PL48138B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 28. IV. 1964 48138 KL 42 k 46/06 MKP G 01 n 20(00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Józef Tabin, Jan Glowalla, Teodor Demkowski, Reinhold Pszczólka Wlasciciel patentu: Fabryka Obrabiarek „Rafamet" Kuznia Raciborska. (Polska) Automatyczne urzadzenie do ultradzwiekowych badan metoda echa Przedimiotoetm wynalazku jest urzadzenie do auto¬ matycznych nieniszczacych badan ultradzwiekiem metoda echa przy zastosowaniu wiekszej ilosci czujników, przy czyim urzadzenie jest zbudowane w sposób zabezpieczajacy przed wzajemnym prze- szkadzamieim sobie czujników.Czujniki te pracuja periodycznie przy czym okres ich pracy dzieli sie na szereg podokresów. W jed¬ nym podokresie pracuje tylko czesc czujników.Czujniki bowiem sa polaczone ze wzmacniaczarni elektronicznymi, z których w jednym okresie tyl¬ ko czesc jest czula na sygnal.Czujniki nalezace do grupy pracujacej w jednym okresiie umieszcza sie w takich miejscach na ba¬ danym przedmiocie, ze sygnal nie przedostaje sie z jednego czujnika tej grupy do innego czujnika tej grupy.Ten korzystny sposób pracy urzadzenia realizuje sie w sposób stosunkowo prosty poprzez zastoso¬ wanie generatorów elektronicznych wytwarzaja¬ cych periodycznie grupy impulsów. Kazda grupa imlpulsów sklada sie z kilku podgrup. Kazda pod- gruipa' impulsów sklada sie z jednego impulsu pro- sitokatneigo o stosunkowo duzej mocy, jednego im¬ pulsu trapezowego' wzgledzie trójkatnego, opóznio¬ nego w fazie za wymienionym impulsem prosto¬ katnym oraz kilku impulsów prostokatnych opóznionych w fazie za impulsem trapezowym wzglednie trójkatnym.Kazda podgrupa impulsów steruje praca zespo- 10 15 20 25 30 lów elektronicznych zwiazanych z grupa czujni¬ ków pracujacych w, tym samym podokresie.Impuls prostokatny o stosunkowo duzej mocy za¬ sila energia elektryczna czesc obwodów • anodo¬ wych urzadzenia, co pozwala na osiagniecie Wiek¬ szej sprawnosci, a tym samym na lepsze wyko¬ rzystanie elemientów i zmniejszenie wylmiarów apa¬ ratury. Ponadto impuls ten steruje impuls trapezo¬ wy, który w szczególnych przylpadkach moze byc zastapiony przez impuls trójkatny. Pochyly bok tego impulsu jest wykorzystywany do sterowania kineskopu oraz dalszych impulsów prostokatnych, z których jeden wzbudza oiboo^wzbudny generator impulsów wielkiej czestotliwosci, który z kolei po¬ budza do drgan czujniki ultradzwiekowe grupy pracujacej w jednyni podokresie.Drugi z tych imipuisów prostokatnych ma regulo¬ wane polozenie i dlugosc zas amplitude ograniczo¬ na za pomoca ograniczników diodowych. Jest on podawany na elektrody sterujace niektórych lamp wzmacniaczy, dzieki czemu wztmaniacz jest czuly w czasie trwania tego impulsu, poza tym zas jest na sygnal nieczuly.Tym samym wzmacniacz posiada wlasnosc segre¬ gowania sygnalu, przepuszczajac jedynie jego czesc w szczeg^nosci echo wady. Trzeci z tych impulsów prostokatnych ma równiez regulowane polozenie, i dlugosc zas amiplitude ograniczona za polmoca ograniczników diodowych. Jest on poda¬ wany na elektrody sterujace niektórych lamp3 wzmacniacza w obwodzie automatycznej regulacji wzmocnienia, dzieki czemu regulacja ta jest czula tylko na czesc sygnalu, w szczególnosci na echo pomocnicze.Ostatni z tych impulsów prostokatnych sluzy do modulacji jasnosci lampy oscyloskopowej.Regulacja ksztaltu i polozenia impulsów pozwala na dostosowanie urzadzenia do badania róznych przedmiotów, przy czym szczególnie szeroki za¬ kres regulacji uzyskuje sie poprzez powiazan;e re¬ gulacji nachylenia boku impulsu trapezowego z po¬ lozeniem poczatku i konca impulsów prostokat¬ nych niezaleznie od