Wynalazek dotyczy przyrzadu do wykonywa¬ nia cwiczen zabiegu majacego na celu przywra¬ canie osób nieprzytomnych do zycia poprzez masaz serca.W niektórych chorobach albo w nieszczesli¬ wych wypadkach moze u chorego nastapic stan, w którym ustaje akcja serca, co zwykle wyste¬ puje razem z migotaniem przedsionków serca.O ile akcji serca nie przywróci sie w ciagu kil¬ ku minut, nastepuje smierc.W sali operacyjnej moze lekarz bezposrednio otworzyc klatke piersiowa i serce masowac re¬ ka, to znaczy, ze moze przez rytmiczne sciska¬ nie serca wywolac sztuczne dzialanie tloczace w obiegu krwionosnym. Takze poza sala ope¬ racyjna mozna wykonywac masaz serca przez rytmiczne naciskanie zeber pacjenta ze znaczna sila okolo 10—50 kg, w taki sposób, iz ruch na¬ ciskajacy przenosi sie przez klatke piersiowa na serce, które zostaje scisniete w takim stopniu, iz w rezultacie wyczuwalne jest bicie tetna na przyklad w nadgarstku i zostaje osiagniete zwiekszenie cisnienia krwi do prawie normalnej wartosci.Równoczesnie z masazem serca nalezy czesto stosowac sztuczne oddychanie, przy czym naj¬ lepiej jest, gdy wykonuje to inna osoba, niz ta, która masuje serce. W przypadkach koniecz¬ nych jedna osoba musi wykonywac na zmiane w krótkich odstepach czasu zarówno sztuczne oddychanie jak i masaz iserca. Zarówno masaz serca jako taki, jak równiez kombinacja tego masazu ze sztucznym oddychaniem wymagaja duzej zrecznosci i doswiadczenia ze strony ra¬ tujacego, który musi miec duza wprawe w sto¬ sowanych zabiegach i musi byc dokladnie za¬ znajomiony z wystepujacymi przy tych zabie¬ gach trudnosciami. Konieczne doswiadczenie nie moze jednak byc zdobyte przez cwiczenie prak¬ tyczne na zyjacych osobach, poniewaz masazserca sprawia ból osobie sluzacej jako obiekt cwiczebny, a ponadto poniewaz grozi niebez¬ pieczenstwo zlamania zeber i powstania wewne¬ trznych uszkodzen przy niefachowym wykony¬ waniu zabiegu masazu serca.Wynalazek dotyczy urzadzenia sluzacego do cwiczenia zabiegu majacego na celu przywraca¬ nie osób chorych do zycia przez stosowanie ma¬ sazu serca i ewentualnie do sztucznego oddycha- - nia. Urzadzenie wykonane jest jako model przedstawiajacy czesci ludzkiego organizmu.Urzadzenie umozliwia zdobycie umiejetnosci i doswiadczen potrzebnych do wykonywania masazu serca osób nieprzytomnych i ewentual¬ nie do doprowadzenia powietrza do pluc przez sztuczne oddychanie.W mysl wynalazku urzadzenie zaopatrzone jest w element, przedstawiajacy korpus ludzki, dajacy sie sciskac, przy czym powstaje równo¬ czesnie sila przeciwdzialajaca sciskaniu, odpo¬ wiadajaca siler jaka musi byc pokonana przy masazu serca. Czesc urzadzenia przedstawiajaca klatke piersiowa wykonana jest w postaci kol¬ paka, plyty lub tp., na przyklad z twardej gu¬ my, tworzywa sztucznego albo metalu, która daje sie scisnac bez uszkodzenia, w tym samym stopniu jak klatka piersiowa czlowieka w cza¬ sie masazu serca.Wynalazek objasniony jest na podstawie rysun¬ ków, przy czym fig. 1 przedstawia rzut aksono- metryczny