PL48185B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie elektroniczne przeznaczone do regulacji o- kresu drgan zespolu balansowego mechanizmu ze¬ garowego.W warunkach produkcji masowej okresy drgan zespolu balansowego mechanizmów zegarowych charakteryzuja sie stosunkowo znacznym rozrzu¬ tem spowodowanym odchylkami wymiarowymi balansu, powstalymi w wyniku obróbki mecha¬ nicznej oraz odchyleniami wlasnosci sprezystych sprezyny wlosowej, spowodowanymi róznicami struktury materialu lufo jego obróbki termicznej.Obszar bledu okresu drgan jest najczesciej tak du¬ zy, ze przed wmontowaniem zespolu balansowego do mechanizmu zegarowego przeprowadza sie wstepna regulacje okresu przez odpowiednia zmia¬ ne dlugosci czynnej sprezyny wlosowej, natomiast po jego wmontowaniu dokonuje sie ponownej do¬ kladnej regulacji okresu przez ustawienie prze- suwki regulacyjnej sprezyny wlosowej.Znane dotychczas urzadzenia do regulacji okre¬ su drgan zespolu balansowegosa eparte na zasa¬ dzie porównywania okresu badanego zespolu z drganiami generatora kwarcowego, którego cze¬ stotliwosc zostaje odpowiednio obnizona za po¬ moca dzielników elektronowych. Do bezposred¬ niego porównania okresów drgan sluzy przy tym uklad stroboskopowy z wirujaca tarcza, której o- broty sa synchronizowane przez generator-..'i lam¬ pe blyskowa, sterowana przez badany zespól ba- 10 15 20 25 30 lanscwy. Wskutek tego na tarczy stroboskopu u- trzymuje sie ruch plamki swietlnej, którego szyb¬ kosc odpowiada róznicy okresu badanego zespo¬ lu balansowego do okresu drgan generatora kwar¬ cowego.Zasadnicza wada tego rodzaju urzadzen jest po¬ twierdzony badaniami fizjologicznymi, szybki pro¬ ces zmeczenia obslugi, zwiazany z obserwacja plamki wedrujacej ruchem kolowym po torze wy¬ kraczajacym poza zakres widocznosci nierucho¬ mego oka. Ponadto znane urzadzenia sa zaopat¬ rzone w stosunkowo^ skomplikowane zespoly me¬ chaniczne zmniejszajace pewnosc 'dzialania i wplywajace na ich wysoki koszt.W celu usuniecia tych wad projektowano budo¬ we urzadzen elektronicznych do regulacji okresu drgan zespolu balansowego, z lampa oscyloskopo¬ wa, której podstawa czasu jest sterowana za po¬ moca generatora kwarcowego, a odchylanie piono¬ we impulsami wytwarzanymi przez drgania ze¬ spolu balansowego. W praktyce okazalo sie jed¬ nak, ze niewielkie wymiary tych lamp ogranicza¬ ja szybkosc poruszania sie plamki swietlnej, któ¬ ra odpowiada róznicy okresu badanego zespolu ba¬ lansowego i okresu drgan generatora kwarcowe^ go, wskutek czego nie jest mozliwTe^uzyskanie wy¬ starczajacej dokladnosci regulacji. Wskutek po¬ wyzszej wady urzadzenia oscyloskopowe nie zna¬ lazly praktycznego zastosowania.3 Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa urzadze¬ nie elektronowe do regulacji okresu drgan zespo¬ lu balansowego wedlug wynalazku, zaopatrzone w lampe kineskopowa o odchylaniu magnetycz¬ nym i przedluzonym okresie poswiaty, której pod¬ stawa czasu jest sterowana za pomoca generato¬ ra kwarcowego, a odchylanie pionowe — przez ba¬ dany zespól balansowy za posrednictwem czujni¬ ka, wykorzystujacego zmiany geometryczne spre¬ zyny wlosowej — jako zmiany pojemnosci kon¬ densatora. W wyniku czego na ekranie lampy u- zysikuje sCe przesuniecie poziome kreski odpowia¬ dajace róznicy