Opublikowano: 15.X.1964 48524 KI. 42 k, 34/01 MKP GOI I) 3/GD UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Andrzej Czajka, Boguslaw Slomczynski Wlasciciel patentu: Instytut Odlewnictwa, Kraków (Polska) BIBLIOTEK 1 /Urzedu foTentowtw Aparat do badania wlasnosci wytrzymalosciowych mas formierskich i rdzeniowych Przedmiotem wynalazku jest aparat do badania wlasnosci wytrzymalosciowych mas formierskich i rdzeniowych w stanie wilgotnym, wysuszonym wzglednie zestalonym.Stosowane obecnie aparaty tego typu, produko- 5 wane w kilku odmianach, rózniacych sie miedzy soba konstrukcja, rodzajem napedu, szerokoscia zakresu badan i dokladnoscia wyników — posiada¬ ja szereg wad i niedogodnosci. Na przyklad apa¬ rat z napedem recznym i nieliniowa, zageszczona io na koncu podzialka, z uwagi na swa konstrukcje posiada mala dokladnosc, przy czym reczny naped aparatu uzaleznia jego dokladnosc od umiejetno¬ sci i wyszkolenia obslugi. Aparat z napedem recz- no-hydraulicznym posiada podobne wady. Aparat 15 z napedem elektrycznym na przyklad typu Dietert, ze skala nieliniowa, zageszczona na poczatku skali, cechuje sie duza niedoskonaloscia niskich zakre¬ sów oraz duzym obciazeniem czesci mechanizmu napedu powodujac tym samym szybkie ich zuzy- 20 cie. Aparaty o napedzie hydrauliczno-elektrycz- nym z uwagi na swa skomplikowana budowe sa nieekonomiczne.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na unik¬ niecie wyzej wymienionych wad i niedogodnosci. 25 palety wynalazku polegaja na tym, ze aparat po¬ siada niewielkie wymiary gabarytowe, elektrycz¬ ny naped, podzialke o charakterystyce liniowej, szeroki zakres pomiarów, i duza dokladnosc. Zbu¬ dowany jest na zasadzie ukladu dzwigniowego, je- 30 2 dnoramiennej wagi, o stalym punkcie podparcia z przesuwajacym sie poziomo stalym obciaznikiem.Zasada ta pozwala na uzyskanie liniowej podzial- ki i tym samym na zwiekszenie dokladnosci po¬ miarowej w niskich zakresach. Mechanizm apara¬ tu umieszczony jest na zeliwnej plycie 14 i sklada sie z dwóch niezaleznych od siebie zespolów — zespolu wlasciwego z ukladem dzwigniowym wy¬ wierajacym obciazenie na badane próbki oraz ze¬ spolu wskazujacego. -Zespól wlasciwy sklada sie z dzwigni 2 zawieszonej na lozyskach kulkowych.Po jednej stronie dzwigni znajduje sie naped 3 skladajacy sie z dwóch silników jednofazowych ,o mo'cy 20 W, przekladni zebatej i przeciwwagi 12, po drugiej stronie dzwigni znajduje sie wózek 17 napedzany za pomoca sruby pociagowej 18. Na wózku zawieszony jest na pryzmie 13 ciezar 1. Na wspólnej osi 11 z dzwignia 2 umocowane jest ra¬ mie 8, które za posrednictwem umieszczonych na nim uchwytów wywiera obciazenie na badane próbki.Badana próbka przytrzymywana jest zawsze przez dwa odpowiednie, w zaleznosci od rodzaju przeprowadzanego badania, uchwyty z których je¬ den umocowany jest w ruchomym ramieniu 8, a drugi na plycie podstawowej 14 lub podfetaw- kach 9. Naped 3 wózka 17 sklada sie z dwóch je¬ dnokierunkowych silników jednofazowych pracu¬ jacych na zmiane w przeciwnych kierunkach przy zastosowaniu jednej przekladni zebatej. Przekla- 4852448524 dnia polaczona jest ze sruba pociagowa za pomoca sprzegla, które umozliwia automatyczne zerowani3 aparatu czyli powrót do polozenia równowagi.Uklad dzwigowy zaopatrzony jest w wylacznik krancowy 16 i przelacznik zwrotny 4. Wylacznik krancowy 16 wlacza naped w momencie powrotu tciezaru do polozenia zerowego, przelacznik zwrot¬ ny 4 przelacza automatycznie kierunek obrotu na¬ pedu w momencie zniszczenia próbki lub dojscia ciezaru do konca dzwigni i wlacza naped za po¬ srednictwem przycisku 10. Mechanizm wskazujacy sklada sie z walca 6, na którym zamocowane jest dziewiec róznych podzialek dla poszczególnych zakresów i rodzajów obciazen. Za pomoca pokretla 19 mozna nastawic zadana skale. Wskazówka 5 przesuwa sie wzdluz walca po prowadnicy 21 ra¬ zem z ciezarem 1, przy czym prowadzona jest przez popychacz 20. Do polozenia zerowego doprowadza wskazówke silnik 7 za posrednictwem linki. Sil¬ nik 7 uruchamiany jest przyciskiem 15. Caly me¬ chanizm aparatu znajduje sie w szczelnej obudo¬ wie, tak ze dla obslugi dostepne sa jedynie ramie 8 z uchwytem próbek, pokretlo podzialki 19 oraz przyciski sterujace 10 i 15.Aparat wedlug wynalazku sluzy do oznaczania róznych prób wytrzymalosciowych, przy czym za¬ kladajac uchwyty próbek w odpowiednich ozna¬ czonych miejscach ruchomego ramienia 8 mozna nim wykonac rózne badania na, przyklad wytrzy¬ malosci na sciskanie Re w zakresach: 0 —1,34 kG/cm2 zakladajac uchwyty na ramieniu w miej¬ scu oznaczonym RI, 0 — 6,7 kG/cm2 — zakladajac uchwyty na ramieniu w miejscu oznaczonym RII, 15 20 25 30 0 — 20,2 kG/cm2 — zakladajac uchwyty w uchwyt dodatkowy (nie widoczny na rysunku), wytrzyma¬ losci na scinanie Rt w zakresach: 0 —1,05 kG/cm2 zakladajac uchwyty na ramieniu w miejscu ozna¬ czonym RI, 0 — 5,25 kG/cm2 zakladajac uchwyty na ramieniu w miejscu oznaczonym RII, 0 —15,6 kG/cm2 zakladajac uchwyty w uchwyt dodatkowy, wytrzymalosci na rozrywanie Rr w zakresach: 0 — 26 kG/cm2 w uchwytach oznaczonych R'r, wy¬ trzymalosci na zginanie Rg w zakresach: 0 — 83 kG/cm2, oraz 0 — 880 kG/cm2, w uchwytach ozna¬ czonych R'g.Do wymienionych badan nalezy stosowac próbki wykonane wedlug normy PN — 53/H — 11070. PL