PL48203B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano 02.Y.1963 (P 101 452) 04.V.1962 Niemiecka Republika Federalna 30.IV.1964 48203 Kl.^AZ-er*- MKPF^6d I3/3& UKD BIBLIOTEKA U r L-; o u Pitervl owego Wlasciciel patentu: Fichtel & Sachs A. G., Schweinfurt (Niemiecka Re¬ publika Federalna) Tarczasprzeglowa, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych Wynalazek dotyczy tarczy sprzeglowej z okladzi¬ nami ciernymi o wysokiej odpornosci na tempera¬ ture i dobrej przewodnosci cieplnej, a wiec w szcze¬ gólnosci z okladzinami metalicznymi lub metaloce- ramicznymi na szczególnie wysokie obciazenie, ja¬ kie wystepuja w ciezkich samochodach ciezarowych, maszynach budowlanych, terenowych pojazdach gasiennicowych i innych. W tarczach sprzeglo¬ wych dla celów tego rodzaju, okladziny cierne sa umocowane na wycinkach przynitowanych do tar¬ czy sprzeglowej.W polaczeniu z organicznymi okladzinami cier¬ nymi tarcze wykonane najczesciej z blachy stalo¬ wej o duzej wytrzymalosci sa wykonywane od dawna ze szczelinami przebiegajacymi od zewnatrz ku wewnatrz w kierunku w przyblizeniu promie¬ niowym, przy czym te szczeliny dochodza najczes¬ ciej az do obszaru wewnetrznej srednicy okladzin ciernych- Dzieki zastosowaniu szczelin unika sie wypaczenia tarcz sprzeglowych wskutek nierówno¬ miernego ogrzania, wystepujacego przy poslizgu sprzegla, albo przynajmniej ogrzewanie zmniejsza sie'do wartosci dopuszczalnej. Gdy stosuje sie me¬ taliczne okladziny cierne o duzej wrazliwosci na ogrzewanie i dobrej przewodnosci cieplnej, jak to ma miejsce w przypadku obecnie czesto stosowa¬ nych okladzin z metalu spiekanego lub metaldcera- micznych, termiczne obciazenia tarczy sprzeglowej sa tak znaczne, ze w przypadku tarcz sprzeglo¬ wych znanej konstrukcji nie mozna uzyskac zada- 15 30 walajacych wyników przy szybkim ogrzaniu. Przy bardzo szybkim ogrzaniu zewnetrznego wienca tar¬ czy podczas slizgania sie sprzegla przy duzej liczbie obrotów wzglednych, zewnetrzny wieniec tarczy osiaga szybko wysoka temperature, podczas gdy wewnetrzna czesc tarczy sprzeglowej pozostaje jeszcze zimna. Wskutek tego,.w tarczy sprzeglowej powstaja nadzwyczaj wielkie naprezenia powodu* jace tak duze wypaczenie tarczy sprzeglowej, ze dzialanie sprzegla ulega zaklóceniu, a ponad to przy wielokrotnym ponownym wystepowaniu ta¬ kich naprezen powoduja one pekanie tarczy sprze¬ glowej i wreszcie doprowadzaja do jej zlamania.Aby uniknac takich uszkodzen próbowano rów¬ niez wykonywac tarcze sprzeglowa w ksztalcie gwiazdy. W tarczy tak uksztaltowanej mozna co prawda uniknac pekania tarczy, jednak przy nad¬ zwyczaj wielkim termicznym obciazeniu wystepuja tak znaczne odksztalcenia tarczy sprzeglowej, ze dzialanie sprzegla zostaje zaklócone a mianowicie odksztalcenia pozostaja w tarczy zazwyczaj jako trwale, to jest nie znikaja po ochlodzeniu, wskutek czego dzialanie sprzegla jest zaklócone.Celem wynalazku jest wprowadzenie takich ulepszen do konstrukcji tarczy sprzeglowej, które pozwalaja uniknac omówionych uszkodzen nawet w przypadku nadzwyczaj wielkiego i nagle zjawia¬ jacego sie obciazenia termicznego.Wedlug wynalazku zadanie to moze byc rozwia¬ zane badz w ten sposób, ze za pomoca malych,48203 * 4 najlepiej pierscieniowych wkladek metalowych lub z materialu izolacyjnego odpornego termicznie wy¬ twarza sie miedzy tarcza^ sprzeglowa i wycinkami szczeline powietrzna, badz tez