Opublikowano: KI. 1 a, 20/01 MKP B 03 b 5j/If fes [ UKD Twórca wynalazku: inz. Jerzy Bentkowski.Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Zakladów Przeróbki Mechanicznej Wegla „Separator", Katowice (Polska).Sito szczelinowe Przedmiotem patentu nr 44688 jest sito szczeli¬ nowe, rózniace sie od wczesniej znanych sit szcze¬ linowych tym, ze prety profilowe, miedzy którymi znajduja sie szczeliny filtracyjne nie wymagaja przyspawania do poprzeczek nosnych, badz uksztaltowania na nich oczek do wkladania na poprzeczki nosne, lecz sa luzno wkladane miedzy odrebne krazki nanizane na poprzeczki, a dzieki uksztaltowaniu profilu pretów i powierzchni kraz¬ ków, zostaja zakleszczone miedzy tymi krazkami po ich docisnieciu wzdluz poprzeczki.W opisie patentowym nr 44688 nie jest poruszona kwestia ksztaltu sita, jednakze z tresci wynika, ze opis dotyczy sita plaskiego. Wobec korzysci, które Wnosi rozwiazanie wedlug patentu nr 44688, usi¬ lowano to rozwiazanie przeniesc na sita lukowe, stozkowe i cylindryczne. Jedynie w przypadku sit lukowych, w których poprzeczki nosne sa wygiete, a prety tworzace szczeliny filtracyjne sa proste, rozwiazanie wedlug patentu nr 44688 moze. byc zastosowane bez trudnosci, natomiast bezposrednie przeniesienie tego rozwiazania na sita cylindrycz¬ ne lub stozkowe nie jest mozliwe. Dopiero wynala¬ zek stwarza te mozliwosc.Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie glów¬ nej idei rozwiazania sit wedlug patentu nr 44688 do budowy sit stozkowych i cylindrycznych. Sita wedlug wynalazku maja poprzeczki ulozone wzdluz tworzacej cylindra lub stozka, a pret jest w jednej ciaglosci ulozony spiralnie na calym sicie lub na 30 jego odcinku. Uklad wedlug wynalazku umozliwia zachowanie zasady bedacej przedmiotem patentu nr 44688, ze pret ma byc zakleszczony miedzy pier¬ scieniami zaciskanymi wzdluz poprzeczki. W celu zalozenia preta wygina sie go zawczasu nadajac mu postac odpowiedniej spirali o nieco wiekszej lub nieco mniejszej srednicy w zaleznosci od tego czy ma byc wlozony na zewnatrz czy do wewnatrz cylindrycznego lub stozkowego zespolu poprzeczek i pojedyncze zwoje przeprowadza sie miedzy pier¬ scieniami na poprzeczkach. Po zlozeniu calosci sita lub jego czesci, utrwala sie uklad dociskajac pier¬ scienie srubami wkrecanymi na poprzeczki. Konce preta wymagaja odrebnego zamocowania np. prze¬ suniecia przez otwór w poprzeczce lub przyspawa¬ nia do poprzeczki badz do pierscienia.Tak wykonane sito cylindryczne lub stozkowe ma zalety wymienione w patencie nr 44688 w od¬ niesieniu do sit plaskich: latwosc wymiany preta na odcinku uszkodzonym podczas filtracji, taniosc i latwe wykonanie preta, mozliwosc parokrotnego obracania pierscieni o kat zalezny od ksztaltu po¬ przeczki, na która pierscienei sa nanizane. Obra¬ canie pierscieni pozwala na doskonale wykorzy¬ stanie tworzywa przez równomierne zuzywanie sie z coraz to innej strony.Wytworzone wedlug wynalazku sito stozkowe lub cylindryczne, moze miec zastosowanie w róz¬ nych urzadzeniach filtracyjnych, np. w urzadze¬ niach, w których cylindryczne lub stozkowe sito 4847348473 3 4 nieruchomo znajduje sie w srodku zbiornika, do którego wiprowadza sie nadawe na zewnatrz sita.W tym przypadku stosuje sie