PL47377B1 - - Google Patents

Description

Opublikowani) dnia 2 wrzesnia 1963 r.Jy yjsa?* rUr^o ?a/entft POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47377 KI. 49-i7T-r/OJ—- KI. internat. B 23 c Tadeusz Bialobrzeski Wroclaw, Polska Frezarka sprezynowa Patent trwa od dnia 17 marca 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest frezarka spre¬ zynowa sluzaca do dokladnej, w szczególnosci wykanczajacej, obróbki przekladni slimako¬ wych. Rózni sie oki dotychczas stosowanych w przemysle obrabiarek tym, ze narzedzie skrawajace nie jest sztywno zamocowane, lecz ustawione przesuwnie na prowadnicach tocz¬ nych i dociskane sprezyna do obrabianego pól¬ fabrykatu. Umozliwia to zastosowanie przyrza¬ dów rejestrujacych, bez których dokladne wy¬ konanie przekladni slimakowej jest niemozliwe.Dotychczas przekladnie slimakowe byly wy¬ konywane w ten sposób, ze slimak byl toczony i w razie potrzeby szlifowany, zas slimacznica byla frezowana na frezarce obwiedniowej lub uniwersalnej. Przy frezowaniu na dobrej fre¬ zarce obwiedniowej dokladnosc podzialM na kole slimakowym nie jest zazwyczaj wieksza jak 0,05 mm, slimak na ogól jest wykonywany z wystarczajaca dokladnoscia. Poniewaz jednak slimak zazebia sie ze slimacznica, bledy wyko¬ nania sumuja sie i wykonana w ten sposób przekladnia nie moze byc uzyta ani do doklad¬ nych obrabiarek, ani do dokladnych przy¬ rzadów czy urzadzen.Ponadto w praktyce duze trudnosci nastrecza równiez dokonywanie pomiarów przekladni sli¬ makowych.Wszystkie te trudnosci usuwa w sposób eko¬ nomiczny i prosty frezarka sprezynowa wedlug wynalazku, dzieki zastosowaniu w niej urzadzen, za pomoca których mozna nie tylko przepro¬ wadzic obróbke wykanczajaca przekladni sli¬ makowych, ale takze dokonac wszelkich zwia¬ zanych z nia pomiarów. Stwierdzono równiez, iz przekladnie slimakowe w trakcie obrabiania ich omawiana frezarka sa kontrolowane tak do¬ kladnie, ze przeprowadzenie nastepnie dodatko¬ wej kontroli technicznej jest zbedne.Frezarke wedlug wynalazku przedstawiono przyklaldowo na zalaczonych rysunkach przy czym fig. 1 przedstawia widok frezarki sprezy¬ nowej z boku, a fig. 2 jej widok z góry, fig. 3 — przyrzad do ustalania rozstawienia osi mie¬ dzy slimakiem, a kolem slimakowym, fig. 4 — ksztalt wrebu slimacznicy po obróbce wstepnej,fig..5 i J5 dwa rzuty kola slimakowego i frezu walcowego podczas frezowania globoidy sli¬ macznicy, fig. 7 i 8 polozenia freza slimako¬ wego i kola slimakowego podczas frezowania wykanczajacego.Obróbka wykanczajaca przekladni slimakowej na frezarce sprezynowej wedlug wynalazku od¬ bywa sie w nastepujacy sposób: przekladnie slimakowa nalezy najpierw wykonac sposobem dotychczas stosowanym z tym, ze wreby sli¬ maka i slimacznicy musza posiadac specjalny Itsztalt uwidoczniony na fig. 4, oraz zapas ma¬ terialu na wykonczenie. Ksztalt taki nie jest wymagany dla wrebów slimaka, jezeli prze¬ kladnia ma miec podzial tylko z dokladnoscia do 0,01 mm. Bo wstepnej obróbce slimaka i sli¬ macznicy nalezy ustalic dokladny rozstaw osi slimaka i slimacznicy za pomoca specjalnego przyrzadu pokazanego na fig. 3 przy uzyciu, plytek wzorcowych 30 oraz trzpienia 33. Plytki 36 zlozone w odpowiedni stos zostaja wlozone do przyrzadu i docisniete sruba 34 poprzez do¬ cisk 35 i wklad o znanym wymiarze 37, Na¬ stepnie przyrzad ten zaklada sie na kly ko¬ lumny 25, a trzpien 33 na kly stolu sprezyno¬ wego 9. Stos plytek korzystnie jest tak dobrac, aby wymiar jego byl wiekszy od wymiaru roz¬ stawienia osi od 0,01 do 0,02 mm. Nastepnie ustala sie wspólosiowosc