PL47235B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 15 sierpnia 1963 r. t dnia 15 sierpnia 1963 Ur«?jj ^¦entowego'' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47235 KI. 53 e, 6/01 KI. internat. A 23 c Centralny Zwiazek Spóldzielni Mleczarskich*) Okregowy Oddzial w Gdansku Gdansk, Polska Sposób kontroli wyrobu masla Patent trwa od dnia 12 kwietnia 1962 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób kontroli wyrobu masla, polegajacy na dokonywaniu pod¬ czas produkcji pomiarów ciezaru wlasciwego mleka odtluszczonego, maslanki wzglednie se¬ rum maslanki oraz wyliczeniu z uzyskanych wielkosci stalej wartosci, okreslajacej w sposób posredni zawartosc zelaza w produkcie, a tym samym prawidlowosc przebiegu procesów tech¬ nologicznych.Przemysl mleczarski ponosi powazne straty z powodu czestego otrzymywania w produkcji masla niskiej jakosci i trwalosci.Najpowazniejsza, a zarazem najczesciej wy¬ stepujaca wada masla jest jego posmak meta¬ liczny, oleisty badz lojowaty oraz posmak i za¬ pach rybi. Wymienione wady sa wadami natury chemicznej, dlatego tez wystepuja niezaleznie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Jerzy Ludwichowski. od temperatury skladowania produktu. Twórca wynalazku stwierdzil, ze ujawniaja sie one szczególnie czesto w masle z zakladów, w któ¬ rych zawartosc zelaza w wodzie, uzywanej do produkcji, przekracza 0,5 mg/l. Potwierdza to fakt, ze prawie we wszystkich zakladach mle¬ czarskich w okresie jesienno-zimowym, kiedy ilosc wody (popluczek) w smietanie powaznie wzrasta w stosunku do malejacej ilosci smie¬ tany, jakosc masla wyraznie sie obniza, az do gatunku masla kuchennego wlacznie. Usprawie¬ dliwianie tego szkodliwego zjawiska niepomysl¬ na dla produkcji masla pora roku, okresem lak¬ tacji, rodzajem pasz itp. jest nieuzasadnione.Natomiast prawda jest, ze wzrastajacy stosunek wody (popluczek) do smietany w smietanie, a tym samym zwiekszona zawartosc zelaza w smietanie w tym okresie, jest przyczyna nie¬ korzystnych zmian chemicznych w masle. Wad tych mozna uniknac przez wprowadzenie pelnej izolacji wody od smietany, przy jednoczesnejkontroli przedostawania sie zelaza do pólpro¬ duktu, wzglednie gotowego masla.Sposób kontroli musi byc prosty i mozliwy do stosowania w kazdym zakladzie, a zarazem szybki i skuteczny.Dotychczas to szkodliwe zjawisko itie bylo kontrolowane.Istota wynalazku polega na dokonywaniu po¬ sredniej kontroli zawartosci zelaza w masle przez pomiar ciezaru wlasciwego mleka odtlusz¬ czonego, maslanki wzglednie serum maslanki i wyliczenia z uzyskanej wielkosci, przez po¬ równanie ich z ciezarem wlasciwym mleka od¬ tluszczonego, wartosci stalej, zwanej dalej wspólczynnikiem metalicznosci. Cecha charak¬ terystyczna wspólczynnika metalicznosci jest to, ze w tych samych warunkach technologicznych jest on staly, pomimo ze ciezary wlasciwe mleka odtluszczonego, maslanki i serum maslanki ksztaltuja sia róznie, w zaleznosci od pory roku, okresu laktacji, rodzaju pasz itp. Zaleznie od tego czy korzystamy z pomiaru maslanki, czy tez z pomiaru serum maslanki, stosuja sie dwa rodzaje wspólczynników — wspólczynnik metalicznosci maslanki „M" i wspólczynnik me¬ talicznosci serum maslanki „S". Wspólczynniki te obrazuja rozwodnienie plazmy smietany, a tym samym maslanki, co wskazuje na wpro¬ wadzenie do produktu wraz z woda pewnej ilosci zelaza. Wspólczynnik metalicznosci ma¬ slanki „M" wynika ze stosunku ciezaru wlasci¬ wego maslanki do ciezaru wlasciwego mleka odtluszczonego, oznaczonych laktodensymetrem przy 15°C: stopnie laktodensymetru maslanki M ^ ¦ stopnie laktodensymetru mleka odtluszczonego Gwarancja niewystepowania wymienionych wyzej wad masla jest uzyskanie wspólczynni¬ ka „M" = 1, kiedy ciezar wlasciwy maslanki równy jest ciezarowi wlasciwemu mleka od¬ tluszczonego. Mamy wówczas pewnosc, ze do smietany nie dostala sie woda, a z nia zelazo i mangan, zwiazki wywolujace obnizenie ja¬ kosci i trwalosci masla.W praktyce nie zawsze jest mozliwe oznacze¬ nie ciezaru