Wynalazek niniejszy dotyczy roweru pedalo¬ wego a takze motoroweru lub mopediu.Konwencjonalny nowoczesny ^bezpieczny" rower pedalowy z normalnym rozstawieniem osi kol i normalnym promieniem wykorbienia pe¬ dalów budowany jest w ukladzie, który zawiera trójkatne rozplanowanie (w rzucie z boku) trzech punktów: siodelka, kierownicy i osi wy- koffibieniia pedalów, umieszczonych w plaszczyz¬ nie pionowej, przecinajacej osie kól, a wiec w ukladzie powszechnie przyjetym. Praktyczny uklad trójkatny ramy rowerowej, utworzony z tych trzech punktów, bedzie oczywiscie odpo¬ wiadal postawie cyklisty i sposobowi jazdy.Taki uklad bedzie nazywany w dalszej czesci opisu „ukladem konwencjonalnym".Tego irodzaju konwencjonalny rower ma za¬ zwyczaj zaopatrzone w pneumatyczne opony ko¬ la o zewnetrznej srednicy 600 — 750 mm. W ni¬ niejszym opisie nazwa „kola o malej srednicy" bedzie odnosila sie do kól o srednicy zewnetrz¬ nej 300-^480 ma a przewaznie do kól o sred¬ nicy 400 mm.Zgodnie z wynalazkiem, pedalowy rower lub moped, o wyzej zdefiniowanym ukladzie kon¬ wencjonalnym, jest zaopatrzony zarówno w przednie jak i tylne kolo o malej srednicy, a jego rama zawiera czesc glówna, [rozciagajaca sne od punktu lezacego nad przednim kol^m w kierunku osi tylnego kola, oraz przechodzaca przez punkt, lezacy w poblizu gniazda osi wykonbienia pedalów, przy czym jest ona wy¬ posazona w elementy do osadzenia kierownicy i siodelka.Czesc glówna ramy jest zaopatrzona w wy¬ stajace z niej zasadniczo pod katem prostymelementy, a mianowicie na swym przednim kon¬ cu, powyzej przedniego kola w stojak do obro¬ towego osadzenia w nim drazka kierownicy, a w miejscu w poblizu gniazda osi wykorbienia pedalów w rure do osadzenia siodelka lub pod¬ pórki dla siodelka.Gniazdo osi wykorbienia pedalów jesft najko¬ rzystniej polaczone bezposrednio od dolu z &ówna czescia ramy, przebiegajaca w prostej linii od punkrtu lezacego powyzej przedniego kola w kierunku osi tylnego kola.Glówna czesc ramy, stojak kierownicy i rura siodelkowa sa najkorzystniej konstrukcjami ru- 'rowymi^ przy czym stojak kierownicy i rura siodelkowa sa polaczone z czescia glówna ramy tak, aby mozna bylo uniknac wycinania lub przewiercania jej w miejscach polaczenia.Czesc glówna ramy jest najkorzystniej wyko¬ nana z elementu wydrazonego, majacego wiek¬ sza wysokosc niz szerokosc ; najlepiej o przek¬ roju poprzecznym w ksztalcie owalu o plaskich sciankach bocznych lub elipsy o poziomej tarót- kieji osi.W odmiennej postaci wykonania wynalazku czesc glówna ramy moze byc utworzona z wie¬ lu wzajemnie powiazanych w wiazke rur, a najkorzystniej stosuje sie dwie lub wiecej rury wzajemnie powiazane i ulozone jedna nad druga.Glówna czesc ramy, rura siodelka i stojak kierownicy moga stanowic badz wypraski ze stopu lekkiego, badz tez moga byc wykonane z wyprasek stalowych, laczonych wzajemnie dla utworzenia rur. Elementy ramy sa wzajemnie laczone bez stosowania osobnych laczników, lecz najlepiej przez lutowanie twarde lub spawane zakladkowe. Glówna czesc ramy moze skladac sie z dwóch czesci, dajacych sie latwo rozlaczac lub skladac w celach magazynowania 'ub tran- sporitu.Glówna