okresu badanego zespolu balanso¬ wego i okresu znamionowego nadawanego przez generator kwarcowy, przy czym dzieki przedluzc- nemu okresowi poswiaty lampy obraz kreski jest ciagly. Obserwacja ekranu lampy kineskopowej u- rzadzenia nie powoduje przy tym zmeczenia wzro¬ ku, poniewaz ruch kreski cdbywa sie wzdluz li¬ nii prostej, a dzieki znacznym wymiarom lampy ekranu uzyskuje sie wystarczajaca dokladnosc re¬ gulacji. Ponadto urzadzenie to jest pozbawione jrjkchkalwLek ruchomych czesci mechanicznych.Wynalazek jest przykladcwo wyjasniony ma ry¬ sunku, na którym fig, 1 przedstawia schemat blo¬ kowy urzadzenia elektronicznego do wstepnej re¬ gulacji okresu drgan zespolu balansowego, fig. 2 — schemat elektryczny tegoz urzadzenia, a fig. 3 — schemat czujnika, sluzacego do wytwarzania impulsów sterujacych, odpowiadajacych okresom drgan badanego zespolu balansowego.Urzadzenie do1 wstepnej regulacji okresu drgan zespolu balansowego wedlug wynalazku, sklada sie z nastepujacych zespolów: z lampy kineskopo¬ wej K o odchylaniu magnetycznym i przedluzo¬ nym czasie tsoswiaty, z zespolu podstawy czasu TH malej czestotliwosci, synchronizowanego przez generator kwarcowy Q za posrednictwem dzielni¬ ka czestotliwosci D, z czujnika pojemnosciowego ,C, wytwarzajacego impulsy sterujace odchylaniem pionowym kineskopu K, którego jednym z ele¬ mentów jest sprezyna wlosowa badanego zespolu balansowego (fig. 3), z wzmacniacza W wzmac¬ niajacego impulsy wytworzone przez czujnik C, z zespolu formujacego F, przeksztalcajacego je na impulsy o ksztalcie szpilkowym, przekazywa¬ ne nastepnie na katode lampy kineskopowej K, z pompki pneuma.tycznej P napedzanej za po¬ moca elektromagnesu, zasilanego przez wzmac¬ niacz W i sluzacej do podtrzymywania ruchu ba¬ danego zespolu balansowego, z zespolu odchyla¬ nia pianowego TV oraz z zespolu zasilania Z i Pr wysokiego i niskiego napiecia.Lampa K stffciowi kineskop szerokokatny o od¬ chylaniu magnetycznym, z przedluzonym czasem ^©swiaty, co umozliwia ciagla obeerwacje plamki wskaznikowej na ekranie kineskopu. Siatka lam¬ py kineskopowejK ma przy tym potencjal ujem¬ ny w st»*unku <4o jej katody, wskutek czego w warunkach normalnego zasilania lampa jest wy- ^ gaszona, natomiast w chwili podania ujemnego ucfcMilsu na katode — pótottofral siatki i katody ale wyrównuja i naateptuje rozjasnienie lampy.Cewki odchylania ipozloraego lampy K sa póla- H85 t 4 czorie z zespolem podstawy czasu malej czestotli¬ wosci TH.Zespól ten jest zbudowany z triody L4, stano¬ wiacej separator ukladu synchronizujacego i po- 5 laczonej z dzielnikiem czestotliwosci D, z pento- dy L.5, stanowiacej generator tranzytronowy syn¬ chronizowany przez separator L4 oraz z heksody Lfi, stanowiacej wzmacniacz mocy podstawy cza¬ su. Anoda heksody L6 jestprzy tym polaczona za 10 pcsredinictwem transformatora z cewkami odchy¬ lania poziomego kineskopu K.Do synchronizacji odchylania poziomego (.pod¬ stawy ozasiu) kineskopu czestotliwoscia znamio¬ nowa sluzy generator kwarcowy Q, zlozony z 15 plytki kwarcowej Kw, pobudzanej do 'dirgan przez pentode L7. Drgania generatora sa nastep¬ nie przenoszone na dzielnik czestotliwosci D, pracujacy w ukladzie drabinkowym RC i zao¬ patrzony w triode L8, której siatka jest isterowa- 20 na przez generator