modelu korpusu ludzkiego z klatka piersiowa, z plecami, jak równiez szyja i glo- wa. Model ten sluzy przede wszystkim do wy¬ konywania cwiczen masazu serca. Fig. 2a i 2b przedstawiaja w przekroju dwa przyklady wy¬ konania czesci modelu wedlug fig. 1 przedsta¬ wiajacego korpus. Fig. 3 przedstawia przekrój czesci korpusu z wbudowanymi przyrzadami do kontroli tetna i cisnienia krwi, fig. 4 — rzut boczny odmiennego podlaczenia urzadzen kon¬ trolnych, fig. 5 — kombinowany przyrzad do nauki masazu serca i sztucznego oddychania w rzucie aksonometrycznym, a fig. 6 — rzut aksonametryczny urzadzenia do wykonywania cwiczen, zaopatrzonego w oslone zewnetrzna.Fig. 7 — przyklad wykonania uproszczonego mo¬ delu przedstawiajacego korpus, fig. 8 — rzut z góry czesci urzadzenia przykladu wykonanego odmiennie przedstawiajacego korpus, a fig. 9 — to samo urzadzenie w przekroju. Fig. 10 przed¬ stawia w rzucie z góry inny przyklad wykona¬ nia urzadzenia, a fig. 11 i 12 przedstawiaja schematycznie jeszcze inny przyklad wykona¬ nia, zaopatrzony ponadto w przyrzad do mie¬ rzenia cisnienia krwi.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug fig. 1 posiada plyte podstawowa albo dolna 1 przed¬ stawiajaca plecy korpusu ludzkiego oraz kolpak 2 przedstawiajacy. klatke piersiowa i zoladek czlowieka. Kolpak 2 moze byc wykonany jako jednoczesciowy z twardej gumy, tworzywa sztucznego albo metalu w taki sposób, iz cwi¬ czacy na przyrzadzie moze wyczuc zebra i mos¬ tek i w ten sposób zapoznaje sie z miejscem, w którym nalezy stosowac nacisk masujacy.Kolpak 2 posiada szczeline 4, pozwalajaca na ruch wzgledny miedzy prawym i lewym ukla¬ dem zeber. W przykladzie przedstawionym na fig. 2a kolpak jest osadzony w sposób wychyl- ny na plycie podstawowej za pomoca sworznia obrotowego 5 w poblizu czesci klatki piersiowej przylegajacej do szyi. Kolpak ten moze byc jed¬ nak równiez umieszczony w listwach prowadza¬ cych 25, 26, celem umozliwienia ruchu w kie¬ runku pionowym w stosunku do plyty podsta¬ wowej, jak przedstawiono na fig. 2b. Zamiast kolpaka mozna stosowac równiez zwykla plyte albo pret, wykonany jako uchwyt lub tp. Dol¬ na strefa czesci zoladkowej kolpaka 2 jest umieszczona zwykle powyzej plyty podstawo¬ wej na sprezynie osadzonej miedzy plyta pod¬ stawowa, a kolpakiem, na przyklad na sprezy¬ nie srubowej 6 albo tasmowej, przy czym kat obrotu dookola sworznia wzglednie ruch skie¬ rowany pionowo do góry na skutek dzialania sprezyn jest ograniczony przez nieprzedstawio- ne na rysunku urzadzenia, na przyklad elemen¬ ty oporowe, lancuchy naprezajace lub elementy podobne. Najlepiej jest, gdy urzadzenie sprezy¬ nowe jest wykonane tak, ze opór przeciwdziala¬ jacy sciskaniu progresywnie wzrasta.Urzadzenie opisanego typu pozwala nauczyc ratownika, w jaki sposób klatka piersiowa czlo¬ wieka powinna byc zgniatana z boku lub z góry rytmicznie i okresowo w stopniu koniecznym do masazu serca, na przyklad 3 cm wbrew dziala¬ niu normalnego oporu. Gwaltowny wzrost oporu przeciw naciskowi