PL47400B1 - - Google Patents

Description

St 03 U 25/°£ Opis wy< EW dnia 23 wrzesnia 1963 r. / 5? ?VTL Ó »4 BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego IftlfljM tonwuspnlitej LuM POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47400 KI. 42 n, 9/04 KI. internat. G 09 b Akademia Górniczo-Hutnicza*) (Katedra Geodezji) Kraków, Polaka Urzadzenie do mechanicznego wykonywania modeli przestrzennych terenu na podstawie plaskiego rysunku warstwicowego lub mapy topograficznej Patent trwa od dnia 23 marca 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mechanicznego wykonywania modeli prze¬ strzennych terenu na podstawie plaskiego ry¬ sunku warstwicowego lub mapy topograficz¬ nej.Znane urzadzenia mechaniczne sluzace do wykonywania modeli pozwalaja jedynie na wykonanie tak zwanych schodkowych modeli terenu, wzglednie, jezeli pozwalaja na uksztal¬ towanie powierzchni stoków tych modeli to wymagaja wykonywania dwóch kolejno naste¬ pujacych po sobie operacji za pomoca urza¬ dzen mechanicznych prowadzonych recznie.'*)¦ Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa prof. mgr inz. Michal Odlanicki-Poczobutt, mgr inz. Jacek Wal¬ czewski, mgr inz. Jerzy Ogorzalek i mgr inz.Stanislaw Latos.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na wykonanie w jednej operacji modeli prze¬ strzennych terenu o nachylonych stokach czyli nie schodkowych, przy czym wszystkie czyn¬ nosci, za wyjatkiem prowadzenia wskaznika po mapie, isa wykonywane mechanicznie. Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie kie¬ runek ruchów wskazników po mapie na stole nadawczym, fig 2 — kierunek ruchów ogra¬ niczników na stole roboczym, a fig. 3 — sche¬ mat urzadzenia wedlug wynalazku.Po jednej z poziomic mapy prowadzony jest wskaznik A fig. (1). Rrowadzeniie wsifcaznika moze byc reczne lub automatyczne za po¬ moca komórki fotoelektrycznej i ukladu nape¬ dowego z silnikami elektrycznymi. Po sasied¬ niej poziomicy prowadzony jest recznie wskaznik B w taki sposób, aby odcinek AB odpowiadal w kazdej chwili w ptrzyblizeniu linii spadku tereniu.Prowadzenie obu wskazników odbywa sie po mapie ulozonej na stole nadawczym, obrób¬ ka zas modelu odbywa sie na stole roboczym za pomoca glowicy narzedziowej (fig. 3). Ruch narzedzia tnacego odbywa sie pomiedzy punk¬ tami A( i B' (fig. 2). Polozeniu wskaznika A na mapie, oznaczonego wspólrzednymi x, y (fig. 1) odpowiada w kazdej chwili polozenie ogranicznika A' na stole roboczym (fig. 2).Równiez polozeniu wsikaznaika B' wzgledem wskaznika A o wspólrzednych qp, p odpowiada w kazdej chwili na stole roboczym polozenie ogranicznika B( w stosunku do ogranicznika A'. Przeniesienie wspólrzednych odbywa sie za pomoca ukladu nadaznego lub innego ukladu, dzieki czemu ograniczniki A' i B{ poruszaja sie na stole roboczym wzclluz linii, odpowia¬ dajacym poziomicom, po których sa prowa¬ dzone wskazniki A i B po mapie.Glowica narzedziowa urzadzenia wedlug wy- nalazklu napedzanego silnikiem elektrycznym 2, obsada zas fireza 1 jest umocowana we wrzecionie na wfielokGinie, dzieki czemu jest mozliwy osiowy przesuw fireza wzgledem stilnika. Odpowiednie obciazenie fireza powoduje stale dociskanie je¬ go obsady do ruchomej prowadnicy 3. Silnik 2 wrraz z frezem przesuwa sie wzdluz prowadni¬ cy 4 na kórej sa umdeszczone dwa ograniczniki A* i B', z których jeden jest ruchomy. Naped stanowi sruba pociagowa 5, napedzana przez Silnik elektryczny 6 poprzez skirzynke nape¬ dowa 7. Uderzenie suportu o którykolwiek z ograniczników A' lub Be powoduje w skrzyn¬ ce 7 zmiane kierunku ruchu suportu. W ten sposób frez wraz z suportem porusza sie usta¬ wicznie ruchem wahadlowym pomiedzy ogra¬ nicznikami A' i B\ a ograniczniki przesuwaja sie równoczesnie wzdluz linii poziomic. Sku¬ tkiem tego frez 1 jest przesuwany w kierunku poziomym od jednej poziomicy do drugiej wzdluz ciasnej linii zygzakowatej i równo¬ czesnie w kierunku pionowym od poziomu jednej warstwicy do poziomu drugiej. Skok poziomy freza zmienia sie w sposób ciagly w zaleznosci od zmian odleglosci poziomic, skok zas pionowy jest ustalony dla danej pa¬ ry poziomic i odpowiada wysokosci wairstwi- powej w przyjetej skali.Krzesuw freza 1 w kierunku poziomym