Ogto wy< KbbMpO »l atywalft }«M t ^ £ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47992 KI. 57 a, 8/05 KI. internat. G 03 b Warszawskie Zaklady Potooptyczne *) Warszawa, PoMta Obiektyw do fotografii barwnej Patent dodatkowy do patentu nr 42618 Patent trwa od dnia 14 marca 1963 r.Przedmiotem patentu glównego nr 42618 jest obiektyw specjalny do fotografii barw¬ nej, wyposazony w dwie plytki filtrujace osa¬ dzone pffTzesuwnie z dwóch stron przeslony obiektywu, przy czym kazda z tych plytek sklada aie z srodkowej czesci bezbarwnej oraz ze znajdujacej sie po obydwu Jej stronach czesci barwnych odpowiadajacych trzem bar¬ wom zasadniczym, z których jedna wystepuje w obydwu plytkach. Obiektyw ten umozliwia przez odpowiednie wzajemne ustawienie ply¬ tek fil/trujacych wzgledem przeslony uzyska¬ nie w sposób ciagly zmiany zabarwienia prze¬ chodzacego swiatla.Przedmiotem niniejszego patentu dodatkowe¬ go jest ulepszenie i uzupelnienie wynalazku wedlug patentu glównego.- Obiektyw do fotografii barwnej wedlug ni¬ niejszego patentu jest mianowicie zaopatrzony *) Wlasciciel patmfeu oswiadczyl, ze -wynaimricu jest ilii. Jan Jasny. twórca w zebatkowe urzadzenie do przesuwania ply¬ tek filtrujacych, sprzezone z umieszczonymi na zewnatrz obiektywu skalami gestosci prze¬ puszczanej barwy swiatla oraz w oswietlacz wodzacy, który wykorzystuje swiatlo przepu¬ szczane przez obiektyw do oswietlenia tycn skal.Badania eksploatacyjne obiektywu wedlug patentu glównego wykazaly ponadto celowosc zastosowania dwóch przeslon, a mianowicie przeslony o stalym otworze umieszczonej mie¬ dzy plytkami filtrujacymi oraz dodatkowej przeslony irysowej umieszczonej poza zesta¬ wem filtrujacym, co umozliwia pelne wyko¬ rzystanie obiektywu wedlug wynalazku rów¬ niez do tfotografiii czarno-bialej.Obiefctyw wedlug ramiejszego wyttialazku usuwa ponadto niedogodnosci znanych dotych¬ czas ttarz$d26n Optycznych zaop&trzonjnoh w elttftenity przesuwna |al«gajace na Baiftbo wa¬ skich tolerancjach wyftonwila tych &m&tfi*t w celu ich wlasciwego Usyifojowani*¦¦-p ttó-£Uflku- dó o^ optycznej obdefelywu^-co .uzyska- no przez elastyczne osadzenie zestawu* filtruja- cego w prowadnicach obiektywu oraz polacze¬ nie go z zebartkamti urzadzenia posuwowego w sposób umozliwial]acy wzajemne prcesudiecie tych elementów wzdluz osi optycznej Obiekty¬ wu. Wynalazek umozliwia ponadto < zwieksze¬ nie górnej granicy intensywnosci zabarwienia w poszczególnych barwach zasadniczyich przez zastosowanie dodatkowych filtrów nasadko¬ wych na zewnetrznej czesci obiektywu.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia obiek¬ tyw do fotografii barwnej w przekroju wzdluz linii AA na fig. 2, fig. 2 — przekrój wzdluz linii BB na fig. 1 w rzucie na zestaw filtru¬ jacy, a fiig. 3 — ten sam przekrój w rzucie na przeslone irysowa, fig. 4 — obiektyw w wido¬ ku z boku od strony odczytowej, a fiig. 5 — czesc obiekitywu w widoku z boku od strony pokretel.Obiektyw do fotografii barwnej wedlug wy¬ nalazku sklada sie z nastepujacych zespolów: ukladu optycznego, oprawy, zestawu