pokazuje przy tym granice pomiedzy dopuszczalnym, a niebezpiecznym wgnieceniem klatki piersiowej zywego czlo¬ wieka.Jako srodek wykazujacy, ze zabieg masazu jest wykonywany w sposób prawidlowymi z wy¬ starczajaca intensywnoscia moze sluzyc uwi¬ doczniony na fig. 2a dzwonek 7 albo inny me- maniczny, elektryczny, pneumatyczny albo hy¬ drauliczny przyrzad wskazujacy. Przez nacis- — 2 —niecie w dól przycisku 6 dzwonka f wyzwala sie sygnal wskazujacy, iz nacisk jest wystarczajaco duzy dla masazu serca. Zamiast albo oprócz przyrzadu wskazujacego wymienionego rodzaju, mozna zastosowac urzadzenie ostrzegajace wy¬ wolujace wizualny albo akustyczny sygnal, wówczas, gdy sciskanie jest silniejsze, anizeli moze wytrzymac czlowiek bez szkody albo zbyt silnego bólu.Efekt zabiegu moze byc wykazany w sposób bardziej wyrazny za pomoca jednego lub kilku elementów przedstawionych na fig. 3. Powyzsze elementy maja balon 9 z zaworem ssacym 10 typu, jaki stosuje sie przy przyrzadach do mie¬ rzenia cisnienia krwi. Balon umieszczony jest na podstawie 11 i zostaje przy prawidlowym na¬ ciskaniu scisniety tak, ze przez przewód 12 prze¬ kazany zostaje impuls cisnienia, przy czym przewód ten polaczony jest z modelem gumo¬ wym 14 reki. Jesli przewód 12 jest polaczony w sposób podobny jak w naturze do przegubu modelu reki, to mozna wyczuc impuls spowodo¬ wany „uderzeniem" powietrza w taki sam spo¬ sób jak wyczuwa sie uderzenie tetna. Balon 9 moze byc równiez polaczony z komora powietrz¬ na 15, która polaczona jest przewodem 16 z ma¬ nometrem 17 do mierzenia1 cisnienia krwi. Jesli masaz serca wykonuje sie stosujac odpowiedni nacisk w ciagu pewnego czasu, w komorze 15 wzrasta cisnienie tak, iz na manometrze 17 mozna odczytac wartosc odpowiadajaca cisnie¬ niu krwi. W celu unikniecia nienaturalnego wzrostu cisnienia oraz dla stalego obnizania cisnienia mozna zaopatrzyc komore powietrzna w dysze 18. Jak wynika z fig. 4 model reki 14 moze byc wykonany w taki sposób, iz dziala ona jako komora na sprezone powietrze, tak iz nie potrzeba stosowac oddzielnej komory w kol¬ paku.Na fig. 5 jest przedstawiony kombinowany model, który zawiera zarówno elementy przed¬ stawione na fig. 1—4, jak równiez przyrzad do cwiczen umozliwiajacych wykonywanie prób przywracania zycia przez doprowadzenie powie¬ trza do oddychania poprzez jame ustna i otwo¬ ry nosowe. W tym przykladzie wykonania, kol¬ pak 2 przedstawiajacy klatke piersiowa korpu¬ su jest zaopatrzony w szyje 3 i glowe 22. Jama ustna i otwory nosowe polaczone sa przez szyje z balonem 19, przedstawiajacym pluca, które umieszczone sa ponad albo przy elemencie przedstawiajacym klatke piersiowa. Balonik jprzykryty jest w zasadzie tkanina gumowa 20, która napieta jest na kolpaku za pomoca guzi¬ ków Zi albo podobnych elementów sluzacych do przymocowania. Napiecie plótna gumowego po¬ woduje wystepowanie cisnienia przeciwdziala¬ jacego wdmuchiwaniu powietrza do glowy 22 przy sztucznym oddychaniu albo jest przyczyna wydechu.Glowa, szyja i kolpak moga miec