Opublikowano: 27.IV.1964 48169 KI. 21 c 69 MKP H 00 d HOAh £//CO UKD U. - . •-;errtowego lyoltirj r .r^ospolnej Lndiuj Wspóltwórcy wynalazku: Herbert Boxleidner, Werner Hessel Wlasciciel patentu: VEB Elektro-Apparate-Werke, Berlin-Treptow (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) Uklad do uruchamiania urzadzenia wyzwalajacego przekaznika bimetalicznego Wynalazek dotyczy ukladu przekazujacego ruch pasków bimetalowych na dzwignie wyzwalajaca, albo na zestyk wyzwalajacy paska bimetalowego wykonanego jako plaski przekaznik, przy czym przez odpowiednie wykonanie w urzadzeniu czlonu przekazujacego, uzyskuje sie wieksza pewnosc pra¬ cy urzadzenia oraz lepsze mozliwosci nastawiania wartosci przetezenia pradowego.W plaskich przekaznikach, o znanej nowoczesnej budowie, paski bimetalowe stosownie do kierunku wygiecia, sa umieszczone jedne za drugim. Uru¬ chamiaja one suwak majacy sie slizgac w obudo¬ wie w tym wlasnie kierunku, przy czym ów suwak przenosi ten ruch posuwny na inna dzwignie po¬ srednia, która wykonana czesto jako kompensator temperaturowy, przenosi ten ruch sama na zestyk wyzwalajacy lub wyzwala ruch zapadki blokujacej ten zestyk. (Nastawianie wartosci przetezenia pra¬ dowego nastepuje przewaznie za pomoca obracania walu mimosrodowego, na którym umieszczona jest obrotowo dzwignia posredniczaca, przenoszaca ruch posuwny tak, ze stosownie do nastawienia mimo- srodu przebieg wyzwalania rozpoczyna sie wczes¬ niej lub pózniej.Wymieniony uklad jest charakterystyczny dla przekazników plaskich i ma wiele zalet ze wzgledu na zajmowana przestrzen w aparaturze wlaczaja-, cej lub w urzadzeniach zabezpieczajacych. Uklad 15 20 25 ten ma jednak i wady, gdyz ruch suwaka slizga¬ jacego sie w obudowie, szczególnie przy zanieczysz¬ czeniu, zalezy w znacznym stopniu od tarcia, przy czym konstrukcja nie jest odporna na wstrzasy, gdyz suwak ma sklonnosc posuwania sie zgodnie z silami przyspieszajacymi dzialajacymi w jego kierunku poruszania.Poza tym nie w kazdym przypadku zapewniona jest uniwersalna budowa przekaznika bimetalowe¬ go, gdyz potrzebne do tego umieszczenie przycisku nastawczego przy przekazniku nie daje sie osiag¬ nac za pomoca prostych srodków. Poniewaz jednak przekazniki tego rodzaju przewidziane glównie do dolaczania do przekazników pradowych musza byc dobudowywane do aparatury wlaczajacej w naj¬ rózniejszych polozeniach, wiec uniwersalny uklad przycisku nastawczego jest nieodzowny w kazdora¬ zowo najdogodniejszym i przejrzystszym polozeniu montazowym.W wyzwalaczach bimetalowych, których paski bi¬ metalowe stosownie do ich kierunku wygiecia, sa umieszczone obok siebie, do przekazywania wygie¬ cia bimetalu uzywa sie z reguly zamiast suwaka podwójnej dzwigni umocowanej obrotowo w obu¬ dowie. Dzwignia ta zapobiega niekorzystnym wa¬ runkom tarcia wystepujacym w plaskim przekaz¬ niku i przez odpowiednie wybalansowanie moze byc nieczula na przyspieszenie. Wyzwalanie takie-48169 10 15 20 25 go wyzwalacza w postaci plaskiego przekaznika jest w tym ukladzie niemozliwe. Poza tym wlaczenie nastawiania przetezenia dajacego sie zmieniac, ko¬ nieczne przy uniwersalnej budowie wyzwalacza do czlonu przenoszacego prowadzacego do zapadki wy- 5 zwalajacej albo do zestyku wyzwalajacego, nie da sie osiagnac przy uzyciu prostych srodków. iNiniejszy wynalazek unika wad opisanych ukla¬ dów wyzwalajacych w ten sposób, ze paski bimeta¬ lowe stosowanie do ich kierunku wygiecia, sa umieszczone jedne za drugim i zaczepiaja o