filtruja¬ cego, urzadzenia posuwowego, sluzacego do przesuwania plytek fiiltajjacych, dodatkowej przeslony irysowej, oswietlacza wodzacego oraz kompletu dodatkowych filtrów nasadko¬ wych.Uklad optyczny obiektywu stanowi tryplet, zlozony z dwóch soczewek dolnych 1 i 2 oraz sklejonych soczewek górnych 3, oddzielonych od soczewek 1 i 2 przez zestaw filtrujacy i przeslone irysowa.Zestaw filtrujacy sklada sie z dwóch plytek 4 i 5, z których kazda zlozona jest z czesci srodkowej bezbarwnej, na przyklad 4a oraz ze znajdujacych sie po obydwu jej stronach czesci barwnych na przyklad 4b i 4c, odpowia¬ dajacych trzem barwom zasadniczym A, B i C, przy czym jedna z tych barw na przyklad A wystepuje w obydwu plytkach 4 i 5. Plytki 4 i 5 sa osadzone w ramkach 6, oddzielonych od siebie przeslona 7 o stalym otworze osa¬ dzona przesuwnie na kolkach 8, przymocowa¬ nych do górnej czesci 9 oprawy obiektywu.Prowadnice po której przesuwaja sie ramki 6 plytek filtrujacych 4 15 stanowi osadzona na kolkach 8 podkladka 10, do tatórej sa one dociskane za pomoca plaskich sprezyn 11.- Ramki 6 sa przy tym zaopatrzone w ramio¬ na 12, laczace je z zebatkami 13 mechanizmu posuwowego w sposób umozliwiajacy wzajem¬ ne przesuwanie ich w kierunku strzalki I, Mechanizm posuwowy sluzacy do niezalez¬ nego przesuwania obydwu plytek filtrujacych 4 i 5 sklada sie z zebatek 13, osadzonych przesuwnie w wycieciach 14 górnej czesci 9 oprawy, polaczonych za pomoca ramion 12 z ramicami 6 oraz z kól zebatych 15, sluza¬ cych do ich przesuwania. Kola 15 sa zaklino- waine na walkach 16, ulozyskowarnych w dol¬ nej czesci 17 oprawy obiektywu i polaczo¬ nych z pokretlami 18, na których obwodzie znajduja sie pierscienie ze skalami 19 gestos¬ ci zabarwienia swiatla, odpowiadajacej na¬ stawionemu polozeniu plytek filtrujacych 4 Lub 5. Kazde z dwóch pokretel 18 sluzy oczy¬ wiscie do przesuwania jednej z plytek 4 lub 5. W celu skasowania luzów miedzyzebnych miedzy kolami zebatymi 15 i zebatkami 13 w pnowadnicach 14 sa osadzone plaskie sprezyny 20, dociskajace zebatki 13 do zebów kól zeba¬ tych 25, co jest mozliwe dzieki przesuwnemu polaczeniu tych zebatek 13 z ramionami 12 ramek 6,. Miedzy dolna czescia 1 i 2 ukladu optycznego, a jego górna czescia 3 znajduje sie ponadto dodatkowa przeslona irysowa o znanej konstrukcji, zlozona z listków 21 oraz z ruchomego pierscienia 22, polaczonego za pomoca wystepu 24 (fig. 3) z pierscieniem usitawczym 23, osadzonym obrotowo na dolnej czesci 17 oprawy obiektywu. Przeslona iryso¬ wa jest ponadto zaopatrzona w oslone blasza¬ na 25, polaczona z oprawa 17. Obiektyw jest takze wyposazony w oswietlacz 26 wodzacy swiatlo w postaci widelek, wykonanych z ma¬ terialu o duzej pirzezroczystosci na przyklad polimetakrylanu metylu i zaopatrzonych w sciecie pryzmatyczne wejsciowe 27 oraz w dwa sciecia wyjsciowe 28, oswietlajace wskazniki 29 skali 19 pokretel 18. Oswietlacz jest po¬ nadto zaopatrzony w czopy 30 sluzace do prze¬ gubowego osadzenia go w otworach górnej czesci 9 oprawy oraz w zderzaki 31, sluzace do ustawienia