PL48587B1 - - Google Patents

Description

Sposób otrzymywania dodatku myjaco dyspergujacego dla olejów smarowych Postepujacy rozwój motoryzacji, wprowadzenie silników spalinowych o coraz wiekszych mocavch stwarza koniecznosc poprawienia jakosci olejów smarowych.Grupe specjalna dodatków do olejów silnikowych 5 stanowia dodatki myjaco-dyspergujace, które wy¬ mywaja powstajace laki i osady w obiegu smaro¬ wym silnika, specjalnie na tlokach i karterze oraz utrzymuja powstajace osady w postaci zdyspergo- wanej zawiesiny. Znane jest stosowanie jako do- io datku myjaco - dyspergujacego naftosulfonianów metali grupy drugiej, najczesciej baru lub wapnia.Produkty te dodaje sie do olejów w ilosci kilku procent. Powszechnie stosowane sposoby otrzymy¬ wania naftosulfonianów tego typu polegaja na 15 przeprowadzaniu mydel sodowych kwasów sulfo- naftowych, najczesciej wywodzacych sie z rafinacji lekkich olejów smarowych o lepkosci 3—5°E50 w mydla wapniowe lub barowe za pomoca wodo¬ rotlenku wapnia lub baru. Przed reakcja wymiany 20 mydla sodowe uwalnia sie od zanieczyszczajacych je olejów przez wymycie lub wydzielenie innym sposobem. Znane jest równiez otrzymywanie my¬ del wapniowych przez bezposrednia neutralizacje kwasów sulfonaftowych. Jakosc otrzymanego pró- 25 duktu zalezy przy tym od surowca wyjsciowego.Na podstawie szeregu prób stwierdzono, ze od¬ powiednim surowcem do otrzymywania dodatku myjaco-dyspergujacego jest frakcja oleju mineral¬ nego zawierajaca 28^—6*5% weglowodorów parafi- 30 nowych, 5—12% weglowodorów aromatycznych, 23—55% weglowodorów naftenowych, o gestosci 0,8850—0,9000, lepkosci 7—12°E50, wspólczynniku za¬ lamania swiatla n/'D/20oC 1,490—1.500.Frakcje te poddaje sie sulfonowaniu za pomoca oleum lub gazowego SOs w temperaturze 40—80°C, po czym postepuje w znany sposób, to znaczy od¬ dziela nierozpuszczalne w oleju kwasy odpadkowe, tak zwane kwasy zielone, a pozostaly kwasny olej zobojetnia wodorotlenkiem wapnia lub baru. Po odparowaniu wody i oddzieleniu osadu, produkt nadaje sie do bezposredniego dozowania do olejów silnikowych.Przyklad I. Olej silnikowy selektywnie rafi¬ nowany o nastepujacym skladzie grupowym: weglowodorów parafinowych 62,2% weglowodorów aromatycznych 11,0% weglowodorów naftenowych 24,8% c lepkosci lO^a, podgrzewa sie do temperatury 50—80°C i sulfonuje w ciagu 1 godziny 20%-owym oleum podawanym w ilosci 20% w stosunku do masy przerabianego oleju. Po odstaniu odpuszcza sie kwas odpadkowy (zielone kwasy) i ponownie sulfonuje w tych samych warunkach oleum w ilosci 20% w stosunku do masy oleju poddawanego dru¬ giemu sulfonowaniu. Nastepnie z mieszaniny reak¬ cyjnej wydziela sie kwasy odpadkowe i przedmu¬ chuje olej powietrzem w celu wyparcia S02. W ra¬ zie zaistnienia trudnosci z oddzieleniem nieroz¬ puszczalnych w oleju kwasów odpadkowych, kon- 485873 48 587 4 Przyklad II. Olej o wlasciwosciach podanych w przykladzie I sulfonuje sie gazowym SO3 o ste¬ zeniu 8% w ilosci 4000 l/tone oleju/min. w tempe¬ raturze 40—80°C w ciagu 4—6 godzin. Nastepnie 5 postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I. Wy¬ dajnosc kwasnego oleju wynosi 60—80%.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie do¬ datek myjaco-dyspergujacy posiadajacy wyzszy ciezar czasteczkowy, o lepszej rozpuszczalnosci w 10 olejach silnikowych anizeli dotychczas produkowa¬ ne naftosulfoniany baru lub wapnia. taktuje sie cala mase oleju z ziemia okrzemkowa, zmielonym korundem itp., odfiltrowuje sie na pra¬ sach filtracyjnych, po czym poddaje neutralizacji.Sulfonowanie przeprowadza sie tyle razy, az kwas¬ my olej po odstaniu i wydzieleniu z niego S02 wy¬ kaze liczbe kwasowa 20—30 mg KOH/g a po neu¬ tralizacji wodorotlenkiem baru produkt osiagnie zawartosc popiolu 6—9%, lub wodorotlenkiem wap- ^ nia 2—3%.* Neutralizacje przeprowadza sie w temperaturze 60—90°C dodajac 10—15%-owy roztwór wodoro¬ tlenku baru lub wapnia w ciagu 2 godzin przy mie¬ szaniu zawartosci neutralizatora, az do uzyskania odczynu lekko alkalicznego. Produkt neutralizacji suszy sie w temperaturze 130—140°C, wzglednie 100—120°C przy zastosowaniu prózni, nastepnie od¬ filtrowuje sie powstaly osad.Tak sporzadzony produkt posiada nastepujace wlasciwosci: lepkosc 9,5°E50, wskaznik lepkosci 94, zawartosc popiolu 7,2% w przypadku soli barowej, zas lepkosc 8,2°E50, wskaznik lepkosci 90, zawartosc popiolu 2,4% w przypadku soli wapniowej.W ten sposób otrzymany rozpuszczalny w oleju naftosulfonian baru dodaje sie do oleju silnikowe¬ go w ilosci 8—12% w celu uzyskania zawartosci po¬ piolu w handlowym oleju okolo 0,4—0,65%. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania dodatku myjaco-dyspergu- jacego przez sulfonowanie olejów mineralnych, od¬ dzielanie nierozpuszczalnych w oleju kwasów od¬ padkowych, zobojetnianie pozostalego kwasnego oleju wodorotlenkiem wapnia lub baru, znamienny tym, ze sulfonowaniu poddaje sie olej mineralny zawierajacy: 28—65% weglowodorów parafino¬ wych, 5—12% weglowodorów aromatycznych, 23— 55% weglowodorów naftenowych, wykazujacy ge¬ stosc 0,8850—0,9000, lepkosc w °E 7—12, wspólczyn¬ nik zalamania swiatla n/D/'20°C 1,490—1,500, przy czym proces sulfonowania prowadzi sie za pomoca cleum lub gazowego S03 w temperaturze 40—80°C. 20 1591. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 200 egz. * PL