samoistnej regulacji tych ostat¬ nich.W uproszczonej wersji mozna tez stosowac zmniej¬ szona ilosc impulsów w kazdej podgrupie a mia¬ nowicie dwa impulsy prostokatne, z których jeden pobudza generator impulsów wielkiej czestotliwos¬ ci, zas drugi zapewnia okresowosc czulosci wzmac¬ niacza- polaczonego z czujnikiem.Kontrole przebiegów w urzadzeniu przeprowadza sie za pomoca kilkiu lamp oscyloskopowych. Dla unikniecia stosowania kilku niezaleznych wzmac¬ niaczy koncowych zastosowano dwa uklady su- mujaco - wzmacniajace, z których jeden podaje sy¬ gnal na wszysitkie plytki pionowo odchylajace, a drugi na poziomo odchylaj ace. Z drugiej 'strony w kazdej lampie oscyloskopowej stasuje sie gle¬ boka modulacje jasnosci imipulsiem prostokatnym pochodzacym z innej podgrupy impulsów, przez co na ekranie kazdej z lamp pojawia sie tylko czesc sygnalu pochodzaca z odpowiedniej czesci urzadzenia pracujacej w danym podokresde.Istote wynalazku objasnia opisany ninej przyklad urzadzenia zrealizowanego wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schemat blokowy tego urzadze¬ nia, zas fig. 2 przedstawia przyblizone ksztalty na¬ piec wytwarzanych badz panujacych w poszczegól¬ nych czesciach urzadizienia. Fig. 3 przedstawia sche¬ mat blokowy generatora imfpulsów trapezowych i prostokatnych.Generator 1 wytwarza impulsy prostokatne 2 zsynchronizowane z napieciem sieci w ilosci rów¬ nej ilosci podgrup impulsów.Generator 3 wytwarza periodycznie impuls trapezo¬ wy 4 o regulowanym nachyleniu boku pochylego.W krancowym polozeniu galki regulacji impuls 4 ma postac imfpulau trójkatnego. Impuls 4 jest zsynchronizowany z impulsem 2 tej satmej podgru¬ py, zas jego czolo jest opóznione w fazie za czo¬ lem synchronizuj acego go impulsu 2.Generator 3 wytwarza oprócz tego cztery impulsy prostokatne. 5; 6; 7 i 8, z (których 5 i 6 maja re¬ gulowane polozenie ich poczatku zas 7 i 8 polo¬ zenie poczatku i konca w zakresie czasu trwania pochylego boku impulsu 4.Generator 9 wytwarza na jeden okres jeden impuls wielkiej czestotliwosci 10 zsynchronizowany z im¬ pulsem 5. Impuls ten pobudza czujnik ultradzwie¬ kowy 11, który wysyla, impuls drgan ultradzwieko- wytch w glalb badanego przedmiotu. Energia ultra¬ dzwiekowa tego Hmjpullsiu powraca do czujnika 11 po odbiciu sie od ewentualnych przeszkód w ba¬ danym materiale w postaci gromady impulsów 12.Wizmacniiacz 13 wzmacnia tylKtoo te czesc gromady 138 4 impulsów 12, która dociera do niego w czasie trwa¬ nia impulsu 7. Wzmacniacz posiada automatyczna regulacje wzmocnienia, która jest czula na te im¬ pulsy gromady 12, które przychodza w czasie trwa- 5 nia impulsu 8. Zasilanie obwodów anodowych wzmacniacza 13 odbywa sie impulsem 2, przez co uzyskuje sie lepsze wykorzystanie elementów te¬ go wzmacniacza.Wzmocniona czesc gromady impulsów 12 dociera io do zespolu uniwibratorów 14. Jesli w tej czesci gro¬ mady znajduja sie impulsy o wielkosci przekra¬ czajacej ckreslona wielkosc graniczna, wówczas zespól 14 wytwarza impuls 'prostokatny 15 o dlu¬ gosci przewyzszajacych dlugosc impulsów grotma- 15 dy 12.Impuls prostokatny 15 uruchamia sygnalizacje swietlno - dzwiekowa w zespole 16, która dziala badz przez okreslony czas, badz do jej skasowania.Wszystkie impulsy trapezowe 4 sa podawane po- 20 przez zespól sumujaco - wzmacniajacy 17 na po¬ laczone równolegle plytki poziomo odchylajace lamp oscyloskopowych zespolu 18.Imlpulsy gromady 12 po uprzednim wzmocnieniu we wzmacniaczach 13 sa podawane poprzez uklad 25 suniujaao-wzmacniaijacy 19 na plytki pionowo-od- chylajace lamp oscyloskopowych zespolu 18.Impulsy 6 sa podawane na elektrody regulujace jasnosc lamp oscyloskopowych