PL47325B1 - - Google Patents

Description

Opis wydano drukiem dnia 16 listopada 1963 r. ^iii °± b\to POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr47325 KI. 21 a2, 41/01 KI. internat. H 03 f Instytut Lacznosci*) Warszawa, Polska Odtlumik mostkowy Patent trwa od dnia 27 grudnia 1961 r.Odtlumik mostkowy, stosowany w telekomu¬ nikacyjnej teletransmisji jako czlon wzmacnia¬ jacy, sklada sie z dwóch konwertorów, z których jeden jest wzdluzny, a drugi poprzeczny, oraz dwóch cechowników, zamykajacych konwertory.Teletransmisyjne wlasnosci odtlumika jako ca¬ losci zaleza w glównej mierze od wlasnosci obu cechowników.W pewnych zastosowaniach potrzeba odtlumi¬ ka takiego, zeby w pewnym pasmie czestotliwo¬ sci jego opornosc falowa byla niezalezna od cze¬ stotliwosci a wzmocnosc falowa zmieniala sie selektywnie w tym pasmie.Celem wynalazku jest wykonanie odtlumika o powyzszych wlasnosciach.Osiagnietego zostalo w/g wynalazku przez za¬ stosowanie dwóch wzajemnie przeciwstawnych dwójników jako cechowników odtlumika. Rysu- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Zbigniew Bolszakow. nek przedstawia dwa przyklady wykonania od¬ tlumika wedlug wynalazku.Fig. 1. przedstawia uklad blokowy polaczenia dwóch konwertorów w ukladzie mostkowym, fig. 2 uklad ideowy odtlumika mostkowego z ukladem polaczen konwertorów, a fig. 3 uklad ideowy odtlumika mostkowego, pracujacego mie¬ dzy zakonczeniem toru pupinizowanego i centra¬ la miedzymiastowa.Przedstawiony na fig. 1 odtlumik jest czwór- nikiem, którego koncówki Ki, K2 sa wlaczone w telekomunikacyjny lancuch pomiedzy nie przedstawione na rysunku czlony, wspólpracu¬ jace z odtlumikiem.Galaz wzdluzna odtlumika stanowi przylaczo¬ ny za posrednictwem transformatora Twt kon¬ wertor wzdluzny Kw, zamkniety poprzez tran¬ sformator Twk cechownikiem wzdluznym Hw, a galaz poprzeczna odtlumika stanowi przyla¬ czony za posrednictwem transformatora Tpt konwertor poprzeczny Kp zamkniety poprzeztransformator Tph cechownikiem poprzecz¬ nym Hp.Cechownik wzdluzny Hw stanowi równolegle polaczenie opornika R±w i dwójnika zbudowane¬ go z szeregowego polaczenia opornika R%w z rów¬ nolegla galezia rezonansowa, utworzona z kon¬ densatora Cw i cewki indukcyjnej Lw.Cechownik poprzeczny Hp stanowi szeregowe polaczenie opornika Rip i dwójnika zbudowane¬ go z równoleglego polaczenia opornika R^ i sze¬ regowej galezi rezonansowej, zlozonej z konden¬ satora Cp i cewki indukcyjnej Lp.Elementy obu cechowników sa tak dobrane, ze pomiedzy ich Wartosciami zachodzi zaleznosc -pr~ = -jr~ = Riw RiP ^ R2w R2P=R gdzie R to podstawa przeciwstawnosci.Oba wiec cechowniki Hw, Hp to wedlug wy¬ nalazku dwa dwójniki wzajemnie przeciwstaw¬ ne. Ich, wspólna pulsacja rezonansowa wyznacza zaleznosc »o2K cw = *02lp cp = i Jezeli w pewnym pasmie w otoczeniu pulsacji rezonansowej co0 kazdy z konwertorów Kw, Kp ma wspólczynnik konwersji wynoszacy — 1, to przeksztalca on impedancje cechownika Hw, Hp na impedancje o argumencie przeciwnym i skla¬ dowej czynnej ujemnej, i wówczas