PL48043B1 - - Google Patents

Description

^ Opis wydano drukiem dnia 4 marca 1904 r.E24b ^9/(0 BIBLIOTEKA! Urzedu Patentowego! Pilskiej BzecziEMPtitej IrtiwH POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 48043 Akademia Górniczo-Hutnicza*) (Katedra Geodezji Górniczej) Kraków, Polska Sposób fotogrametrycznego profilowania rdzeni wiertniczych dla celów dokumentacyjnych Patent trwa od dnia 2 sierpnia 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób fotogra¬ metrycznego profilowania rdzeni wiertniczych w zadanej skali dla celów dokumentacji geolo¬ gicznej, umozliwiajacy wykonanie fotograme¬ trycznych profilów ociosów w miejsce pow¬ szechnie stosowanego sposobu rysunku odrecz¬ nego.Znany sposób wykonywania dokumentacji szczególów geologicznych z rdzeni wiertniczych polega na recznym wykonaniu opisu geologicz¬ nego, prowadzonego zazwyczaj w formie dzien¬ nika wiertniczego. Opis geologiczny sklada sie z czesci rysunkowej wykonanej w przyblizonej skali, ilustrujacej opis litologiczny napotkanych warstw za pomoca umownych znaków, z "poda¬ niem glebokosci zalegania tych warstw, ich *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jfest prof. dr inz. Zygmunt Ko¬ walczyk. grubosci i procentowego uzysku rdzenia oraz z opisu stratygraficznego. Taki opis nie jest dokladny i pozbawiony wielu szczególów. Wy¬ dobyte rdzenie wiertnicze sa przechowywane w drewnianych skrzyniach przez okres kilku lat, zajmujac duze powierzchnie magazynów budowanych specjalnie do tego celu. Znany sposób wykonywania dokumentacji jest maio dokladny i wymaga duzo czasu, a przechowy¬ wanie rdzeni jest bardzo kosztowne. Ponadto kontrola nad pracami wiertniczymi jest znacz¬ nie utrudniona.Tych wad nie ma sposób fotogrametrycznego profilowania .rdzeni wedlug wynalazku, któiry polega na ulozeniu rdzeni wedlug kolejnosiu wydobycia ich z otworu wiertniczego w odpo- wiednio skonstruowanej skrzynce, krótleta opasaniu na tasmie umieszczonej miedzy prze¬ dzialami skrzyni tich ©ech litologicznych i stfa<- tygraficznych oraz glebokosci zalegania, a rna-atepnie na. kolejnym .wykonaniu:;2^4efe,,;fot^^a- ficznycti tak ulozonych rdzeni w poszczegól¬ nych przedzialach. W celu sfotografowania, ca¬ lej j^opierzchni rdzenr zdjecie fotograficzne wykonuje'sie trzykrotnie, obracajac za kazdym razem rdzen o kat 120° —150°. Wykonane zdje¬ cia przetwarza sie nastepnie do zadanej skali, po czyim mozna zestawic je w pionowy profil wedlug kolejnosci wykonanych odwiertów, otrzymujac w ten sposób .bezposredni d do¬ kladny przeglad odwierconego profilu wzdluz calej jego glebokosci. Ten sposób -umozliwia otrzymanie obiektywnej i dokladnej ilosciowo- jakosciowej dokumentacji fotogrametrycznej rzeczywistego przebiegu {ulozenia) warstw geo¬ logicznych badanych rdzeni.'-.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku w widoku z przodu, a fig. 2— w widoku z boku.Urzadzenie stanowi podluzna skrzynka, naj¬ lepiej metalowaj o dlugosci na przyklad 100 cm i szerokosci 60 cm, podzielona wewnatrz na kilka przedzialów oznaczonych cyframi I, II, III itp. Poszczególne przedzialy maja pólokrag¬ le wglebienia 1 w ksztalcie rynien o jednako¬ wych srednicach, w których umieszcza sie rdzenie w kolejnosci wedlug ich polozenia w odwiercie. Na plaskich powierzchniach po^ miedzy wglebieniami 1 jest umieszczona waska papierowa tasma 2, na której odnotowuje sie rodzaj skal wystepujacych w danym rdzeniu.Ulatwia to pózniej interpretacje jakosciowa.W narozach skrzynki sa umieszczone cztery punkty A, B, C i D o ustalonej wzajemnej od¬ leglosci, które stanowia osnowe fotogrametrycz¬ na do przetwarzania fotogramów w zadanej, jednolitej skali. Nad kazdym wglebieniem 1 jest umieszczony wskaznik 3, na którym zaznacza ,sie glebokosc górnej czesci rdzenia wzgledem poczatku otworu, wiertniczego.