czesc ramy równiez najkorzystniej konczy sie w punkcie znajdujacym sie przed tylnym kolem i jest zaopatrzona w zawiesze¬ nie dla siegajacych do tylu widelek z osadzona w nich osia tylnego kola lub tez moze ona byc wyposazona w zawieszenie dla sprezystego ukla¬ du wiesaaakowego tylnego kola. Podobnie przed¬ nie koto moze byc ©sadzone w widelkach, zarno- cowanych u dolu derazfca kienownicy. Jednak najlepiej jest zawiesic je na elemencie w ksztal cie luku zawieszonym na drazku kierownicy i siegajacym do tylu od przedniego kola, a na swym dolnym koncu zaopatrzonym w zawiesze¬ nie dla konstrukcji ramienia prowadzacego, na którym jest sprezyscie osadzone przednie kolo.Alternatywnie ten element w ksztalcie luku moze siegac do przodu przedniego kola, w ceru zaopatrzenia go w zawieszenie ramienia wodza¬ cego z osadzonym w nim przednim kolem.Kola roweru wedlug wynalazku sa zaopatrzo¬ ne w pneumatyczne opony, a.e moga byc rów^ ndez zastosowane opony masywne, zwlaszcza przy sprezystym zawieszeniu kól na ramie.Wynalazek zostanie teraz opisany z powola¬ niem sie na rysunek, na którym fig. 1 przed¬ stawia schematycznie rzut z boku roweru, ma¬ jacy kola o malej srednicy, przy czym zamaczo¬ no liniami przerywanymi zarys „bezpiecznego" roweru o konwencjonalnym ukladzie, fig. 2 — rzut z boku najkorzystniejszego wykonania przedmiotu wynalazku, fig. 3 — w zwiekszonej podzialce przekrój poprzeczny, plaszczyzna o- znaczona linia III — III na fig. 2.(z pominie¬ ciem elementów ruchomych), fig. 4 — rzut z bo¬ ku najkorzystniejszego zawieszenia przedniego kola roweru pokazanego na fig. 2, fig. 5 — rzut * aksonometryczny zespolu przednich widelek, pokazanych na fig. 4, fig. 6 — rzut; z boku naj¬ korzystniejszego ukladu zawieszenia tylnego ko¬ la roweru pokazanego na fig. 2, fig. 7 — rzut aOssoiwmetryczny zespolu tylnych widelek, po¬ kazanych na fig. 6, fig. 8 — rzut z boku odmia¬ ny, mowemu wedlug wynalazku, a fig. 9 — rzut z boku calkowicie wyposazonego roweru pokaza¬ nego na fig. 2.Zgodnie z fig. 1, rower o konwencjonalnym ukladzie zdefiniowanym poprzednio, majacym kolo przednie U i tylne 13 o malych sredni¬ cach, jest zaopatrzony w rame zawierajaca ele¬ ment glówny U rozciagajacy sie od punktu, le-. zacego nad przednim kolem 11, w prostej linii w kierunku osi 12 tylnego kola 13, przy czym element iesa. przechodzi przez punkt lezacy obok gniazda 20 osi wykorbienia pedalów; gniazdo 20 jest polaczone bezposrednio od dolu z ele¬ mentem glównym 1 ramy.Element glówny 1 ramy jest zaopatrzony w wystajace zasadniczo pod katem prostym ele¬ menty, a mianowicie na przednim swym koncu powyzej przedniego bota U w element rurowy 2 do obrotowej osadzenia drazka 6 kierownicy, na górnym koncu którefpo jest zamocowana kie¬ rownica 7 na drazku gf oraz w punkcie lezacym w poblizu gniazda 20 osi wykorbienia pedalów w element rurowy 3, wystajacy zasadniczo pod katem prostym do glównego elementu 1 ramy.Siodelko 4 lub podpórka siodelka jest zatnoco- - 2 -wana ma drazku 5 osadzonym w górnym koncu elementu 3.