Q.Do wytwarzania impulsów wsikaznikowych w lampie kineskopowej K sluzy uklad zlozony z czujnika C, wzmacniacza W, wspóldzialajacego z pcmka pneumatyczna P oraz z zespolu formuja- 25 cego F.Czujnik C (fig. 3) sklada sie ze stozkowej o- kladki 1 kondensatora, którego diruga okladke stanowi sprezyna wlosowa 2 badanego zespolu balansowego 3, przy czym zmiany geometryczne 30 sprezyny 2 zwiazane z drganiami balansu powo¬ duja odpowiednie zmiany pojemnosci kondensa¬ tora 1, 2 wytwarzajac impulsy sterujace przeka¬ zywane nastepnie za posrednictwem wzmacnia¬ cza W i ukladu formujacego F na katode lampy kineskopowej K. Wzmacniacz W jest zbudowa¬ ny na heksodzie Li, która przetwarza zmiany pojemnosci czujnika C na impulsy elektryczne o charakterze sinusoidalnym sterujace siatka triody L2. Trioda L2 steruje wzmocnionym napie- 4P ciem zespól formujacy F, a cewka wlaczona w jej obwód anodowy sluzy równoczesnie do napedu pompki pneumatycznej P.Zespól formujacy F sklada sie z transformatora Tr3, wisipolporacujacego z trioda L3, przy czym pa- 45 rametry elektrycznego tego ukladu, wyzwalanego przez impulsy z anody lampy L2 wzmacniacza W, sa tak dobrane, ze okres jego drgan wlasnych jest wiekszy cd 0,2 sek, wskutek czego przenosi on im¬ pulsy wylacznie o okresie T = 0,2 sek. Wyjscie 50 obwodu anodowego lampy L3 jest polaczone z katoda lampy kineskopowej K.Zespól odchylania pionowego TV jest zbudo¬ wany na triodzie X» (generator Kolpitza), której obciazeniem sa cewki odchylania pionowego 55 lampy K.Zespól zasilania sklada sie z zasilacza wysokie¬ go napiecia Z, zasilajacego anody lampy kine- skopowej K, który sklada sie z pentody mocy L10 transftjrmatora Tr2 i z lampy prostowniczej «o Pr3 oraz z zasilacza niskiego napiecia Pr, zasila- jaeetfo pozostale zespoly urzadzenia i zlozonego z transformatora TRi i prostowników Pri i Prs.Pompka pneumatyczna P dluzaca do podtrzy¬ mywanie ruchu drgajacego badanego zespolu ba- 85 lansowego sklada sie membrany *M poruaasanej46143 5 6 za posrednictwem ciegla C przez rdzen elektro¬ magnesu E, wlaczonego w obwód anocly triody L2 wzmacniacza W oraz z przewodu R, którego wylot Rw jest skierowany w ten sposób, ze wy¬ chodzacy z niego strumien powietrza sterowany jest stycznie do kólka 3 zespolu balansowego.^ Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia do regu¬ lacji okresu drgan zespolu balansowego jest na¬ stepujace.Zespól balansowy 3 mocuje sie w uchwycie czujnika C (fig. 3) w ten sposób, ze sprezyna 2 tego zespolu stanowi jedna z okladek kondensa¬ tora 1, 2, nastepnie odchyla sie balans 3 wpra¬ wiajac go w ruch. Drgania balansu powoduja o- kresowe zmiany wymiarów geometrycznych sprezyny wlosowej 2 i odpowiednie zmiany po¬ jemnosci kondensatora 1, 2 czujnika C, które przetwarzane sa w lampie Li wzmacniacza W na drgania elektryczne, a nastepnie wzmacniane w lampie hi i L2 dajac na wyjsciu wzmacniacza impulsy sinusoidalne przekazywane na zespól formujacy S.Równoczesnie prad anodowy lampy L,2 napedza za pomoca elektromagnesu E i ciegla C membra¬ ne M pompki pneumatycznej P, która wydmu¬ chuje strumien powietrza skierowany na balans, podtrzymujac jego ruch.Impulsy sinusoidalne przekazywane na wejscie zespolu formujacego zostaja w nim przeksztalco¬ ne na impulsy o ksztalcie szpilkowym i