klów stolu sprezyno¬ wego 9 do prowadnic poprzecznych 20 w plasz¬ czyznie pionowej i poziomej. Uzyskuje sie przez itó odpowiednie skrecenie plyt 31, 32 i przesuwanie stolu sprezynowego 9 wzgledem mikroczujnika 16, tak aby czujnik dotykal do trzpiienia 33 za pomoca kól¬ ka 28, zebatki 29 i kólka zebatego 30. Mikro- czujnik 16 zostaje zamocowany do tulei prze¬ suwnej 2 dzieki czemu przesuwa sie w plasz¬ czyznie pionowej i poziomej. Wspólosiowosc klów stolu sprezynowego 9 do prowadnic po¬ przecznych 20 ustala sie z dokladnoscia od 0,005/500 mm do 0,02/500 mm w zaleznosci od dokladmosci przekladni slimakowej. Gdy kly stolu sprezynowego 9 zostaly juz ustawione wspólosiowo do prowadnic poprzecznyich 20, mi- kroczujnik 16, przy stole sprezynowym 9 do¬ cisnietym do zderzaka 15, zostaje napiety przez oparcie go o zderzak 17 i ustalenie na „zero".Nastepnie dociska sie przyrzad (fig. 3) wkladka 37 do trzpienia 33 przesuwajac kolumne 25 w kierunku stolu sprezynowego 9 za pomoca kólka 10, sruby pociagowej 6 i nakretki 5 tak diugo, az wskazówka mikroczujnika 16 wychyli sie na + 0,01 mna (o ile stos plytek wzorcowych 36 jest wiekszy od rozstawienia osi o 0,01 mm).Wtedy podzialke na kólku 10 ustawic nalezy na + 0,01, kolumne 25 cofnac i zdjac przyrzad oraz trzpien 33. Teraz obrobiona wstepnie sli¬ macznice 11 wciska sie na trzpien 24 i razem z trzpieniem zaklada na kly w kolumnie 25.Kiel dolny zamocowany jest w tulei 2, która przesuwa sie do góry i na dól za pomoca kól¬ ka 1. Kiel górny zamocowany jest w tulei 3 dociskanej pneumatycznie, wzglednie za po¬ moca sprezyny w kierunku do dolu. Umozliwia to regulacje pionowa konieczna dla ustawienia slimacznicy wzgledem slim&ka, ora? wykonanie jedno- lub dwustronnego klina oleiowego. Sli¬ macznice sprzega sie za pomoca zabieraka (nie- uwibloeznionego na rysunku) z tarcza zabiera- kowa kolumny 21. Na kly stolu sprezynowego 9 zaklada sie frez walcowy o odpowiedniej sred¬ nicy 38 sprzegajac go za pomoca zabieraka 23 z tarcza zabierakowa 22 wrzeciennika stolu 18 i z kolei przystapic nalezy do frezowania glo¬ boidy (fig. 5 i 6) w slimacznicy 39, która mimo jej wykonania na tokarce nalezy poprawic, gdyz w ciagu dalszej obróbki moglaby byc przyczyna powstania bledów wymiarowych.Frez walcowy 38 obraca sie na klach stolu, z których jeden zamocowany jest na stale we wrzecienniku 18, a drugi tez na stale w prze¬ suwnej tulei konika 19 dociskanej w kierunku do wrzeciennika 18 pneumatycznie wzglednie za pomoca sprezyny. Poniewaz tak narzedzie 12, jak i obrabiany pólfabrykat 11 zamocowane sa na klach stalych, dlatego w czasie obróbki nie wystepuja niepoza/dane luzy.Slimacznice nalezy docisnac do freza obraca¬ jac kólkiem 10 az do chwili, gdy wskazówka mikroczujoiika 16 w pierwszej fazie obróbki wychyli sie na + 0,05 mm, a pózniej przy wy¬ kanczaniu od + 0,005 do + 0,01 mm. Teraz wla¬ cza sie frez, który obraca sie z predkoscia od 15 do 60 obrotów na minute, a nastepnie sli¬ macznice, która obraca sie z predkoscia od 5 do 10 obrotów na minute.Nastepuje proces skrawania. Stól sprezynowy w trakcie skrawania stopniowo dosuwa sie do zderzaka 15, a tym samym mikroczujnik lv po¬ wraca z powrotem na „zero". Gdyby material, z którego wykonana jest slimacznica, byl jeano- rodny, to skrawanie nastepowaloby równomier¬ nie na calym obwodzie. Najczesciej jednak w jednym miejscu slimacznica zeskrawa sie predzej i mikroczujnik wskaze tu „zero". W tym miejscu skrawanie nie bedzie sie odbywalo, - 2 -gdyz stól sprezynowy oparty bedzie o zderzak.Skrawanie bedzie nastepowac tylko w tych