Opis wydano drukiem dnia 30 grudnia 1963 r. /iii \ BIBLIOTEK Urzedu Pa )TEKAj lenlowegol ;3fllitci Laiifftf POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47707 .¦KI. ^7 jj, 40/02 KI internat. 'F 00 lf Evasio Fracchia Magenta, Wlochy * U- i. Uil F^G k, ki\(M Zawór, zwlaszcza do instalacji grzejnych i sanitarnych Patent trwa od dnia 9 maja 1961. r.Pierszenstwó: 9 maja 1960 r. (Wlochy) Przedmiotem wynalazku jest zawór, nadaja¬ cy sie zwlaszcza do instalacji grzejnych wod¬ nych i parowych oraz do instalacji sanitar¬ nych. Zawór ten moze byc stosowany przy re¬ gulacji prostej lub zlozonej. Przy zastosowa¬ niu zaworu wedlug wynalazku wymiana usz¬ czelnienia wrzeciona nastawczego mozliwa jest podczas pracy instalacji, bez potrzeby demon¬ towania samego zaworu, co jest konieczne w przypadku zaworów znanych.Cecha charakterystyczna zaworu wedlug wy¬ nalazku jest to, ze jego wrzeciono nastawcze, wyposazone w pierscieniowa uszczelke, opie¬ ra sie z jednej strony o gwintowany pierscien, przykrecony do pokrywy kadluba zaworowe¬ go, zas na drugim, wielobocznym koncu wrze¬ ciona jest nasadzony- suwliwie narzad zamy¬ kajacy w postaci wydrazonego czopa, zaopa¬ trzonego na swej zewnetrznej, cylindrycznej sciance w gwint drobnozwojowy, polaczony z gwintem wewnetrznym kadluba, dzieki cze¬ mu powstaje uszczelnienie labiryntowe, zape¬ wniajace prowizoryczna szczelnosc zaworu.Dwa przyklady wykonania zaworu wedlug wynalazku uwidocznione sa na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy pier¬ wszej odmiany zaworu, fig. 2 — przekrój osio¬ wy narzadu zamykajacego, fig. 3 — widok z góry narzadu z fig. 2, fig. 4 — przekrój pop¬ rzeczny wrzeciona nastawczego wyjetego z za¬ woru, fig. 5 — przekrój osiowy drugiej odmia¬ ny zaworu, fig. 6 — przekrój osiowy narzadu zamykajacego drugiej odmiany, fig. 7 — widok z góry narzadu z fig. 6 i fig. 8 — czesciowy przekrój osiowy zaworu z fig. 5, w którym wrzeciono nastawcze jest wyjete z zaworu, a narzad zamykajacy jest calkowicie- dokrecony dla osiagniecia szczelnosci.Zgodnie z fig. 1 do 4 pierwsza odmiana za¬ woru wedlug Wynalazku sklada sie z korpusu •~N1 z gniazdem 2, zamykanym .przez stozkowa krawedz 3' narzadu zamykajacego 3, wykona¬ nego w postaci czopa z zewnetrznym dróbno- zwojowym gwintem mikrometrycznym 5, któ¬ remu odpowiada gwint w korpusie zaworu.Czop 3 posiada otwór 6 (fig. 2 i 3) o przekroju kwadratowym, w który wchodzi kwadratowa czesc dolna wrzeciona nastawczego 7, zaopa¬ trzonego na drugim koncu w pokretlo reczne 8. Wrzeciono 7 posiada równiez narzady usz¬ czelniajace w postaci pierscieni 9 i 10 z ma¬ terialu elastycznego, umieszczonych obok sie¬ bie w rowku 11, utworzonym przez dwie kry¬ zy 12. i 13 które ograniczaja przesuwanie sie tych pierscieni.Pierscien kolniezowy 14, wspólpracujacy wspól¬ osiowo z wrzecionem nastawczym, zabezpiecza to wrzeciono przed przesuwaniem sie wzdluz osi. Uszczelka 15 miedzy korpusem 1 i nagwin¬ towana pokrywa 16 zapewnia trwale uszczel¬ nienie tych dwóch elementów.Zawór dziala w ten sposób, ze obracajac po¬ kretlo 8 w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara, odkreca sie narzad zamykajacy 3 odsuwajac jego stozkowa czesc 3' od gniazda 