przekaza¬ ne na katode lampy kineskopowej K.W stanie normalnym lampa kineskopowa K jest wygaszona, poniewaz potencjal siatki jest u- jemny w stosunku do katody, natomiast w chwi¬ li pojawienia sie impulsu na katodzie nastepuje zrównanie potencjalu i rozblyaniecie lampy. Plam¬ ka swietlna ukazujaca sie na ekranie lampy ki- neskopowoj K jest odchylana przez uklad pod¬ stawy czasu TH, synchronizowany za pomoca generatora kwarcowego Q poprzez dzielnik czesto¬ tliwosci D, nastawiona czestotliwoscia odpowia¬ dajaca znamionowemu okresowi drgan zespolu balansowego.W przypadku, gdy okres drgan badanego zespo¬ lu 2, 3 jest równy okresowi znamionowemu, plamka na ekranie lampy nie porusza sie, nato¬ miast w przypadku gdy istnieje róznica tych o- kresów nastepuje odchylenie lampki w kierunku na lewo lub prawo, w zaleznosci od znakui tej róznicy. W celu polepszenia widocznosci plamki zespól odchylania pionowego TV, powoduje jej rozciagniecie w kierunku pionowym; przedluzo¬ ny czas poswiaty lampy kineskopowej umozliwia jej ciagla widocznosc.Pracownik obslugujacy urzadzenie obserwujac ekran lampy kineskopowej K odpowiednio do 5 kierunku ruchu plamki, skraca lub wydluza spre¬ zyne wlosowa 2 badanego zespolu balansowego az do chwili jej zatrzymania sie w srcdku ekra¬ nu lampy, a nastepnie krepuje jej koncówke do uchwycenia w zaczepie.Opisane wyzej urzadzenie do regulacji okresu drgan zespolu balansowego moze znalezc zastoso¬ wanie zwlaszcza do regulacji wstepnej przed zmon¬ towaniem zespplu w mechanizmie zegarowym. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie elektroniczne do regulacji okre¬ su drgan zespolu balansowego mechanizmu ze¬ garowego, zaopatrzone w generator kwarcowy synchronizujacy zespól podstawy czasu urza¬ dzenia oraz w czujnik wytwarzajacy impulsy o czestotliwosci równej okresowi drgan badane¬ go zespolu balansowego, znamienne tym, ze siatka lampy kineskopowej (K) ma potencjal nizszy w stosunku do katody, przy czym katoda tej lampy jest polaczona za po¬ srednictwem wzmacniacza (W) i zespolu for¬ mujacego (F) z czujnikiem (C), natomiast ze¬ spól podstawy czasu (TH) tej lampy (K) jest polaczony z generatorem kwarcowym (Q) za posrednictwem 'dzielnika czestotliwosci (D).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jest zaopatrzone w lampe kineskopowa (K) z przedluzonym czasem poswiaty, umozliwia¬ jacym uzyskanie ciaglego obrazu plamki wskaz¬ nikowej.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze cewki odchylania pionowego lampy kinesko¬ powej (K) stanowia obciazenie generatora (TV) pracujacego natriodzie (La), wskutek czego u- zyskuje sie pionowe wydluzenie plamki wskaz¬ nikowej na ekranie lampy.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, sluzace do regu¬ lacji wstepnej okresu drgan przed wmontowa¬ niem zespolu balansowego, zaopatrzone w czuj¬ nik, w którym sprezyna wlosowa stanowi jed¬ na z okladek kondensatora, znamienne tym* ze ten czujnik (C) jest wlaczony w siatke lampy mieszajacej (Lt) wzmacniacza (W), któ¬ ra przeksztalca zmiany pojemnosci kondensa¬ tora (1, 2) na drgania elektryczne. 15 20 25 30 35 40 45 i: I48185 w T -w- TT TV zr TH n WWW . C I I I I I I WAM f %.; ^^? Fig. 3 230. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 2C0 egz. uiOTE 1 it-i Ludowej I PL