Pierwszenstwo: Opublikowano: 5. Xli. 1964 48746 llBUCm 2TETVói Ki.MKP UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr Rudolf Cienciala, Wieslaw Stas Wlasciciel patentu: Cieszynska Wytwórnia Farb i Lakierów, Cieszyn (Polska) Sposób oczyszczania szelaku od wosku Przedmiotem patentu nr 47984 jest sposób oczysz¬ czania szelaku od wosku polegajacy na ekstrakcji wosku organicznym rozpuszczalnikiem z roztworu szelaku w alkaliach. Jako rozpuszczalnik organicz¬ ny stosuje sie benzyne.Obecnie stwierdzono, ze nie tylko benzyna ale równiez szereg znanych organicznych rozpuszczal¬ ników moze sluzyc do tego celu, a wiele z nich jak benzen, toluen, ksylen, terpentyna i ich mieszani¬ ny, moga byc uzyte w mniejszej ilosci niz benzyna ze wzgledu na wiejksza rozpuszczalnosc w nich wo¬ sku. Pewne rozpuszczalniki organiczne znane sa w zastosowaniu do ekstrakcji szelaku, lecz nie do ekstrakcji alkalicznego roztworu szelaku, co jest najistotniejsza cecha postepowania wedlug patentu nr 47984.Najbardziej celowe okazalo sie stosowanie ter¬ pentyny, zarówno ze wzgledu na bardzo dobra roz¬ puszczalnosc w niej wosku szelakowego jak i ze wzgledu na nietoksycznosc oraz nieszkodliwosc ewentualnej pozostalosci terpentyny w szelaku. Jak wiadomo, w niektórych przypadkach nawet celowo dodaje sie terpentyne do politury szelakowej.Wedlug wynalazku alkaliczny wodny roztwór szelaku po przesaczeniu poddaje sie ekstrakcji ter¬ pentyna w stosunkowo malej ilosci. Szczególnie ko¬ rzystne okazalo sie prowadzenie ekstrakcji w dwóch etapach. Pierwsza ekstrakcja ma na celu otrzyma¬ nie mozliwie stezonego roztworu wosku w terpen¬ tynie. Prowadzi sie ja przy temperaturze 50—90°. 2 Po rozdzieleniu i przefiltrowaniu na goraco, roz¬ twór poddaje sie odparowaniu otrzymujac wosk.Druga ekstrakcja, ma na celu ostateczne uwolnie¬ nie roztworu wodnego szelaku od wosku, prowa- 5 dzi sie ja przy temperaturze otoczenia, poniewaz przy nizszej temperaturze nastepuje ostrzejszy roz¬ dzial cieczy. Otrzymany drugi ekstrakt terpentyno¬ wy o mniejszym stezeniu mozna stosowac do pierw¬ szej ekstrakcji nastepnej szarzy, ewentualnie uzu- ig pelniajac jego ilosc swieza terpentyna. Roztwór wodny po zakwaszeniu wytraca szelak wolny od wosku.Przyklad. 4 m3 alkalicznego wodnego roz- 15 tworu szelaku zawierajacego okolo 800 kg suro¬ wego szelaku przesaczono w celu usuniecia mecha¬ nicznych zanieczyszczen i poddano ekstrakcji za pomoca 0,3 m3 terpentyny przy temperaturze 75° w zamknietym zbiorniku, zaopatrzonym w bardzo 20 energicznie dzialajace mieszadla mechaniczne. Po odstaniu sie i rozdzieleniu warstw, odprowadzono górna warstwe terpentynowa, po której odparowa¬ niu otrzymano okolo 20 kg wosku szelakowego do¬ skonalej jakosci. Roztwór wodny po ochlodzeniu do 25 temperatury otoczenia poddano po raz drugi ek¬ strakcji, stosujac 0,7 m3 terpentyny. Po rozdziele¬ niu cieczy, ekstrakt terpentynowy pozostawiono do zastosowania w nastepnej szarzy, a z ekstraktu wodnego wytracono szelak przez zakwaszenie do 30 pH = 5. Po odwirowaniu i wysuszeniu otrzymano 48 74648 7 3 680 kg czystego szelaku wolnego od zanieczyszczen mechanicznych i od wosku. PLPreference: Published: 5. Xli. 1964 48746 llBUCm 2TETVói Ki.MKP UKD Inventors: mgr Rudolf C Clients, Wieslaw Stas The owner of the patent: Cieszynska Wytwórnia Farb i Lakierów, Cieszyn (Poland) Method of cleaning shellac from wax The subject of patent no. 47984 is a method of purifying shellac from wax a wax with an organic solvent from a shellac alkali solution. Gasoline is used as the organic solvent. It has now been found that not only gasoline but also a number of known organic solvents can be used for this purpose, and many of them, such as benzene, toluene, xylene, turpentine and mixtures thereof, can be used in smaller amounts than gasoline because of the greater solubility of the wax in them. Certain organic solvents are known to be used for the extraction of shellac, but not for the extraction of an alkaline shellac solution, which is the most important feature of the procedure according to Patent No. 47,984. The use of turpentine has proved most expedient, both because of its very good solubility of wax in it shellac and due to the non-toxicity and harmlessness of any turpentine residues in shellac. As is known, in some cases turpentine is even deliberately added to the shellac polish. According to the invention, the alkaline aqueous shellac solution is extracted after filtering with turpentine in a relatively small amount. It has proved to be particularly advantageous to perform the extraction in two stages. The first extraction is intended to obtain the most concentrated solution of the wax in the terpentin. It is carried out at a temperature of 50-90 °. 2 After separation and hot filtration, the solution is evaporated to form a wax. The second extraction is intended to ultimately release the aqueous shellac solution from the wax, and is carried out at ambient temperature, because at lower temperatures, a more severe dissolution occurs. ¬ fluid department. The obtained second turpentine extract of lower concentration can be used for the first extraction of the next gray turpentine, possibly supplementing it with fresh turpentine. After acidification, the aqueous solution loses the wax-free shellac. 4 m3 of an alkaline aqueous shellac solution containing about 800 kg of raw shellac was filtered to remove mechanical impurities and extracted with 0.3 m3 of turpentine at a temperature of 75 ° in a closed vessel equipped with very vigorous stirrers. mechanical. After the layers had settled and separated, the upper turpentine layer was removed, after which, by evaporation, about 20 kg of shellac wax of excellent quality was obtained. After cooling to ambient temperature, the aqueous solution was extracted a second time with 0.7 m3 of turpentine. After separating the liquid, the turpentine extract was allowed to be used in the next gray, and shellac was precipitated from the aqueous extract by acidification to pH = 5. After centrifugation and drying, 48,74648,7,3,680 kg of pure shellac free from mechanical impurities and wax was obtained. PL