zespolu 18, z tym, ze na kazda lampe jest podawany impuls innej 30 podgrupy impulsów.Budowa wymienionych zespolów jest znana za wyjatkiem generatora 3 (fig, 3).Posiada on uklad calkujacy 20 sterowany impul¬ sem 2. Na wyjsciu ukladu calkujacego znajduje 35 sie uniwilbrator 21 wysylajacy Ujemny impuls pro¬ stokatny 22 opózniony w stosunku do impulsu 2.Impuls ten zatyka lampe 23 wskutek czego kon¬ densator 24 laduje sie poprzez regulacyjny obor¬ nik 25. Znane uklady polepszaja przy tym linio- 40 wosc ladowania, przez co formuje sie dpisany wy¬ zej impuls trapezowy 4. Impuls ten poprzez wtór¬ nik katodowy 26 dziala na szereg uniwibratorów 27 do 31 o regulowanym przedpiedu na siatce. Re¬ gulujac to przedlpieoie moznia zmieniac czas zadzia- 45 lania poszczególnych -unawiibratorów i tym samym poczatek wysylania przez nie impulsów prostokat¬ nych.Przy zmianie nachylenia pochylego boku impulsu trapezowego 4 zmienia sie równoczesnie czas za- 50 dzialania wszystkich uniwibratorów.Uniwitorator 27 posiadajacy lampe wielosiatkowa wysyla wymienione wyzej dwa prostokatne impul¬ sy dodatnie 5 i 6.Uniwilbratory 28 i 30 wysylaja impulsy dodatnie, 55 natomiast uniwilbratory 29 i 31 impulsy ujemne.Uklady sumujace 32 i 33 tworza z nich impulsy prostokatne o regulowanym polozeniu fazowym poczatku i konca. Ograniczniki diodowe wykorzy¬ stujace diody 34 do 37 wytwarzaja z nich wymie- 60 niione wyzej impulsy 7 i 8. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Autotoatyczne urzadzenie do ultradzwiejkowych 65 badan metodla eclia znamienneTiyirn, ze posiada 25 48138 6 generatory elektroniczne wytwarzajace perio¬ dycznie grupy impulsów, przy czym grupa taka sklada sie przynajmniej z dwóch podgrup, zas w sklad kazdej podgrupy wchodza conajimiriiej dwa impulsy, z których jeden jest impulsem trapezowym lub trójkatnym (4), pozostale zas impulsami prostokatnymi (2; 5; 6; 7 i 8) a czolo jednego z nich (2) wyprzedza w fazie czola wszystkich pozostalych impulsów tej podgru¬ py.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 znamienne tym, ze generatory posiadaja elementy sluzace do re¬ gulacji nachylenia pochylego boku impulsu tra¬ pezowego wzglednie trójkatnego (4) oraz do regulacji polozenia poczatku impulsów prosto¬ katnych (5 i 6) oraz polozenia zarówno poczat¬ ku jak i konca impulsów prostokatnych (7 i 8).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze amplituda czesci impulsów prostokat¬ nych (7 i 8) jest ograniczona przez diody pola¬ czone szeregowo.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze posiada wiecej niz jedna lampe oscyloskopowa (18), na których plytki odchylajace podaje sie równolegle napiecia poprzez uklady sumujaco- 5 wzmacniajace (17; 19), zas ich jasnosc jest mo¬ dulowana w kazdej lampie impulsem prosto¬ katnymi nalezacym do innej podgrupy impul¬ sów.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne 10 tym, ze obwody anodowe lamp wzmacniacza (13) sa zasilane za pomoca impulsów prostokat¬ nych (2).

6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze posiada generator impulsów posiadajacy 15 uklad calkujacy sterowany impulsem prostokat¬ nym (2) oraz szereg uniwlbrato.row sterowanych impulsem trójkatnym lub trapezowymi (4) przy czym czesc tych uniwiibratorów jest polaczona w pary, zas w jednej parze jeden uniwiibrator 20 podaje na uklad sumujacy impuls dodatni a drugi ujemny.48138 J~l J\ J-L -TT- -r^ -TL -H +lf J_L 90 12 10 ?\gZ 20 27 \Z1 28 ~\ x 1 X irA 30 31 I 1 \*3b Fig.J 10 H// /3tl=3« /3L3=3/3 ^=JZh~UD wam # ^# A9. / 191. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 300 egz. 'Bi •-':.' L.l 0"Ei< A . .a'owego z/3asjiBlrte| Lnllwijl PL