* Rower pokazany na fig. 1 o malych kolach, ma konwencjonalny uklad. Przy porównaniu z zarysem konwencjonalnego „bezpiecznego" ro¬ weru, pokazanego liniami przerywanymi wwiac, te rozstawienie osi kól, to znaczy odleglosc pomiedzy srodkami przedniego i tylnego kola, jest taka sama, oraz promien korby pedalów, to jest dlugosc ramienia pedalu, jest taka sa¬ ma, jak równiez trójkatne rozmieszczenie (jak to jest uwidocznione w rzucie z boku) trzech punktów: siodelka 4, gniazda 20 osi wykorfoie- n$a pedalów i Irierownicy 7 jest identyczne w obydwóch typach roweru. Nalezy podkreslic, ze rower wedlug wynalazku ma uklad dostosowa¬ ny do polozenia cyklisty, podobnie jak inne znane tego rodzaju konstrukcje.Na fig. 1 pokazano równiez róznice calkowi¬ tej dlugosci obydwóch pojazdów oraz mala wy¬ sokosc przekladania nogi w rowerze wyposazo¬ nym w male kola, co czyni go przydatnym do dosiadania z jednakowa latwoscia przez cykli¬ stów obojga plci. Ponadto widoczne jest, ze sa do dyspozycji bardzo duze zakreskowane pola w miejscach 30 i 31 powyzej przedniego i tyl¬ nego kola, przy czym w obrebie calkowitej wy¬ sokosci i dlugosci roweru wedlug wynalazku, tego rodzaju miejsca nadaja sie do umieszcze¬ nia bagazu.Dalsze cechy charakterystyczne roweru we¬ dlug wynalazku, majacego kola o malej sredni- % cy zostana teraz opisane z powolaniem sie na . fig. 2, która pokazuje zasadniczo rower podob¬ ny do pokazanego na fig. 1, przy czym zasto¬ sowano itu te same liczby dla oznaczenia ele¬ mentów podobnych lub równowaznych. liczbami 21 i 22 oznaczono korby pedalowe z osadzonymi na nich pedalami 23 i 24, dla obra¬ cania kola lancuchowego 25, napedzajacego tyl¬ ne kolo lancuchowe 26, za pomoca konwencjo-, nalnego lancucha 27, przykrytego oslona 28.Nastawianie wysokosci siodelka 4 uzyskuje me za pomoca elementów zaciskowych, wyposa¬ zonych w recznie obracana nakretke i srube aftanowiace elementy blokujace, pokazane w miejscu 39, dzialajace w znany sposób w celu zacisniecia drazka 5 w wymaganym polozeniu wewnatrz elementu 3. Podobnie znane zacisko¬ we elementy 40 utrzymuja drazek 8 z kierow- nica 7 na wymaganej wysokosci i w wymaga¬ nym polozeniu w stosunku do drazka kieruja¬ cego* wewnatrz elementu^ Na dolnym koncu drazka kierujacego 6 w ty¬ le przedniego kola 11 jest zawieszony element 50 w ksztalcie luku; jest zrozumiale, ze ten ele¬ ment lukowy 50 jest zastosowany w celu obra¬ cania sie wraz z drazkiem kierujacym, podczas obracania kierownicy 7. Element lukowy 50 jest zaopatrzony na swym dolnym koncu w za¬ sadniczo poziomy przegub lub lozysko 51, na którym jest osadzona konstrukcja ramienia wo¬ dzacego, ogólnie oznaczona liczba 52, wyposa¬ zona na swym przednim koncu w elementy do osadzenia osi 10 przedniego kola 11. Konstruk¬ cja 52 ramienia wodzacego ma moznosc obra¬ cania sie w plaszczyznie pionowej (gdy rower stoi pionowo) dokola lozyska 51, a ten rucfi* o- brotowy jest sprezyscie sterowany za pomoca elementu sprezynujacego 55, najkorzystniej gu¬ mowego elementou sprezynujacego, osadzonego pomiedzy konstrukcja 52, a elementem 50.Na ogól podobne urzadzenie jest stosowane równiez dla sprezystego osadzenia tylnego ko¬ la 13. W tym przypadku, zasadniczo poziomy przegub lub lozysko 61, jest przewidziane w ty¬ le glównego