w ten sposób, ze Wycinki pomiedzy kazdymi dwoma nitkami sa zaopatrzone w szczeliny przebiegajace promieniowo od wewnatrz ku zewnatrz, badz tez dzieki temu, ze pomiedzy kazdymi dwoma nitkami znajduja sie na przemian w wycinkach szczeliny przebiegajace na zewnatrz, a w tarczach sprzeglowych — szczeliny przebiegajace ku wewnatrz, w przyblizeniu promie¬ niowo. Mofee byc równiez korzystne równoczesne 'zastosowanie wszystkich trzech wymienionych srodków dla zapewnienia wiekszego bezpieczenstwa.Zalety tarczy sprzeglowej wedlug wynalazku po¬ legaja na tym, ze w jednym przypadku dzieki umieszczeniu wkladek pomiedzy tarcza sprzeglowa i wycinkami powstaje szczelina powietrzna, która powoduje utrudnienie przejscia ciepla na tarcze sprzeglowa, a ponad to wkladki nawet przy nie¬ jednakowej rozszerzalnosci umozliwiaja ograniczo¬ ne odksztalcenie obu czesci pomiedzy wycinkami i tarcza sprzeglowa, które zanika po wyrównaniu temperatury lub po ochlodzeniu. Dzialanie takie mozna uzyskac przez zastosowanie szczelin tak w .wycinkach jak i w tarczy sprzeglowej.Na rysunku uwidoczniono kilka przykladów wy¬ konania itarczy sprzeglowej wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia polowe przekroju podluznego wzdluz linii I — I, tarczy sprzeglowej wedlug wynalazku, w której wycinki maja pier¬ scieniowe metaloceramiczne okladziny cierne po¬ laczone z wycinkami za pomoca nitów, fig. 2 przed¬ stawia widok z boku tarczy* ciernej, przedstawio¬ nej na fig. 1, gdzie wycinek jest polaczony z tarcza cierna za pomoca czterech nitów, a pomiedzy ni¬ tami znajduja sie trzy przebiegajace od wewnatrz ku zewnatrz szczeliny, natomiast tarcza sprzeglo¬ wa nie ma szczelin, fig. 3 przedstawia widok z boku tarczy sprzeglowej wedlug fig. 1, w której wycinek jest umocowany na tarczy sprzeglowej za pomoca dwóch nitów i posiada szczeline, natomiast tarcza sprzeglowa ma dwie szczeliny, fig. 4 przedstawia polowe przekroju podluznego wzdluz linii IV — IV tarczy sprzeglowej, na której wycinkach sa spie¬ czone okladziny metalowe, fig. 5 przedstawia widok z boku tarczy sprzeglowej, odpowiadajacej fig. 4, w której wycinek jest polaczony za pomoca czte¬ rech nitów z tarcza sprzeglowa i posiada dwie szczeliny, natomiast tarcza sprzeglowa posiada jed¬ na szczeline, fig. 6 przedstawia widok z boku tar¬ cz^: sprzeglowej wedlug fig, 4, w której wycinek jest polaczony dwoma nitami z tarcza sprzeglowa i posiada szczeline, natomiast tarcza sprzeglowa posiada miedzy dwoma nitami dwie szczeliny.Tarcza sprzeglowa 1 o srednicy odpowiednio zmniejszonej jest przynitowana w zwykly sposób (fig. 4 — 6), podtrzymujace okladzine cierna, sa polaczone z tarcza sprzeglowa za pomoca nitów 6.Pomiedzy tarcza sprzeglowa 1 i wycinkami 3a — 4b sa umieszczone male pierscieniowe wkladki 7 z metalu lub materialu cieplnie izolujacego, wsku¬ tek czego powstaje szczelina 7a, natomiast na od¬ wrotnej stronie wycinków znajduja sie najlepiej stalowe pierscienie wzmacniajace 8 dla wzmocnie¬ nia polaczenia nitowego. Wycinki 3a i 3b (fig. 1—3) 5 posiadaja na przyklad pierscieniowe metalocera¬ miczne elementy cierne polaczone z wycinkami za pomoca nitów, natomiast na wycinkach 4a i 4b (fig. 4 — 6) podano jako przyklad wykonania okla¬ dziny metalowe spieczone 5a.Wedlug fig. 2 wycinek 3a jest polaczony z tarcza cierna 1 za pomoca czterech nitów 6 i posiada po¬ miedzy tymi nitami 6 trzy, przebiegajace od wew¬ natrz