Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie z czterema, przegubowo ze soba polaczo¬ nymi tlokami, wirujacymi wewnatrz cylindra, którego przekrój stanowi krzywa zakreslana przez wierzcholek czworoboku opisanego na ko¬ le i wirujacego wokól srodka tego kola w ten sposób, ze srodki ciezkosci jego boków porusza¬ ja sie po obwodzie tego kola. Moze ono przy tym znalezc zastosowanie jako silnik spalinowy, hydrauliczny, sprezarka lub pompa albo tez ja¬ ko urzadzenie sterujace.Znane sa silniki spalinowe z cylindrem, któ¬ rego przekrój ma ksztalt trochoidy, zaopatrzone w wirujacy trójkatny tlok, osadzony na mimo- srodzie przenoszacym moment obrotowy na wal silnika oraz wespól z przekladnia z uzebieniem wewnetrznym stanowiacym wiezy kinematycz¬ ne, okreslajace ruch tloka. Zasadnicza wada te¬ go rozwiazania jest wrazliwosc na zmienne ob¬ ciazenie silnika ograniczajace jego zastosowanie do tych przypadków, w których silnik pracuje pod stosunkowo równomiernym obciazeniem.Inna wada tego silnika jest znaczny stosunek powierzchni otaczajacej przestrzen robocza w cylindrze do powierzchni roboczej tloka, powo¬ dujacy znaczne straty cieplne i obnizajacy spra¬ wnosc silnika.Znane sa równiez silniki zaopatrzone w wir¬ nik, na którego ramionach sa osadzone przegu¬ bowo wahliwe tloki, wirujace w cylindrze, któ¬ rego przekrój ma ksztalt owalu zlozonego z kil¬ ku luków ewolwent. Ich zasadnicza wada jest jednak brak zrównowazenia sil dzialajacych na tlok, powodujacy jego jednostronny docisk do powierzchni cylindra, a tym samym znaczne tar¬ cie i zuzycie wspólpracujacych elementów. Po¬ nadto duze przyspieszenia katowe jakim podle¬ gaja przegubowo osadzone tloki, powoduja silne uderzenia, uniemozliwiajace prace silnika na wysokich obrotach.Inna wada tych silników jest równiez przedo¬ stawanie sie paliwa i spalin do komory wirni¬ kowej przez przerwy miedzy tlokami, co powo¬ duje powazne zaburzenia w ruchu silnika.•iPowyzsze* wady i niedogodnosci usuwa urza¬ dzenie wedlug wynalazku zaopatrzone w cztery przegubowo ze soba polaczone tloki, wirujace wewnatrz cylindra, którego przekrój stanowi ta¬ ka krzywa, ze srodki symetrii i ciezkosci tloków poruszaja sie po obwodzie kola, co umozliwia calkowite równowazenie sil bezwladnosci wir¬ nika w czasie jego ruchu obrotowego tak, ze w czasie ruchu wirnika jedynie nie wyrównowa¬ zone pozostaja momenty, pochodzace od sil Co- violisa, przy czym wskutek nadania wirnikowi postaci ramy uzyskuje sie w przyblizeniu jed¬ nakowe w danei „chwili naciski poszczególnych tloków na biezn^lcylindra oraz zupelne wyeli¬ minowanie uderzen tloków i przerw, które umo¬ zliwialyby przedostawanie sie gazów spalino¬ wych lub mieszanki do komory wirnikowej, co ma miejsce przy wirnikach z tlokami wahadlo¬ wymi.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 ^przedstawia sposób graficznego otrzymania krzywej, bedacej podstawowa dla krzywej stanowiacej przekrój cylindra urzadze¬ nia, fig. 2 — ilustracje równania tej krzywej, fig. 3 i 4 — schemat urzadzenia wedlug wyna¬ lazku stanowiacego silnik spalinowy —w dwóch polozeniach wirnika, fig. 5 — urzadzenie w wi¬ doku z góry z czesciowym przekrojem wzdluz linii BB na fig. 7, fig. 6 — urzadzenie w widoku z dolu z czesciowym przekrojem wzdluz linii AA na fig 7, fig. 7 — przekrój osiowy urzadze¬ nia wzdluz linii CC na fig. 6, a fig. 8 — przekrój urzadzenia wzdluz linii DD na fig. 6.