urzadzenie albo kombinacje urzadzen, które obrazuja sta¬ ny wystepujace u nieprzytomnych ludzi przy sztucznym doprowadzaniu powietrza. Takimi urzadzeniami moga byc na przyklad zawory al¬ bo tym podobne elementy, które otwieraja lub zamykaja kanaly oddechowe w zaleznosci od pochylenia glowy w stosunku do szyi albo kor¬ pusu. Jesli glowa jest wychylona w tyl (ewen¬ tualnie razem z wychylna czescia plyty podsta¬ wowej) kanal oddechowy do pluc jest otwarty.W przypadku, gdy glowa lezy na jednej linii z korpusem, kanal ten jest zamkniety. Z uwagi na to, ze polozenie dolnej szczeki i jezyka ma pewne znaczenie przy otwieraniu dróg oddecho¬ wych, urzadzenie moze miec zawory lub tym podobne elementy, które wprawiane sa w ruch v w celu otwierania i zamykania kanalów odde¬ chowych, w zaleznosci od polozenia dolnej szczeki oraz (albo) jezyka. W tym przykladzie wykonania cwiczacy musi przechylic glowe przyrzadu w tyl wzglednie jezyk i dolna szczeke podniesc do góry, aby kanal oddechowy do pluc byl otwarty.__ Przyrzad moze byc zaopatrzony równiez w ba¬ lonik 23, obrazujacy zoladek, a który polaczo¬ ny jest z kanalami oddechowymi w taki sposób, iz powietrze wdmuchiwane do glowy modelu przy zbyt duzym cisnieniu dochodzi do zoladka.Prócz wymienionych przyrzadów pomocni¬ czych, które pozwalaja nauczyc ratownika, ja¬ kie powinno byc prawidlowe polozenie glowy, szczeki oraz (albo) jezyka w stosunku do kor¬ pusu wzglednie do glowy, urzadzenie moze. byc zaopatrzone w rózne przyrzady do regulacji, sygnalizacji, wskazniki i przyrzady ostrzegaw¬ cze, zwracajace uwage ratownika, o ile doplyw powietrza odbywa sie w sposób nieprawidlowy i pozwalajace na korekte w czasie nauki prze¬ prowadzania zabiegu oraz pokazujace wyniki.Poniewaz model moze sluzyc równiez do nauki zabiegu sztucznego oddychania metoda tak zwa¬ na „z ust do ust", korzystnie jest czesc ustna i nosowa modelu wykonac jako elementy wy¬ mienne.W pewnych przypadkach moze masaze serca wywierac pewien plyw na oddech. Z uwagi na powyzsza mozliwosc model majacy czesc kor-pusu albo kolpak 5 typu uwidocznionego na fig. 3 oraz wyposazony w balonik 19 jak równiez plótno gumowe 20 (z oddzielnym albo bez od¬ dzielnego systemu 'do doprowadzania powietrza do oddychania przez otwory w glowie) moze byc wykonany w taki sposób, iz balon 9, który w tym przypadku winien miec wieksza pojem¬ nosc, pozostaje w ciaglym polaczeniu z baloni¬ kiem 19. Przy kazdym scisnieciu w czasie ma¬ sazu czesc powietrza zostaje doprowadzona do balonika 19 przedstawiajacego pluca, przy czym powietrze to jest wydychane pod wplywem dzialania plótna gumowego 20, o ile drogi od¬ dechowe sa wolne. Cwiczacy moze dzieki temu nauczyc sie w miare potrzeby poprawiania po¬ lozenia glowy 22 albo stosowania innych zabie¬ gów dla uwolnienia dróg oddechowych.Fig. 6 przedstawia przyrzad do cwiczen cal¬ kowicie pokryty plótnem 24 albo oslona zakry¬ wajaca mechanizm. Zmusza ono cwiczacego do orientowania sie na modelu na wyczucie. Przy uproszczonym przykladzie wykonania wedlug