go w (polozeniu roboczym.Obiektyw jest ponadto zaopatrzony w komplet wymiennych filtrów nasadkowych 32 mocowa¬ nych do dolnej czesci 17 oprawy.Oprawa 9 obiektywu jest zaopatrzona w gwint 34, sluzacy do przymocowania jej do powiekszalnika oraz w pokretlo 33 do usta¬ wienia obiektywu w polozeniu dogodnym dla dokonywania odczytów na skalach 18.Dzialanie obiektywu wedlug wynalazku opi¬ sano ponizej. Obiektyw Wkreca sie do gwin¬ towanego otworu powiekszalnika i mocuje za - pomoca pokretla 33. Po ustawieniu w znany sposób ostrosci rzutowanego negatywu niasfca- - 2 -wia^sia za-pomoca: pokretel: 18 zadane gestosci pos&C3eg.61nych barw filtrowania, odczytujac ihc wartosci na skalach 19, oswietlonych oswietlaczem 26. Oswietlacz ustawiony jest przy tym w polozeniu roboczym, w którym jego sciecie pryzmatyczne 21 znajduje sie w peku promieni swietlnych, wychodzacych z ¦obiektywu. Bromianie wchodzace do oswietla- <2za sa odbijane wewnetrznie od jego scianek i wychodza przez sciecia pryzmatyczne 28, oswietlajac wskazniki 29 i skale 19, które sa naj korzystniej zabarwione- na kolor odpowia¬ dajacy przesuwanej czesci (na przyklad 4a lub 4b) plytki filtracyjnej 4 lub 5.Pokrecenie pokretlami 28 powoduje przesu¬ wanie za pomoca kól zebaitych 15 i zebatek 13 — ramek f, w których sa osadzone plytki filtracyjne 4 i 5, wsuwajac odpowiednie do nastawienia na skalach 19 ich czesci bezbarw¬ ne A, B i C w otwór przeslony 7 obiektywu.Dzieki zastosowaniu elastycznego osadzenia plytek filtrujacych 4 i 5, których ramki 6 sa dociskane do podkladki 10 za pomoca sprezyn 11, uzyskuje sie zawsze prostopadle ich usta¬ wienie wzgledem osi optycznej obiektywu.Przez odpowiednie przesuniecie obydwu ply¬ tek filtrujacych 4 i 5 mozna uzyskac ciagla regulacje intensywnosci swiatla pinzepuszcza- nego przez obiektyw w ramach dwóch barw zasadniczych wybranych na przyklad A + B; B + C lub A + B — w dowolny sposób spo¬ sród trzech barw A, B, C, co wyczerpuje wszelkie mozliwe kombinacje korekcji barwnej swiatla stosowanej w powiekszalnikach. Po ustawieniu korekcji barwnej wysnuwa sie o- :swietlacz z peku promieni, przez jego obrót ^wokól czopów 30, po czym naswietla sie ne-» .gatyw.W celu zwiekszenia górnej granicy inten- ¦sywnosci zabarwienia jednej z barw zasadnd- <2zych A, B lub C stosuje sie odpowiedni ^iltr nasadkowy 32, którego gestosc jest rów¬ na gestosci plytek filtrujacych 4 lub S.Obiektyw wedlug wynalazku moze byc TÓwniez wykorzystany do fotografii czarno- Ttialej z mozliwoscia nastawienia róznych otworów wzglednych. W tym celu przesuwa ;«ie plytki filtrujace 4 i 5 za pomoca pokretel 18 w polozenie zerowe skal 19, w którym w -otworze przeslony stalej 7 obiektywu znajdu¬ ja sie ich czesci bezbarwne, po czym za po- imoca pierscienia ustawczego 23 i przeslony irysowej ustawia sie zadany otwór wzgledny obiektywu.Obiektyw do fotografii barwnej wedlug wy¬ nalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do powiekszalników, przy czym dzieki swojej konstrukcji moze sluzyc zarówno do fotografii barwnej jak i czarno-bialej. PL