odmiane sita, w któ¬ rej pret profilowy zostal nawiniety na zewnatrz poprzeczek. W przyipadku sit szybko wirujacych, wymagane jest odwrotne nawijanie tj. wewnatrz zeispolu poprzeczek. Sita obracajace sie powoli, mo¬ ga miec prejt ulozony na zewnatrz lub wewnatrz.W dalszym rozwinieciu wynalazku wprowadzono szereg udoskonalen majacych znaczenie zwlaszcza w zastosowaniu do sit cylindrycznych lub stozko¬ wych wirujacych. W celu silniejszego zakleszcze¬ nia preta profilowego miedzy pierscieniami, jego przekrój ksztaltuje sie tak, aby strona przeciwna w stosunku do strony czolowej stykajacej sie z Osadem, byla rozszerzona. Odipowiednie wglebie¬ nia w powierzchniach pierscieni tworza tak zwane zlacza na jaskólczy ogon. Dalsze udoskonalenie po¬ lega na uksztaltowaniu powierzchni czolowej preta profilowego nie prostopadle lecz pod katem do osi poprzecznego przekroju. Dziejki temu uzyskuje sie w sicie stozkowym ustawienie plaszczyzny czolo¬ wej zwinietego preta w powierzchni stozka.Sito wedlug wynalazku jest przedstawione sche¬ matycznie na rysunku jako przyklad wykonania w postaci stozkowej, z zewnetrznym ukladem pre¬ ta profilowego. Poszczególne figury tego rysunku przedstawiaja: fig. 1 — polowe przekroju osiowego sita, fig. 2 — szczegól obejmujacy zamocowanie preta {profilowego w czejsciowym widoku, a czes¬ ciowym przekroju niektórych elementów, fig. 3 — szczegól zamocowania pre^ta profilowego w przekroju przechodzacym przez os po¬ przeczki i prostopadlym do preta* Na fig. 1 — prejt profilowy 1 jest zwiniety spiral- -*nie i w danym przykladzie zwrócony powierzchnia czolowa do wnetrza sita. Jest on uchwycony mie¬ dzy pierscieniami 2 nanizanymi na poprzeczki 3.Pierscienie sa uwidocznione tylko na krancowej sposród poprzeczek 3 ulozonych na powierzchni stozka wzdluz tworzacej. Zwoje preta 1 czesciowo zaslaniaja pierscienie na innych pretach i dlatego pierscienie te pominieto. Poprzeczki 3 sa zamoco¬ wane w obreczach 4 i 5, z których kazda lezy w plaszczyznie jednej z podstaw stozka scietego.W miare potrzeby w zaleznosci od wielkosci sita, moga byc zastosowane obrecze wzmacniajace iw plaszczyznach poziomych posrednich. Przyklad ta- 5 kiej obreczy usztywniajacej 6 jest uwidoczniony na rysunku. Na fig. 2 wyrazniej widac zamocowa¬ nie poprzeczki 3 miedzy obreczami 4 i 5. Z tego rysunku wynika równiez mozliwosc dociskania pierscieni przez dokrecanie nakretek 7 na koncach poprzeczki. Zamocowanie preta 1 miedzy pierscie¬ niami przedstawione jest dokladniej w wiekszej skali na fig. 3. Uwidoczniono tu dwa mozliwe prze¬ kroje preta, choc w rzeczywistosci jeden tylko prze¬ krój wystejpuje w poszczególnym sicie. Pret 11 jest plasko uksztaltowany po stronie wkladanej miedzy pierscienie. Stanowi to uproszczenie polaczenia przedstawionego w opisie patentowym nr 44688 (fig. 2). Takie uproszczenie jest mozliwe ale nieko¬ nieczne. Jeist ono uczynione przy zalozeniu, ze sila odsrodkowa dzialajaca w kierunku strzalki, chroni przed wyslizgnieciem sie prejta z pomiedzy pier¬ scieni. Pret 21 wykazuje niewielkie rozszerzenie po stronie przeciwnej niz czolowa, a rozszerzeniu te¬ mu odpowiadaja wglebienia w pierscieniach, mie¬ dzy którymi jest on trzymany. Jest to typowe po¬ laczenie na jaskólczy ogon. PL