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwcóh zasadniczych czesci cylindra oraz wirni¬ ka. Cylinder, którego bieznia 1, ma charaktery¬ styczny opisany nizej przekrój, jest zaopatrzony w pokrywy czolowe 2 i 3, posiadajace otwory 4, w których jest ulozyskowany wal 5 urzadzenia.Krzywa stanowiaca przekrój poprzeczny cylin¬ dra jest krzywa równoodlegla od krzywej pod¬ stawowej stanowiacej miejsca geometryczne wierzcholków czworoboków, obracajacego sie dookola srodka ciezkosci w ten sposób, ze srod¬ kidezkosci jego boków poruszaja sie po obwo¬ dzie kola (fig. 1).Powyzsza krzywa jest okreslona równaniem: q (cp) = a^/2 + a 6 sin 2 gdzie: q'¦"•— dlugosc polowy przekatnej czworoboku, nowej, 2a — •dlugosc boku- czworoboku, * 6 — najwiekszy stosunek wydluzenia przekat¬ nej czworoboku do przekatnej kwadratu o boku 2a, wyznaczony równaniem: tt ^ - KK -1) + K~2 (1 + k2)] + kK~3 (1 + k2) + 2k d+k2) w którym k jest dowolnie przyjetym parame¬ trem majacym wplyw na wartosc stosunku osi glównych krzywej (przy k = 1 krzywa stanowi kolo).Wewnatrz cylindra urzadzenia jest umieszczo¬ ny wirnik, zlozony z czterech przegubowo ze so¬ ba polaczonych tloków 6 i jednakowej dlugosci, które tworza miedzy swoja powierzchnia zew¬ netrzna 6', a wewnetrzna powierzchnia cylin¬ dra 1 przestrzenie robocze o zmiennej objetosci warunkujace prace urzadzenia jako silnika lub pompy.Polaczenie ukladu tloków 6, stanowiacych czworokatna, przegubowa rame z walem 5 urza¬ dzenia moze byc dokonane w rózny sposób. W rozwiazaniu przedstawionym przykladowo na fig. 5, 6, 7 i 8 tloki 6 sa zwiazane z walem 5 w ten sposób, ze przeguby 7 wspólpracujace z od¬ powiednio uksztaltowanymi bocznymi powierz¬ chniami 6" tloków — sa polaczone z walem 5 za pomoca ramion 8 osadzonych przesuwnie w promieniowych gniazdach 9 tulei 10 zaklinowa¬ nej na wale 5 przenoszac na wal moment obro¬ towy otrzymany w wyniku dzialania sily parcia gazów spalinowych na tloki wirnika. Przeguby 7 sa ponadto zaopatrzone w elementy slizgowo- uszczelniajace na przyklad w postaci uszczelek grafitowo-miedzianych 11, osadzonych za pomo¬ ca lukowych sprezyn 12 w gniazdach 13 prze¬ gubów.W przypadku, gdy urzadzenie wedlug wyna¬ lazku ma postac silnika jest ono zaopatrzone w uklad chlodzacy, zlozony z oznaczonych na ry¬ sunku liniami przerywanymi przewodów i otwo¬ rów, którymi jest doprowadzana ciecz, uklad doprowadzajacy mieszanke, którego wlot 14 znajduje sie w czolowej pokrywie 3 cylindra, uklad wydechowy zlozony z przewodu 15 pola¬ czonego z rura wydechowa oraz uklad zaplonem wy ze swiecami 16, sterowany za pomoca zna¬ nego rozdzielacza napedzanego z walu 5 urza¬ dzenia.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jako silnika opisano ponizej. W polozeniu wirnika przedstawionym na fig. 3 w przestrzeni robo¬ czej I zawartej miedzy zewnetrzna powierzchnia górnego tloka 6 a powierzchnia cylindra naste- — 2 —puje (w trakcie przesuwania sie tego tloka) za¬ sysanie mieszanki przez przewód 14.Po obrocie wirnika o kat okolo 90° mieszanka zostaje sprezona w przestrzeni roboczej II, po czym w przestrzeni III nastepuje zaplon. Roz¬ prezajace sie gazy spalinowe oddzialywujac na powierzchnie robocza tloka wytwarzaja moment obrotowy P • r (fig. 4), rozprezaja sie i przy dal¬ szym obrocie wirnika zostaja usuniete z prze¬ strzeni IV przez otwór wylotowy 15 do rury wy¬ dechowej.Urzadzenie wedlug wynalazku moze sie rów¬ niez skladac z kilku polaczonych ze soba ukla¬ dów, przedstawionych na fig. 8 i 4 tworzac sil¬ nik wielocylindrowy, przy czym niektóre z cy¬ lindrów moga spelniac role urzadzen steruja¬ cych i wstepnie sprezajacych, a inne urzadzen roboczych.Urzadzenie wedlug wynalazku -moze znalezc zastosowanie jako sprezarka, silnik spalinowy, pompa lub silnik hydrauliczny albo tez jako urzadzenie sterujace. PL