miejscach gdzie bedzie jeszcze zapas materia¬ lu, a mikroczujnik odchylac sie bedzie z polo¬ zenia „zerowego". W tym zas miejscu gdzie te¬ go zapasu nie bedzie, wystapi jedynie tak zwa¬ ne gladzenie. W ten sposób obrabiarka kosztem gladzenia wyrówna strukture materialu, bo w miejjscach gdzie powierzchnia jest gladka, skrawanie nastepuje trudniej, anizeli w miej¬ scach chropowatych przy jednakowej twardosci materialu. Niejednorodnosc materialu, a 1akze i inne czynniki powodowaly dotychczas w wy¬ konywaniu kól zebatych i przekladni slimako¬ wych odchylki wymiarowe, które dzieki uzyciu frezarki sprezynowej wedlug wynalazku zostaj^ calkowicie wyeliminowane Tak wiec po kilku obrotach kola nacinanego mikroczujnik bedzie wszedzie wykazywal „ze¬ ro", globoida bedzie wykonana dokladnie. Frez walcowy nalezy wtedy zdjac i zalozyc na jego miejsce frez modulowy. Dalej tym samym spo¬ sobem (fig. 7 i 8 poz. 40, 41) frezuje sie sli¬ macznice na gotowo z tym, ze odchylki przy frezowaniu zebów, beda wykazywane obecnie przez mikroczujnik podwójnie ze wzgledu na to, ze kat wierzcholkowy zebów slimaka wynosi przewaznie okolo 30°. Jezeli slimacznica jest juz gotowa, a niezbednym jest aby sMmaczniei po¬ siadala klin alejowy na przyklad dwustronny jak przy obrabiarce typu „Niles", slimacznice nalezy podniesc do góry na odpowiednia wy¬ sokosc za pomoca kólka I, a nastepnie opuscic na te sama wysokosc na dól i frezowac sli¬ macznice na zadana glebokosc, w zaleznosci od wielkosci samej slimacznicy. Gdy zachodzi po¬ trzeba uzyskania klinu olejowego jednostronne¬ go, slimacznice podnosi sie albo opuszcza \ fre¬ zuje tylko z jednej strony, zaleznie od przewi¬ dywanego kierunku. Za pomoca frezowania do- JLonuje sie slimacznice z dokladnoscia podzialki od 0,001 do 0,005 mm, (wskazania na mikro- czujndku beda wynosily odpowiednio od 0,002 do 0,01 mm). Jezeli zachodzi koniecznosc do¬ kladniejszego wykonania podzialu, po skonczo¬ nym frezowaniu frez slimakowy nalezy zdjac i na jeeo miejsce zalozyc slimak, który ma z da¬ na slimacznica wspólpracowac.Nastepnie opisanym juz sposobem dociera sie przekladnie na czystej nafcie bez pasty. W przy¬ padku gdy slimacznica bedzie stalowa, harto¬ wana, docieranie odbywa sie z zastosowaniem pasty. Nalezy tu jednak do docierania wykonac dodatkowo zastepczy slimak zeliwny. Przy do¬ cieraniu przekladni w og^le, uruchamia sie do¬ datkowo przesuw poprzeczny stolu sprezyno¬ wego za pomoca kola rnipiosrodowego 13, rolki 14 oraz docisku rolki dokola (C). Za pomoca docierania wykonuje sie przekladnie slimakowe z dowolna 'dokladnoscia, poniewaz dokladnosc wykonania przekladni sprowadza sie tu do funkcji czasu. Ze wzgledów konstrukcyjnych korzystniej jest, aby kolumna 25 byla ustawio¬ na na .prowadnicach tocznych 26 i posiadala do¬ cisk elastyczny P do narzedzia 12. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Frezarifea Sprezynowa, znamienna tym, ze za¬ opatrzona jest w stól narzedziowy, którego po¬ suw az do oporu (15) w kierunku przedmiotu obrabianego jest wywolywany elastycznie za pomoca sprezyny lub sprezonego powietrza, co umozliwia zastosowanie mikroezujniika (16), któ¬ rego zactóndem jest wykaaanie odchylek po¬ dzialki i srednicy podzialowej jak równiez okreslenie koncowej fazy obróbki wykancza¬ jacej. Tadeusz Bialobrzeski Zastepca: dr Bronislaw Pilawski rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47377 Imwsss^ fckkk^UAlfc i r*1—r re^ F&S Fi9 S 31 A- %7 % * 1150. RSW „Prasa", Kielce lUUUUUIll iUWWAIWU LaJk I BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego! PL