elementu 1 ramy dla przegubowego osadzenia konstrukcji ramienia laczacego, jako calosc oznaczonego liczba 62, majacego moznosc wahac sie w plaszczyznie pionowej (gdy rower stoi pionowo), a sterowanego za pomoca ele¬ mentu sprezynujacego 65, osadzonego pomiedzy konstrukcja 62 i glównym elementem 1 ramy.Przedni koniec glównego elementu 1 ramy jest uksztaltowany jako dwie obejmy 70, prze¬ znaczone do objecia elementu 2, z którym sa one polaczone przez lutowanie twarde lub spa¬ wania lufo tez alternatywnie za pomoca innego spoiwa.Liczba 32 oznarzono kombinoway uchwyt nosny i podtrzymke pomiedzy glównym ele¬ mentem 1 ramy i rura 3 siodelka, który moze przechodzic poprzez te ostania w celu utwo¬ rzenia obsady dla elementu nosnego, pokazane¬ go linia punktowa w miejscu 33 i wyposazonego w dwa ciegna, zamocowane do elementów blo kujacych 39.Przedni hamulec 56 i tylny hamulec 66 o znanej konstrukcji sa osadzone odpowiednio na konstrukcjach nosnych kól, azeby uzyskac odpo¬ wiednie ich umieszczenie w celu stalego styka¬ nia sie z kolem/Przedni blotnik 100 i tylny blotnik 101 sa równiez zamocowane na kon¬ strukcjach nosnych kól.Najkorzystniejszy sposób polaczenia elemen¬ tu rurowego 3 i gniaada 20 z elemenlem glów- - 3 -nym l ramy jest szczególowo (pokazany na fig* 3, który przedstawia przekrój plaszczyzna, ozna¬ czen linia III—III na fig. 2. Widac, ze prze- krój poprzeczny elementu glównego 1 ramy jest owalem o plaskich bokach z mala osia ulozona poziomo. W miejscu polaczenia elementu z gniazdem 20 osi wykoribienia pedalów, nie po¬ kazanej na rysunku, dolny bok elementu 1 ramy jest „wcisniety" w gniazdo 20, jak to jest poka¬ zane w miejscu 71 w tata sposób, ze na ogól walcowe gniazdo 20 pasuje dokladnie do wkle¬ slosci wgniecenia i jest umocowane w nim przez lutowanie twarde lub spawanie lub tez za pomoca innego spoiwa na calej szerokosci glów¬ nego elementu 1 ramy. Dolny koniec elementu 3 jest uksztaltowany tak, ze tworzy dwie aa ogól trójkatne obejmy 72, które obejmuja ele¬ ment i ramy i sa przylaczone do niego po kazdej stronie przez lutowanie twarde, spawa¬ nie lub za pomoca innego spoiwa.Nalezy zaznaczyc, ze laczenie elementów po¬ kazane na fig. 3 nie wymaga polaczen oczko¬ wych, które sa kosztowne, ani nie wymaga wy¬ cinania lub przewiercania czesci glównej 1 ra¬ my, której wytrzymalosc konstrukcyjna nie zo¬ staje na skutek tego zmniejszona. Jedna z glów¬ nych cech charakterystycznych wynalazku jest równiez widoczna z fig. 3, a mianowicie ta wlasciwosc gniazda 20, ze jest ono polaczone bezposrednio z dolna czescia elementu glówne¬ go 1 ramy, a wiec inaczej niz gdyby bylo u- mAeszczone w pewnej odleglosci od niego. Ta cecha zapewnia w prosty i ekonomiczny spo¬ sób odpornosc ramy na skrecanie podczas naci¬ sku na pedaly. Nalezy równiez zaznaczyc, ze o iJe w ramie roweru konwencjonalnego istnieje co najmniej osiem polaczen., zazwyczaj lutowa¬ nych na twardo polaczen oczkowych stosunko¬ wo kosztownych, to w rowerze wedlug wyna¬ lazku konieczne sa tylko trzy polaczenia ele¬ mentów ramy. To jest jeden czynnik, który umozliwia wytwarzanie tej ramy taniej, niz ramy kcLiwencjonalnejjp „bezpiecznego'* roweru.Drugim czynnikiem jest to, ze wykonanie ramy roweru wedlug wynalazku wymaga mniej me¬ talu. Ponadto male kola takiego roweru sa lzej¬ sze niz kola konwercjonainego ró^fcru, a to prowadzi do znacznego zmniejezenia ciezaru ro¬ weru, który jest znaemse lzejszy niz podobnie wyposazony rower konwencjonalny.Na fig. 4 i 5 pokazana jest w szczególach naj-. korzystniejsza postac wykonania zawieszania przedniego kola. Konstrukcja 52 zawieszenia ko¬ la jest utworzona z elementu 52a o ksztalcie litery U oraz pary pretów 52b, rozmieszczonych po jednym z kazdej strony przedniego kola 11, przy czym elementy 52a i prety 52b sa pola¬ czone wzajemnie za pomoca lacznika 53 osadzo¬ nego przegubowo w lozysku 57. Zagiecie ele-r mentu 52a w ksztalcie litery U obejmuje opone kola U i opiera sie o sprezynujacy element 55. Przeciwlegle konce elementów 52a przebie¬ gaja po obydwóch stronach kola w kierunku osi 10 i sa polaczone z plytkami koncowymi 54. Kazda z plytek 54 jest zaopatrzona w wy¬ ciecie 54at w którym jest osadzona os 10 kola 1! za pomoca znanego elementu blokujacego, nie przedstawionego na rysunku. Kazdy z pretów 52b jest polaczony jednym koncem z keneowa plytka 54 po kazdej stronie kola, a drugim koncem z lacznikiem 53. Znany hamulec, ogól¬ nie oznaczony liczba 56, jest równiez osadzony na laczniku 53 w celu zapewnienia zawsze pra¬ widlowego polozenia szczek hamulcowych sty¬ kajacych sie z obrecza kola.Gumowy element sprezynujacy 55 ma w rzu^ cie z boku na ogól ksztalt,klinowy i jest osa¬ dzony pomiedzy metalowymi plytkami 55a i 55b, przy czym plytka 55a jest polaczona z ele^ memtem 52a, a plytka 55b — z elementem Ja¬ kowym 50y ftzy zetaieciu sie kola roweru z nierównoscia drogi konstrukcja ramienia pro¬ wadzacego obróci sie dokola lozyska 52 i ele¬ ment sprezynujacy 55 Bostanie scisniety. Polo¬ zenie przy pefcnym uderzeniu, polozenie statycz¬ ne i polozenia odchylone zawieszenia sa po¬ kazane odpowiednio w miejscach x, y i z.Na fig. 6 i 7 przedstawione zawieszenie tyl¬ nego kola roweru zawiera znany element la¬ czacy oznaczony jako calosc liczba 63, osadzony przegubowo w lozysku 61, zamocowanym na tylnym koncu glównego elementu 1 ramy. Kon-1 strukcja ramienia laczacego sklada sie z ele¬ mentu 62a w ksztalcie litery U polaczonego kon¬ cami z plytkami 64 a czescia zagieta, opierajaca sie o element sprezynujacy 65 oraz z pretów 62b tosmiesscaenych po obydwóch stronach ko¬ la, które znajduja sie pomiectay elementem la¬ czacym 63 i plytka koncowa 64, Plytka 64 jest zaopatasona w wydecie $4a, w którym jest osa- dzona os... 12 tylnego kola i zabezpieczona za pomoca pCTsciwnakretek, nie pokazanych na rysunku. Elemeni 62a w ksztalcie litery U 'jest równiez polaczony z elementem laczacym 63. Element sprezynujacy 65 stanowi na ogól klinowo uksztaltowany blok gumowy osadzony - 4 -kola, a stopa cyklisty gdy oedaluje, mozna za¬ stosowac na przyklad oslone 102, siegajaca od kierownicy 7 prawie do samej ziemi. Tego ro¬ dzaju oslona wykazala na próbach zmniejszenie oporu powietrza w czasie jazdy. W porównaniu z rowerem konwencjonalnym zalety roweru we - dlug wynalazku staja sie oczywiste. PL