fig. 7, na plycie 1 przedstawiajacej plecy, przy- nitowana jest jednym koncem sprezyna tasmo¬ wa 27, podczas gdy drugi wolny koniec 28 jest podczas wykonywania cwiczen masazu serca dociskany rytmicznie do plyty 1. Ma on ksztalt trójkata, aby zaznaczyc mostek. Na tym koncu mozna umiescic strzemie lub podobny element, zeby cwiczacemu dac wskazówke, aby nie na¬ ciskal zbyt nisko na klatke piersiowa i nie uszkodzil dolnego konca mostka albo czesci miekkich w jamie piersiowej i zoladkowej w czasie wykonywania masazu, urzadzenie jest wykonane w sposób nizej opisany przedstawio¬ ny na fig. 8—12.Na plycie podstawowej 1 w strefie, w której znajduja sie czesci miekkie jamy piersiowej i zo¬ ladkowej jest umieszczona poduszka 29 wyko¬ nana na przyklad z gumy piankowej, granicza¬ ca z dolnym koncem klatki piersiowej. Cwicza¬ cy uczy sie w ten sposób wywierac nacisk ma¬ sujacy w zakresie twardej czesci klatki piersio¬ wej, a nie tak nisko, aby dostal sie w strefe miekkiej poduszki z gumy piankowej. Podusz¬ ka osadzona jest za pomoca wystepów 30 w wy- braniach wykonanych w skrzynce 31 i plycie 1, albo umieszczona jest w przedluzeniu o ksztal¬ cie skrzynki, umieszczonym w ruchomej czesci kolpaka 2 w dolnej jego czesci.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 10, kolpak jest wykonany w 'postaci klatki piersiowej z zebrami 33 i mostkiem 34. Podusz¬ ka z gumy piankowej 29 jest dostosowana do konturów klatki piersiowej w miejscu przej¬ scia do czesci miekkich jamy piersiowej i jamy zoladkowej. W ten sposób jest ulatwione nau¬ czenie sie stosowania nacisku masujacego we wlasciwych miejscach.Na fig. 11 przedstawiono przyklad wykonania, w którym czesc przedstawiajaca korpus sklada sie z oslony 36 z materialu elastycznego na przy¬ klad gumy, która mozna nadmuchac. Przy ryt¬ micznych ruchach, w czasie masazu wtlacza sie powietrze przewodem 36. Cisnienie wytworzone w oslonie odczytuje sie na manometrze 37. Ma¬ nometr zaopatrzony jest w skale ze znakiem 00, wskazujacym, ze w oslonie nie ma powietrza, znakiem, 0, wskazujacym cisnienie, do którego nalezy urzadzenie napompowac i znak 100, oznaczajacym maksymalne cisnienie przy masa¬ zu.Wreszcie na fig. 12 uwidoczniono przyklad wykonania urzadzenia, w którym miedzy daja¬ ca sie nadmuchac oslona 35 i manometrem 37 jest umieszczona komora sprezonego powietrza 38, która odpowiada komorze 15 w przykladzie wykonania wedlug fig. 3.Do przewodu prowadzacego z oslony 35 do komory cisnieniowej 38 i manometru 37 wla¬ czona jest dysza dlawiaca, powodujaca, iz po¬ wietrze w komorze po skonczonym masazu mo¬ ze tylko powoli przeplywac z powrotem do oslo¬ ny. Dzieki temu osiaga sie to, iz na manome¬ trze mozna odczytywac wartosc odpowiadajaca cisnieniu krwi, która to wartosc zalezy od pra¬ widlowej czestotliwosci i sily masazu. Dysze mozna umiescic równiez w zaworze, który umozliwia doprowadzenie powietrza bez dziala¬ nia dyszy do komory cisnieniowej i pozwala po¬ wietrzu przeplywac z powrotem do oslony 35 tylko przez dysze. 1 PL