od¬ bywa sie wzdluz prowadnicy 4 i tylko miedzy O^aimcznikami A' i Bc. Polozenie ograniczni¬ ków jest w czasie pracy urzadzenia zmieniane ]# sposób ciagly. Zmiane polozenia ograniczni¬ ków dokonuje sie przez sprzezenie ich z dwo¬ ma wskaznikami A i B przesuwanymi po ma¬ pie wzdluz dwóch sasiednich poziomic (fig. 1).Sprzezenie moze byc mechaniczne lub elektro¬ mechaniczne.W wynilku stezenia polozenie ograniczni¬ ków A( i B' odpowiada w kazdej chwili po¬ lozeniu wskaznikózw A i B prowadzonych po mapie. Prowadnica 3 jest osadzona wahliwie na lozysku 8 ponizej ogranicznika B( oraz jest wsparta przesuwnie na czopie 9 ponizej ogra¬ nicznika Ac na zawieszeniach 10. Lozysko 8 i czop 9 mozna przesuwac, skutkiem czego odleglosc pionowa miedzy nimi moze byc re¬ gulowana. Wysokosc h pomiedzy lozyskiem 8 a czopem 9 jest tak ustawiona, aby odpowia¬ dala róznicy wysokosci warstwie w przyjetej skali. W rezultacie, nachylenie prowadnicy 3 odpowiada nachyleniu terenu pomiedzy pozio¬ micami, wzdluz których posuwaja sie wskaz¬ niki A i B po mapie.Przesuw freza 1 w kierunku pionowym do¬ konuje sie przez prowadzenie go po prowad¬ nicy 3. Jezeli odleglosc pomiedzy ograniczni¬ kami B4 i A' a tym samym odleglosc pozioma miedzy lozyskami 8 i czopem 9 odpowiada odleglosci miedzy poziomicami na mapie, odle¬ glosc zas pionowa miedzy lozyskiem 8 a czo¬ pem 9 odpowiada wysokosci warstwicowej w przyjetej skali, to nachylenie prowadnicy 3 odpowiada nachyleniu miedzy warstwicami.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na pelne wykonanie modelu przestrzennego terenu w jednej operacji bez koniecznosci dokony¬ wania uzupelnien.Dobór wielkosci elektrycznych ukladu prze¬ noszenia wspólrzednych pozwala na zmiane skali modelu w stosunku do skali mapy. Mapa zas wedlug której jest wykonany model nie wymaga specjalnego przygotowania. W razie automatycznego prowadzenia wskaznika A mapa winna jedynie miec postac rysunku warstwiicowego bez sytuacji. Eletkryczne po¬ laczenie stolu nadawczego ze stolem roboczym pozwala na umieszczenie stolów w róznych miejscach. Ponad/to do jednego stolu nadaw¬ czego moze byc podlaczonych kilka stolów ro¬ boczych, wykonujacych równolegle kilka egzemplarzy modelu. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do mechanicznego wykonywa¬ nia przestrzennego modelu terenu na pod¬ stawie plaskiego rysunku warstwicowegio lub mapy topograficznej, ulozonej na stole podawczym i przetwarzanej w materiale - 2 -ca Htole roboczym, mamienne tym, ze sklada sie z prowadnicy (4), po której prze¬ suwa sie glowica narzedziowa zaopatrzona w frez (1) i napedzana za pomoca sruby pociagowej (5) poprzez silnik (6), na obu zas koncach prowadnicy (4) sa umocowane zawieszenia (10), zaopatrzone w ogranicz¬ niki (A' i B'), ponizej zas ograniczników jest umieszczone lozysko (8) i czop (9), na których jest osadzona wahliwie prowadni¬ ca (3).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze obsada freza (1) jest umocowana we wrzecionie na wieloklinie, frez (1) zas napedzany silnikiem (2) umieszczonym na glowicy narzedziowej, porusza sie ruchem poziomym wzdluz prowadnicy (4) miedzy ogranicznikami (A* i fi'), które sa sprze¬ zone ze wskaznikami (A i fi) prowadzony¬ mi po mapie (rysunku) wzdluz dwóch sa¬ siednich poziomic, skutkiem czego poloze¬ nie ograniczników w czasie pracy ulega zmianie.

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2 znamien¬ ne tym, ze przesuw freza (1) w kierunku pionowym dokonuje sie przez prowadzenie go po prowadnicy (3), odpowiednio nachy¬ lonej, przy czym nachylenie prowadnicy (3), jest tak dobrane, ze odpowiada nachy¬ leniu terenu miedzy poziomicami, wzdluz których posuwaja sie wskazniki (A i B).

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—3, znamienne tym, ze skok poziomy freza (1) zmienia sie w sposób ciagly zaleznie od zmian odle¬ glosci poziomic, skok zas pionowy jest usta¬ lony dla danej pary poziomic i odpowiada wysokosci watrsibwicowej w przyjetej skah. Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Geodezji) Zastepca: mgr inz. Mieczyslaw Slomski rzecznik patentowy;Io opdsu patentowego nr 47400 Ftq / fig 2 Fig. 3 1173. RSW „Prasa". Kielce. BIBLIOTEKA U r zao c ?a te n towego PL