dzwig¬ nie dwuramienne, które umocowane obrotowo w listwie przestawiajacej, wykonuja ruch obroto- *wy w plaszczyznie ruchu pasków bimetalowych i udzielaja ruchu posuwnego drazkowi urucha¬ miajacemu, umocowanemu do wolnych konców dzwigni. Nastawianie wartosci przetezenia prado¬ wego uzyskuje sie w ten sposób, ze listwa przesta¬ wiajaca poruszajaca sie w obudowie, jest przesu¬ wana za pomoca tarczy mimosrodowej w kierunku ruchu pasków bimetalowych a przeciwnie do dzia¬ lania sprezyny naciskowej, przez co odleglosc kon¬ ców dzwigni zahaczajacych paski bimetalowe ulega zmniejszeniu lub powiekszeniu.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez przekaznik bimetalowy, a fig. 2 i 3 dalsze uklady nastawiania przetezenia pradowego, tak jak to jest przy uniwersalnych mozliwosciach wbudo¬ wywania przekaznika do aparatury wlaczajacej 3Q róznych typów.Czlon przenoszacy jest umieszczony powyzej pas¬ ków bimetalowych la, Ib Mc i sklada sie z listwy przestawiajacej 2, poruszajacej sie w obudowie, w której to listwie osadzone sa obrotowo dzwignie 35 dwuramienne 3a, 3b i 3c. Maja one w zakonczeniach ramion podlegajacych stykaniu z paskami bimeta¬ lowymi, sruby cechujace 4a, 4b i 4c. Drazek uru¬ chamiajacy 5 jest zawieszony na ramionach dzwigni dwuramiennej znajdujacej sie powyzej listwy prze- 40 stawiajacej i w znany sposób uruchamia, poprzez dzwignie pomocnicza 6 wykonana jako kompensa¬ tor temperaturowy, zapadke wyzwalajaca 7, która zwalnia zestyk 8, albo przy wykonaniach bez ukla¬ du magazynujacego energie zwalnia zestyk wyzwa- 45 lajacy 8. Listwa przestawiajaca 2 jest przyciskana przez sprezyne 9 do tarczy mimosrodowej 10 i w ten sposób jest utrwalone jej polozenie. Nastawienie wartosci przetezenia pradowego nastepuje przez ob- 5Q racanie tarczy mimosrodowej, która obracana za po¬ moca pokretla nastawczego 11, powoduje przesu¬ niecie w stosunku do dzialania sprezyny 9, co wy¬ woluje zmniejszenie albo powiekszenie odstepu a (fig. 1) pomiedzy srubami cechujacymi i paskami 55 bimetalowymi. Przez odpowiedni rozklad mas przy dzwigniach dwuramiennych, mozna uklad dzwigni obsadzony w listwie przestawiajacej uczynic nie¬ czulym na wstrzasy i uderzenia. Tarcie ze wzgledu na lozyskowanie w punktach obrotu, jest bardzo niewielkie.Dalsza zaleta tego ukladu wedlug wynalazku po¬ lega, jak przedstawia fig. 2 i 3, na osiagnieciu pros¬ tymi srodkami zmiennego ukladu pokretla nastaw- 65 60 czego, co dla uniwersalnego wbudowywania prze¬ kazników bimetalowych do aparatury wlaczajacej jest bardzo wazne, gdyz pomimo róznorodnego po¬ lozenia w jakim wbuduje, sie przekaznik do apara¬ tury wlaczajacej, pokretlo wlaczajace musi byc umieszczone na widocznym miejscu. Fig. 1 i 2 uwi¬ doczniaja mozliwosc przestawiania listwy przesta¬ wiajacej za pomoca tarczy mimosrodowej, co po¬ zwala na wbudowanie pokretla ze strony A, B, C i D. Jezeli zachodzi koniecznosc umieszczenia po¬ kretla od strony E, a wiec w kierunku wzdluznym listwy przestawiajacej, to przesuniecie moze na¬ stapic za pomoca tarczy 12, która na powierzchni zwróconej do listwy przestawiajacej zawiera na¬ chylenie srubowe.Podstawowe wykonanie przekaznika bimetalo¬ wego pozostaje takie same, bez wzgledu na stoso¬ wany wariant nastawiania wartosci przetezenia pradowego. Obudowa moze wiec byc tak skon¬ struowana, ze przekaznik moze byc przystosowany do istniejacych warunków montazowych przez wmontowanie czesci nastawczych koniecznych dla zachowania mozliwosci uniwersalnego wbudowy- PL