowy 2 w takim polozeniu, aby obserwator mógl swo¬ bodnie ogladac ekran 2a tego oscylografu oraz badany stojan 4, w którym obraca sie elektro¬ magnetyczny czujnik pomiarowy 1. Elektroma¬ gnetyczny czujnik pomiarowy 1, uwidoczniony na fig. 2 i 3, stanowi pakiet blach 8 zaopatrzony w dwa zlobki 7 z nawinieta zwojnica 5, który jest osadzony na osi 6 ulozyskowanej z jednej strony w kolnierzu 11, przykreconym do kon¬ strukcji pulpitu 3, a z 'drugiej strony w kolnie¬ rzu stozkowym 12, centrujacym polozenie czuj¬ nika 1 w stosunku do otworu badanego stojana 759 4 4. Wyprowadzenia zwojnicy 5 sa przylaczone do pierscieni slizgowych 9, 10 wspólpracujacych ze szczotkami 13, 14 osadzonymi w kolnierzu 11.Jak to uwidoczniono schematycznie na fig. 4 5 z wirujaca osia 6 elektromagnetycznego czujni¬ ka pomiarowego 1 jest sprzegniety bezposrednio generator 15, wytwarzajacy kolowa podstawe czasu dla oscylografu katodowego 2. Do zacis¬ ków wyjsciowych 16 badanego stojana 4 jest io przylaczony generator 17 wytwarzajacy napiecie o czejstotliwosci akustycznej. Indukowane w elektromagnetycznym czujniku pomiarowym i slabe impulsy elektryczne sa przekazywane do wzmacniacza 18, skad po odpowiednim wzmoc- 15 nieniu 'doprowadzone sa do ukladu odchylaja¬ cego, oscylografu katodowego 2, do którego jed¬ noczesnie dostarczana jest kolowa podstawa czasu z generatora 15.Indukujaca sie sila elektromagnetyczna w 20 zwojnicy 5 czujnika 1 podczas jej wirowania jest proporcjonalna do natezenia pola strumienia magnetycznego, wytwarzanego przez uzwojenie badanego stojana 4. Powstaly obraz na ekranie 2a lampy oscylografu 2 posiada postac wirujace- 25 go promienia, którego wielkosc wskazuje war¬ tosc natezenia pola magnetycznego w danym miejscu poobwodowym stojana. Jak to juz po¬ dano na wstepie opisu wszelkie wady uzwojen badanego stojana powoduja odpowiednie znie 30 ksztalcenia obrazu, które pozwalaja ustalic charakter i miejsce tego uszkodzenia w uzwoje¬ niu. Urzadzenie wedlug wynalazku stanowiac zwarta 'konstrukcje jest nieodzownym stanowis¬ kiem kontroli miedzyoperacyjnej przy produkcji 3g seryjnej maszyn wirujacych, zwlaszcza silników indukcyjnych malej i sredniej mocy. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do rniedzyoperacyjnego badania stojanów, wirujacych maszyn elektrycznych, 40 w procesie ich wytwarzania, zwlaszcza silni¬ ków malej i sredniej mocy, które jest zaopa¬ trzone w wirujacy czujnik elektromagnetycz¬ ny, wspólpracujacy z oscylografem katodo¬ wym, i wzmacniaczem oraz generatorem ko- 45 lowej podstawy czasu, znamienne tym, ze z osia (6) wirujacego czujnika elektromagne¬ tycznego (1) jest sprzezony mechanicznie gene¬ rator (15) kolowej podstawy czasu, a do zacis¬ ków (16) badanego stojana jest przylozone na- 50 piecie o czestotliwosci akustycznej, wytwarza¬ ne przez generator (17).

2. Urzadzenie wedlug zaistrz. 1, znamienne tym, ze zwojnica (5) czujnika elektromagnetyczne¬ go (1), nawinieta w zlobkach (7) pakietu 55 blach (8) jest przylaczona do zacisków wzma¬ cniacza (18) za posrednictwem pierscieni sliz¬ gowych (9), (10) osadzonych na osi (6) oraz wspólpracujacych szczotek (13, 14) umieszczo¬ nych w kolnierzu (11). w 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 2, znamienne tym, ze elektromagnetyczny czujnik .pomiaro¬ wy (1) jest zaopatrzony w stozkowy pierscien (12) centrujacy ten Czujnik w osi otworu ba¬ danego stojana (4) przy czym w pierscieniu 65 tym jest ulozyskowana os (6).48759 Fig. 148 759 _!2_ 8 *\iL fig.

3. Fig. 4 2064. RSW „Prasa'*, Kielce. Nakl. 350 egz. 3liQT~KA| ...-^uFcMnlo^^ ¦r -7r"' ^ l\tZXM\ PL