( Profilowanie rdzeni wiertniczych sposobem wedlug wynalazku polega na kolejnym uloze¬ niu rdzeni w poszczególnych wglebieniach 2 przedzialów I, II, III itd. wedlug ich polozenia w odwiertach. Po ulozeniu rdzeni przeprowa¬ dza sie ich interpretacje geologiczna w ten spo¬ sób, ze na tasmie 2 odnotowuje sie rodzaj skal jakie wystepuja w rdzeniu, na przyklad lupek, piaskowiec, wegiel, itd. Tak wykonany krótki opis makroskopowy profilu -zastepuje cprcwa- -dzony do tej pory osobno dziennik wiertniczy, gdzie szczególowy opis geologiczny ;z podaniem grubosci poszczególnych warstw, odczytuje sie ze zdjecia fotogrametrycznego, wykonanego w zadanej skali. iPo wykonaniu opisu robi sie kolejne zdjecia fotograficzne rdzeni ulozonych w poszczególnych przedzialach (zdjecia z przo¬ du), po czym zdjecia przetwarza sie znanymi sposobami do zadanej skali, wykorzystujac przy tym punkty A,-'B, C i D osnowy fotogra¬ metrycznej. Tym sposobem na fotogramie znajduje sie nie tylko udokumentowana czesc powierzchni rdzeni, ale takze opis geologiczny wykonany przy oryginalach oraz polozenie rdzeni w otworze wiertniczym. Na jednym fo¬ togramie (negatywie) moze byc ujetych od 10 do 20 m rdzeni. W przypadku dokonania zdjec na filmach barwnych mozna duzo latwiej prze¬ prowadzic interpretacje róznych rodzajów mi¬ neralów i skaly plonej, znajdujacych sie w rdzeniach. Wszelkie wymiary niezbednie po¬ trzebne dla sporzadzenia profilu otworu, jak na przyklad grubosc poszczególnych warstw geologicznych czy procent uzysku rdzenia, od¬ czytuje sie wiec z fotogramów.W ten sposób wykonane zdjecia obejmuja tylko czesc powierzchni rdzeni fotografowa¬ nych z przodu. Aby sfotografowac cala po¬ wierzchnie rdzenia, nalezy zdjecie wykonac trzykrotnie (kolejno), olbracajac za kazdym ra¬ zem rdzen o kat 120° —150°. Mozna równiez, wykonac zdjecia stereometryczne, z dwóch sta¬ nowisk aparatu fotograficznego, co w pewnych przypadkach ulatwia interpretacje niektórych szczególów geologicznych. Wykonane i przetwo¬ rzone zdjecia rdzeni moga byc zestawione w jeden pionowy profil. W tym przypadku po¬ zytywy zdjec nakleja sie pionowo na tasmie wedlug kolejnosci odwiertów. Daje to bezpo¬ sredni przeglad odwierconego profilu wzdluz calej jego glebokosci d zarazem stanowi do¬ kument archiwalny.Sposób fotogrametrycznego . profilowania rdzeni wiertniczych wedlug wynalazku znacz¬ nie upraszcza i ulatwia dotychczasowa prace geologów, a przede wszystkim stanowi pelny i obiektywny dokument przewierconych otwo¬ rów geologicznych. Wykonane zdjecia fotogra¬ ficzne daja moznosc kazdorazowego przegladu calego profilu odwiertu i zarazem stanowia niezawodna kontrole co do prawidlowosci i ilosci dokonanych wiercen. Przez fakt utrwa¬ lenia na filmie powierzchni rdzeni odpada ko¬ niecznosc kilkuletniego przechowywania tysiecy metrów -odwiertów w specjalnie budowanych do tego celu magazynach, a jedynie niektóre - 2 -z n&pb-i zachowuge sie do szczególowych badan np. mineraiógiczno-petrogralicznych. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób fotogrametrycznego profilowania rdzeni wiertniczych dla celów dokumenta¬ cyjnych znamienny tym, ze rdzenie wiertni-, cze umieszcza sie we wglebieniach (Z) po¬ szczególnych przedzialów (I, 11^ III i na¬ stepnych) ;skrzynki, kolejno wedlug ich po¬ lozenia w odwiertaoh,| a na tasmie (2) za¬ mieszczonej bezposrednio na plaskiej po¬ wierzchni pomiedzy wglebieniami (4) podaje sie krótki opis geologiczny rdzen}, na wskaz¬ niku (3) zas zaznacza sie glebokosc górnej czesci rdzenia wzgledem ; poczatku otworu wiertniczego, po czym wykonuje sie zdjecie fotograficzne calej skr^yn^ wraz z rdzenia¬ mi, które nastepnie przetwarza' siej do za¬ danej skali znanymi -sposobami, wykorzy¬ stujac przy tym'punkty (A, B, C i D) osno- cametrycznej, umieszczone na na¬ rozach skrzynki.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu sfotografowania calej powierzch¬ ni rdzenia wykonuje sie kolejno trzy zdje¬ cia, obracajac rdzen przed kazdym .zajeciem ..... o.kat J3Q1—li^^ J*st wykonac zdjeciesterametryeznic, z :dw6ch stanowisk aparatu^ fotoj^afdczaieg^.

3. Sposób wedlug; zastri..,1.Ji^z^amlenny tym, ze pjrzetwojrzoijie fotogramemJczaie zdjecia fotograficzne rdzeni zestawiacie w pionowy profil wedlug jkolejnolsci przeprowadzonych odwiertów,] umocowujac je na tasmie, na przyklad papierowej! ;.-;• Akademia G ó r niczó'--Ktu tni cza l * i t ¦¦¦¦¦¦¦¦ ¦ i- ' ¦ (Katedra Ge od e zj i G ójrti i c z e J) 1 -; ¦ ¦ ' j! i Zastepca: ;mgr ihz. Mieczyslajw Slomski i „rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 48043 lupdc\ \fi/pek X^ AA fol 24 *\ m /r-i/-y f9s 2583. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 250 egz. Biblioteka jU rzedu Patentowego iPnKiiifii Tlzec?VDOspolitef Maryli PL