Opis wydano drukiem dnia 11 grudnia 1963 r. '6 Bi-'#LiO \.KAl Ur^vy ratentowego' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47682 KI. 42 c, 29 KI. internat. GOI c Morski Instytut Rybacki*) Gdynia, Polska Batygraf róznicowy Patent trwa od dnia 30 sierpnia 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest batygraf róz¬ nicowy rejestrujacy samoczynnie róznice cis¬ nienia, wystepujaca na dwóch glebokosciach.Znane batygrafy rejestruja cisnienie, wy^ ftepujace w punkcie pomiaru. Przy wielu po¬ miarach sprzetu rybackiego zachodzi potrzeba okreslenia oraz rejestrowania róznicy cisnien w dwóch punktach, przy czym nie jest po¬ trzebna znajomosc obu poszczególnych cisnien.Dotychczas stosowano w rybolówstwie po dwa batygrafy. Odczyty tych obu przyrzadów ana¬ lizowano, otrzymujac w wyniku interesujace dane.Okazalo sie, ze mozna wykonac jeden przy¬ rzad — batygraf róznicowy — uzyskujac odrazu potrzebne wyniki. ^ Opracowany batygraf róznicowy jest stosun- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Stanislaw Okonski i mgr inz. Janusz Zaucha. kowo prosty, latwy w obsludze i pozwala prze¬ sledzic biezaco zmiany róznicy cisnien, to jest np. pozwala kontrolowac zachowanie sie czyn¬ nych narzedzi' polowu podczas ich pracy. Nis¬ ki koszt i prostota eksploatacji zapewnia sze¬ rokie zastosowanie przyrzadu w pracach ba¬ dawczych i eksploatacyjnych nad sprzetem ry¬ backim.Istota wynalazku polega na wyposazeniu aparatu piszaco-rej estrujacego batygrafu w dwa czujniki: w czujnik rurkowy typu Bour- dona, trwale polaczony z czescia rejestrujaca batygrafu oraz w tak zwany czujnik „blazo- wy" w postaci elastycznego balonika, wypel¬ nionego powietrzem, polaczonego gietkim prze¬ wodem grubosciennym z rurkami Bourdona batygrafu.Batygraf róznicowy wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia batygraf róznicowy w przekroju? wzdluznym, fig. 2 — batygraf w widoku z góry,po zdjeciu pokrywy, to jest jak zaznaczono li¬ nia BB na fig. 1, a fig. 3 — batygraf w prze¬ kroju zaznaczonym linia AA na fig. 1.Batygraf róznicowy sklada sie z piszaco-re- jestrujacego mechanizmu 1, umieszczonego w obudowie 2, zamknietej z góry pokrywa 46, oraz z rurkowego czujnika 30 i drugiego czuj¬ nika elastycznego balonika, wypelnionego po¬ wietrzem — nie uwidocznionego na rysunku — dolaczonego do koncówki 28.Rurkowy czujnik 30 jest umieszczony w osob¬ nej dodatkowej obudowie 26 przymocowanej do obudowy 2 za pomoca wkretów 4 i pier¬ scienia 3 uszczelniajacego. W dnie dodatko¬ wej obudowy 26 sa wykonane otwory 20 w celu wyrównania sie cisnien: zewnetrznego i wewnatrz tej obudowy. Nieruchome zakon¬ czenie czujnika 30 jest zamocowane w lozys¬ kowej plytce 36 przytwierdzonej za pomoca dwóch kolków 35 i wkretu 37 do krócca 27 trwale polaczonego z dodatkowa obudowa 26 za pomoca wkretu 29. Ruchoma koncówka 32 czujnika 30 jest polaczona za posrednictwem kolka 33, lacznika 34, dzwigni 38, osadzonej na wkrecie 39 oraz regulacyjnego kolka 40 z pionowa oska 