2, przez co otwiera sie zawór i u- mozliwia przeplyw czynnika z kierunku ozna¬ czonego strzalka 17 w kierunku oznaczonym strzalka 18 lub odwrotnie. W razie potrzeby wy¬ miany pierscieni uszczelniajacych 9 i 10 pod¬ czas pracy urzadzenia, w odróznieniu od zaworów znanych, nie jest konieczne prze¬ rywanie przeplywu czynnika i opróznianie prze¬ wodów, gdyz wystarczy odkrecic pokrywe 16 wysuwajac równoczesnie czesc wrzeciona 7 o przekroju kwadratowym z otworu 6. Podczas tej operacji szczelnosc zaworu jest zapewniona dzieki nagwintowaniu 5, które dziala jak zla¬ cze labiryntowe i jest wystarczajaco szczelne dla umozliwienia 'wymiany pierscieni bez ja¬ kichkolwiek niedogodnosci. Dla wysuniecia wrzeciona 7 trzeba oczywiscie odkrecic piers¬ cien kolnierzowy 14.Wykonanie poszczególnych czesci zaworu we¬ dlug wynalazku jest ulatwione dzieki temu, ze wszystkie te czesci sa wspólosiowe, co pozwa¬ la na dokladnosc wieksza niz to ma miejsce przy tolerancjach, wystepujacych w znanych zawo¬ rach.Poniewaz nagwintowanie 5 ma dosc znacz- , na srednice, przeto moze miec niejednakowa wytrzymalosc mechaniczna, o ile nie zastosuje sie gwintu drobnozwojowego typu mikrometry- cznego, który takze zapewni lepsza czulosc przy pracy, to znaczy przy przesuwaniu narzadu za¬ mykajacego 3 wzgledem gniazda. 2, przy czym mozna sie tu poslugiwac wykresem dla ustale-/ nia ilosci czynnika, jaka moze przeplywac przez zawór zaleznie od nastawienia narzadu zamy¬ kajacego. Zastosowanie dwóch uszczelek ela¬ stycznych, na przyklad gumowych, 9 i. 10, u- mieszczonych obok siebie, zwieksza w praktyce dwukrotnie okres uzytkowania zaworu wedlug wynalazku, bez potrzeby jakichkolwiek napraw.Na uszczelki te dziala jedynie parcie wody w kierunku osi zaworu i nie sa one narazone na inne zuzywanie sie mechaniczne, poniewaz na¬ prezenia styczne sa przejmowane przez kryzy 12 i 13.Druga odmiana zaworu wedlug wynalazku, przedstawiona na fig. 5 do 8, rózni sie od pier¬ wszej jedynie tym, ze uszczelka 15 miedzy kor¬ pusem 1 zaworu i nagwintowana pokrywa 16 nie jest ograniczona do odpowiadajacych sobie powierzchni korpusu i pokrywy, a rozciaga sie takze i na czesc srodkowa 15' w ten sposób, ze tworzy sie powierzchnia oparcia dla górnej po¬ wierzchni 3" narzadu zamykajacego 3, gdy jest on calkowicie odkrecony.W ten sposób, po calkowitym odkreceniu na¬ rzadu zamykajacego 3 (fig. 8), uzyskuje sie usz¬ czelnienie miedzy górna powierzchnia 3" na¬ rzadu zamykajacego i pokrywa 16. Uszczelnie¬ nie to umozliwia calkowicie bezpieczne wyjecie wrzeciona nastawczego 7 podczas pracy zaworu, nawet gdy gwint 5 narzadu zamykajacego nie jest gwintem mikrometrycznym.Szczelnosc miedzy górna powierzchnia 3" na¬ rzadu zamykajacego i wewnetrzna powierz¬ chnia pokrywy 16 mozna takze uzyskac bez stosowania uszczelki 15, jednak w tym przy¬ padku obie te powierzchnie powinny byc bar¬ dzo dokladnie obrobione.Inne odmiany zaworu wedlug wynalazku, o charakterze drugorzednym, maja otwór 6 na¬ rzadu zamykajacego o przekroju nie kwadratoL wym, lecz szesciokontnym i jedna tylko usz¬ czelke 9 w rowku 11.Zawór wedlug wynalazku moze byc stosowa¬ ny zarówno jako regulator przeplywu, jak i do innych celów w róznych instalacjach. PL