wlasciwego maslanki, a to ze wzgle¬ du na wystepujaca czesto zbyt wysoka jej kwa- sowsc (powyzej 16° SH). Wówczas, wedlug wy¬ nalazku, oznacza sie wspólczynnik metalicznosci serum maslanki „S".Wspólczynnik metalicznosci serum maslanki „S" jest to stosunek ciezaru wlasciwego serum / —2 maslanki do ciezaru wlasciwego mleka odtlusz¬ czonego, oznaczonych laktodensymetrem przy 15° C: stopnie laktodensymetru serum maslanki stopnie laktodensymetru mleka odtluszczonego Serum maslanki uzyskuje sie przez podgrze¬ wanie maslanki do 50—55° C przez okolo 5 minut Gwarancja niewystepowania wymienionych uprzednio wad masla jest uzyskanie wspól¬ czynnika „S = 0,82.Radykalna poprawe jakosci masla uzyskuje sie juz przy M = 9,94 i S = 0,776, dlatego tez te wielkosci mozna uznac za granice krytycz¬ ne. Ponizej nich jakosc masla jest bardzo wat¬ pliwa.Dostarczone do zakladu mleczarskiego mleko wlewane jest do zbiorników odbiorczych, skad przepompowuje sie je do wirówki. Wirówka oddziela i podaje smietane poprzez pasteryza¬ tor do kadzi fermentacyjnej, a mleko odtlusz¬ czone do tanku. W laboratorium oznacza sie ciezar wlasciwy mleka odtluszczonego przy pomocy laktodensymetru. Po zmasleniu smie¬ tany pobiera sie równiez próbke maslanki i oznacza jej ciezar wlasciwy przy pomocy lak¬ todensymetru. Z otrzymanych odczytów na laktodensymetrze dla maslanki i mleka odtlusz¬ czonego wylicza sie wspólczynnik metalicz¬ nosci maslanki „M".W przypadku gdy kasowosc maslanki prze¬ kracza 16° SH, nalez ywytracic bialko (kazeine) przez ogrzewanie próbki maslanki do 50—55°C.W otrzymanym ta droga serum maslanki ozna¬ cza sie ciezar wlasciwy serum maslanki.Z otrzymanych odczytów na laktodensymetrze dla serum maslanki i mleka odtluszczonego wy¬ licza sie wspólczynnik metalicznosci serum maslanki „S".Otrzymywane wielkosci wspólczynnika me¬ talicznosci maslanki „M", wzglednie wspól¬ czynnika metalicznosci serum maslanki „S", informuja o przebiegu i pozwola pokierowac procesem technologicznym tak, ze w krótkim czasie mozna uzyskac produkt jednolity i trwaly.Sposób wedlug wynalazku powinien równiez sluzyc za podstawe przy podejmowaniu decyzji o nieplukaniu masla. Masla bowiem mozna jedynie wówczas nie plukac, kiedy przy kon¬ troli uzyskamy najwyzsze wartosci wspólczyn¬ ników, np, S = 0,82 i 0,805 wzglednie jeszcze0,79, badz M=l; 0,985 wzglednie jeszcze 0,97.Maslo nieplukane przy wartosciach wspólczyn¬ nika metalicznosci ponizej granicy krytycznej daje prawie zawsze produkt gatunku kuchen¬ nego. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób kontroli wyrobu masla znamienny tym, ze po oddzieleniu smietany oznacza sie przy pomocy laktodensymetru ciezar wlasciwy odtluszczonego mleka, nastepnie, po zmasleniu smietany, pobiera sie próbke maslanki i równiez oznacza sie przy pomo¬ cy laktodensymetru jej ciezar wlasciwy, po czym dzielac przez siebie wartosci otrzy¬ mane dla maslanki i mleka odtluszczonego wylicza sie wspólczynnik metalicznosci mas¬ lanki „M", informujacy w sposób posredni o zawartosci zelaza w masle, a tym samym pozwalajacy kontrolowac wlasciwosc proce¬ su produkcyjnego i jakosc masla, przy czym dla uzyskania masla najwyzszej jakosci w czasie produkcji utrzymuje sie wspól¬ czynnik metalicznosci maslanki „M" w po¬ blizu wartosci 1. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 zna¬ mienna tym, ze w przypadku, gdy kwaso¬ wosc maslanki przekracza 16° SH, wytraca sie z niej bialko przez ogrzanie próbki ma¬ slanki do £0—55° C, oznacza za pomoca lak¬ todensymetru ciezar wlasciwy serum mas¬ lanki, a nastepnie, dzielac wartosc otrzy¬ mana dla serum maslanki przez ciezar wlasciwy odtluszczonego mleka, wylicza sie wspólczynnik metalicznosci „S" serum ma¬ slanki, przy czym dla uzyskania masla naj¬ wyzszej jakosci nalezy w czasie produkcji utrzymywac wspólczynnik metalicznosci se- rum_^aaslanki „S" w poblizu wartsci 0,8
2. 2. Centralny Zwiazek Spóldzielni Mleczarskich Okregowy Oddzial w Gdansku Zastepca: mgr inz. Janusz Kryczkowski rzecznik patentowy PL