31. Oska ta wprowadzona jest do obudowy 2 i oslonieta jest rurkowa usz¬ czelka 24, scisnieta drutem 22 w celu uszczel¬ nienia. Górne obrzeze uszczelki 24 jest przy¬ mocowane do dna obudowy 2 za pomoca wkretów 23. Na koncu oski 31 jest zamoco¬ wana tulejka 21 za pomoca wkretu 8 i dola¬ czona do zebatego wycinka 11, zazebiajacego sie z drugim zebatym wycinkiem 14, osadzo¬ nym na walku 15 za pomoca tulei 13. Na górny koniec walka 15, zamocowanego obro¬ towo w otworach plytek 16, 17, nasadzona jest tulejka 10 z plytka 7, co której przy¬ twierdzony jest za pomoca nita 9 pisak 5.Pisak 5 przenosi odksztalcenia czujnika 30 na papier rejestracyjny, umieszczony na tarczy 6 mechanizmu 1.Rejestrujacy mechanizm 1 jest przytwier¬ dzony do obudowy 2 za pomoca wkretu 25, przy czym uszczelnienie zapewnia olowiana podkladka 41.Do dna obudowy 2 za pomoca wkretu 19 przymocowana jest blaszana pozioma plyta 18 z przyspawanym poziomym slupkiem 17, na którym zamocowana jest dolna plytka 16 i górna plytka 12, stanowiace ulozyskowanie walka 15.Czujnik „blazowy" w postaci elastycznego balonika jest polaczony grubosoiennym prze¬ wodem (nie uwidocznione na rysunku) z rur¬ kami czujnika 30 poprzez koncówke 28, wkre¬ cona w króciec 27, uszczelniona uszczelka 42.Otwory 20 w dolnej dodatkowej obudowie 26 umozliwiaja wolny przeplyw wody otocze¬ nia, wywierajacej parcie na zewnetrzna stro¬ ne rurek czujnika 30.Obudowa 2, zawierajaca piszaco-rejestruja¬ cy mechanizm 1, jest zamknieta od góry po¬ krywa 46, odpowiednio uszczelniona, przykre¬ cona za pomoca srub 43, podkladek 44 i na¬ kretek 45.Pomiar róznic glebokosci * — przez po¬ miar róznicy cisnien — miedzy dwoma punk¬ tami toni wodnej przeprowadza sie w ten spo¬ sób, ze w górnym punkcie umieszcza sie ba¬ tygraf róznicowy wlasciwy, a w dolnym punk¬ cie czujnik w postaci balonika.Sposób dzialania batygrafu róznicowego we¬ dlug wynalazku jest nastepujacy. Zespól ru¬ rek Bourdona 30 czujnika jest poddany dzia¬ laniu róznicy cisnien. Zewnetrzne powierz¬ chnie rurek 30 znajduja sie pod cisnieniem wody, w której sie znajduja, wewnetrzne stro¬ ny zas — pod wplywem cisnienia, panujacego w miejscu umieszczenia drugiego czujnika, w postaci elastycznego balonika — nie uwidocz¬ nionego na rysunku — polaczonego przewo¬ dem grubosciennym z wnetrzem rurek 30. Róz¬ nica cisnien jest rejestrowana w znany spo¬ sób,j ' Zakres pomiaru uwarunkowany jest dobo¬ rem rurek Bourdona. Z uwagi na male rózni¬ ce cisnien obu punktów pomiarowych wystar¬ cza jeden zakres i dokladnosc pomiaru jesl bardzo duza, w przeciwienstwie do znanych sposobów przy uzyciu dwóch batygrafów, gdzie wystepuja duze cisnienia i w efekcie — ma¬ la dokladnosc pomiaru ich róznic.Batygraf róznicowy moze byc stosowany przy wszelkich pomiarach sprzetu rybackiego, a zwlaszcza do pomiarów rozwarcia pionowego wloków, tuk dennych i pelagicznych. Zareje¬ strowany wynik pomiaru pozwala przesledzic zachowanie sie czynnych narzedzi polowu pod¬ czas ich pracy. PL