jak mozna dowiesc, opornosc falowa Zlt Zj odtlumika na zaciskach Ki i K2 wynosi Zx = Z2 = \jRlw Rlp = SJR2W R2p = H, czyli jest ona czysto rzeczywista i od czestotli¬ wosci niezalezna.Podobnie mozna dowiesc, ze jezeli wzmocnosc falowa odtlumika przy pulsacji rezonansowej co0 wynosi Sm to przy kazdej innej pulsacji co w wy¬ mienionym pasmie jego wzmocnosc 5 spelnia warunek 28 tgh -* tghS= * gdzie i ^2w , [_ Lw/Gw Riw K "V Rlw{Rlw + R2w) Wzmocnosc falowa ma wiec maksimum przy pulsacji co0 wynoszace Sm gdzie tsh-r=iVwP Po obu stronach pulsacji rezonansowej wzmoc¬ nosc jest coraz to mniejsza, to znaczy odtlumik wzmacnia selektywnie.Dla pulsacji bliskiph zera i nieskonczonosci to znaczy, gdy co dazy do zera lub co dazy do nie¬ skonczonosci wzmocnosc odtlumika dazy do wartosci S0 spelniajacej warunek Na fig. 2 przedstawiony jest ten sam odtlumik z ukladem polaczen i konwertorów.Konwertor Kw i Kp sklada sie z dwóch tran¬ zystorów Zwl, Zwp i Zpb Zpp, których emitery tworza jedna pare koncówek konwertora, a ko¬ lektory druga.Bazy tranzystorów przylaczone sa przez opor¬ nik bazy Rwl, Rwp i R^ Rpp do koncówki zró¬ dla zasilajacego majacej potencjal posredni pomiedzy potencjalem koncówki ujemnej i do¬ datniej. Kolektor jednego z obu tranzystorów konwertora wzdluznego Kw polaczony jest kon¬ densatorem Cwp, Cwl dodatniego sprzezenia zwrotnego z baza drugiego z tych tranzystorów* W konwertorze poprzecznym Kp dodatnie sprze¬ zenie zwrotne z kolektorów na bazy realizowa¬ ne jest za pomoca transformatora TpS, przy czym koncówki jego uzwojenia wtórnego sa do¬ laczone do kazdej z baz tranzystorów Zpp i Zpi tak, ze faza napiecia ustalajacego sie mie¬ dzy bazami jest przeciwna do fazy napiecia, ustalajacego sie miedzy kolektorami tranzysto¬ rów Zpp i Zpl. Kondensator Cph uniemozliwia przeplyw pradu stalego przez uzwojenie wtórne transformatora Tps. Rola transformatorów Tpt, Twt Tph i Twh 3est identyczna jak w przykladzie wedlug fig. 1. Cechowniki Hw i Hp stanowia 4-elementowe dwójniki przeciwstawne o struk¬ turze identycznej jak w przykladzie na fig. 1.Odtlumik wedlug fig. 3 rózni sie od przykladu poprzedniego glównie tym, ze jest zasilany ze — Izródla bez koncówki posredniej oraz ze tran¬ sformator Tph zastapiono dzielnikiem oporowym.Bazy tranzystorów tego odtlumika sa przyla¬ czone poprzez oporniki Rwb Rwp, i Rpi, Rpp do srodków dzielników napiecia, utworzonych z oporników Rwn, Rwd i Rpu, Rpd. Cechownik wzdluzny Hw jest przylaczony do uzwojenia wtórnego transformatora Twh, Kolektory tran¬ zystorów konwertora Kw sa zasilane minusem przez wykonany w tym celu odczep uzwojenia pierwotnego transformatora Twh.Cechownik poprzeczny Hp jest przylaczony wprost do emiterów tranzystorów swojego kon¬ wertora Kpy zasilanych plusem przez oporowy dzielnik RM, Rhp\ wplyw tych oporników na prace konwertora równowaza po stronie jego kolektorów oporniki Rtt, Rtp.Konwertor poprzeczny Kp przylaczony jest do toru za posrednictwem kondensatora Cpt, przegradzajacego droge dla pradu stalego i tran¬ sformatora Tpt, doprowadzajacego ze swojego odczepu wtórnego uzwojenia minus do kolekto¬ rów. Kondensator Cps uniemozliwia przeplyw pradu stalego przez uzwojenie pierwotne tran¬ sformatora Tps.Oprócz tego w obwodzie emiterów konwertora wzdluznego Kw dodany jest opornik Rwe, stabi¬ lizujacy ich prace ze wzgledu na wahania tem¬ peratury.Kondensator Cwb, podlaczony równolegle do baz tranzystorów konwertora Kw, ogranicza wzmocnienie odtlumika dla pulsacji co powyzej pulsacji rezonansowej co0.Odtlumik przedstawiony na fig. 3 pracuje na koncu toru pupinizowanego miedzy urzadzenia¬ mi stacyjnymi centrali miedzymiastowej CMM i skadinad znanym czwórnikiem dopasowuja¬ cym Ud, przedzielonym od toru pupinizowanego transformatorem liniowym Tri.Zadaniem czwórnika Ud jest przeksztalcenie opornosci wejsciowej toru pupinizowanego, zmiennej w funkcji czestotliwosci tak, aby opor¬ nosc wejsciowa widziana przez odtlumik miedzy zaciskami 1 i 2 strony liniowej L nieznacznie tylko róznila sie od stalej wartosci rzeczywistej w szerokim pasmie czestotliwosci. Pojemnosc C9d stanowi uzupelnienie pojemnosci wejscio¬ wej toru pupinizowanego do wartosci odpowia¬ dajacej pelnemu skokowi pupinizacji. Czlon po¬ przeczny czwórnika Ud zlozony z szeregowego polaczenia cewki indukcyjnej Lld, opornika Rid i kondensatora C±d bocznikuje dla niskich cze¬ stotliwosci naturalnego pasma rosnaca opornosc wejsciowa toru pupinizowanego, czlon wzdluz¬ ny zlozony z równoleglego polaczenia cewki in¬ dukcyjnej LSd i dwójnika zlozonego z szerego¬ wego polaczenia opornika R}d i kondensatora c2d» wprowadza dla zakresu czestotliwosci w otoczeniu czestotliwosci granicznej toru pupini¬ zowanego opornosc, która sprowadza silnie zmie¬ niajaca sie opornosc wejsciowa toru pupinizo¬ wanego w tym zakresie czestotliwosci do war¬ tosci prawie stalej i rzeczywistej.Zamiast konwertorów przedstawionych w obu przykladach, odtlumik moze miec konwertory elektronówkowe albo konwertory o innych ele¬ mentach czynnych.Zamiast cechowników o czterech elementach polaczonych równolegle czy szeregowo, odtlu¬ mik moze miec jako cechowniki dwa dwójniki wzajemnie przeciwstawne jakiejkolwiek innej struktury. W tym przypadku zaleznosc wzmoc- nosci falowej od pulsacji moze miec postac inna niz dla powyzej rozpatrzonego przykladu.Ogólna postac wyrazenia na wzmocnosc falo¬ wa 5 odtlumika mostkowego o cechownikach przeciwstawnych, których opornosci Zx i Z2 spelniaja warunek. czyli Zj • Z2 = R przybiera postac S = artgH^- ^ I Niezmiennosc opornosci falowej odtlumika mostkowego o cechownikach przeciwstawnych zachodzi w kazdym przypadku. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Odtlumik mostkowy o opornosci falowej sta¬ lej, a wzmocnosci selektywnej, znamienny tym, ze jako cechowniki (Hw, Hp) ma dwa dwójniki wzajemnie przeciwstawne. Instytut LacznosciDo opisu patentowego nr 47325 Ark. 1 Twh Kw K, ftg 1Do opisu patentowego nr 47325 Ark. 2 fta. 2Do opisu patentowego nr 47325 Ark. 3 ^-\^ c/m Fig. 3 ZG „Ruch" W-wa, zam. 693-63 naklad 100 egz. PL