ku zewnatrz, szczeliny 13, natomiast tarcza sprzeglowa 1 nie ma szczelin. Taka konstrukcja nadaje sie szczególnie do tarcz sprzeglowych na bardzo duza liczbe obrotów, przy czym znieksztal¬ cenie wycinka 3a przy znacznej róznicy temperatur pozostaje w tak waskich granicach, ze dzialanie sprzegla nie jest zaklócone, a po wyrównaniu tem¬ peratury lub po ochlodzeniu odksztalcenie znika.Wedlug wig. 3 wycinek 3b jest polaczony z tar¬ cza cierna 1 tylko za pomoca dwóch nitów 6 i ma jedna szczeline 11 przebiegajaca od wewnatrz na zewnatrz, natomiast tarcza sprzeglowa 1 zawiera miedzy dwoma nitami 6 dwie przebiegajace od zewnatrz ku wewnatrz szczeliny 12. Takie polacze¬ nie miedzy wycinkami i tarcza sprzeglowa wy¬ starcza w przypadku tarcz sprzeglowych na mniej¬ sze liczby obrotów.Wedlug fig. 5 wycinek 4a jest polaczony z tarcza sprzeglowa równiez za pomoca czterech nitów.Szczeliny sa jednak tutaj umieszczone na przemian, a mianowicie pomiedzy dwoma nitami 6 znajduja sie przebiegajace od wewnatrz na zewnatrz szcze¬ liny w wycinku 4a, oraz przebiegajace od zewnatrz ku wewnatrz szczeliny 15 w tarczy sprzeglowej 1.Dzieki takiemu umieszczeniu na przemian szczelin zmniejsza sie do minimum odksztalcenie w przy¬ padku duzych róznic temperatur. Szczeliny 15 w tarczy sprzeglowej 1 oslaniaja wprawdzie tarcze, jednak taka konstrukcja nadaje sie do tarcz sprze¬ glowych na mala liczbe obrotów.Na fig. 6 wycinek 4b jest polaczony z tarcza sprzeglowa 1 za pomoca dwóch nitów 6 i posiada szczeline 11 przebiegajaca od wewnatrz na zew¬ natrz, natomiast tarcza sprzeglowa 1 ma pomiedzy dwoma nitami 6 dwie przebiegajace od zewnatrz ku wewnatrz szczeliny 12. Taka tarcza sprzeglowa odpowiada tarczy sprzeglowej wedlug fig. 3.Na rysunku wszystkie odmiany tarczy sprzeglo¬ wej wedlug wynalazku sa przedstawione z wycin¬ kami posiadajacymi szczeliny, wzglednie szczeliny sa wykonane w samej tarczy sprzeglowej, przy czym miedzy wycinkami i tarcza sprzeglowa pozo¬ staje szczelina powietrzna. Nalezy jednak podkres¬ lic, ze w odpowiednich warunkach ruchu wszystkie trzy omówione w opisie srodki moga byc z powo¬ dzeniem zastosowane pojedynczp dla rozwiazania postawionego zadania.Tarcza sprzeglowa wedlug wynalazku, moze byc latwo wykonana w sposób ekonomiczny i przy ma1- lym nakladzie pracy, przy czym zwieksza ona w znacznym stopniu pewnosc ruchu sprzegiel o du¬ zym obciazeniu termicznym. 20 25 30 35 40 45 50 55 6048203 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Tarcza sprzeglowa, zwlaszcza do pojazdów me¬ chanicznych, w której okladziny cierne sa umo¬ cowane na wycinkach przynitowanych do tarczy, znamienna tym, ze pomiedzy tarcza sprzeglowa a wycinkami jest utworzona szczelina powietrz¬ na za pomoca, najlepiej pierscieniowych wkla¬ dek z metalu lub z materialu odpornego i izo¬ lujacego termicznie. Tarcza sprzeglowa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze wycinki pomiedzy kazdymi dwoma ni¬ tami maja szczeliny przebiegajace w przyblize¬ niu promieniowo od wewnatrz na zewnatrz. Tarcza sprzeglowa wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze miedzy kazdymi dwoma nitami na prze¬ mian wycinki sa zaopatrzone w przebiegajace w przyblizeniu promieniowo szczeliny na zew¬ natrz, a tarcza sprzeglowa posiada szczeliny przebiegajace ku wewnatrz. EigJL figJL fz=t48203 Ffa._& Fig, i l Jf £,gV ^f: Z.G. „Ruch" W-wa, zam. 26?-64 nakl. 350 ag*. -90| PL