PL47103B1 - - Google Patents

Description

Jednorodne i bezbarwne szkla majace sto¬ sunkowo maly wspólczynnik zalamania swiatla i duza dyspersje, maja w optyce szczególnie duze znaczenie przy korekcji bledów barw¬ nych ukladów soczewek.Znane sa juz tego rodzaju specjalne szkla gleboko flintowe wytworzone na bazie krze¬ mianów fluorotytanowych. Wytwarzanie i sto¬ sowanie tego rodzaju szkiel optycznych spra* wia jednak czasami dlatego trudnosci, ze wy¬ kazuja one sklonnosci do nozwarstwiairia ze¬ stawu i ulatniania sie, a ponadto wykazuja zólte az do brunatnego zabarwienia spowodo¬ wane rozpraszaniem swiatla na milsrofazach przy duzym stopniu ich rozproszenia.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa dr Werner Vogel i inz. Klaus Gerth.Tego rodzaju przebarwien mozna wprawdzie uniknac przez prasowanie szkla na serowe wypraski soczewek, gdyz w tym przypadku chlodzone jest ono w sposób szybki do niskich temperatur, tak ze wymiary obecnych mikro- faz sa mniejsze i przez to zanika zabarwienie szkla. Zastosowanie takiego prasowania jest jednakze w duzym stopniu ograniczone, ponie¬ waz wyprasowywac mozna jedynie elementy szkla o stosunkowo malych wymiarach.Dzieki wprowadzeniu malych ilosci topników uniknac mozna wprawdzie rozwarstwien zesta¬ wu, a uzyskac ta droga szkla bezbarwne. Sa one jednak w dalszym ciagiu bardzo wrazliwe na zanieczyszczenia pozostailosciaimi surowców któ¬ re ulatwiaja rozwarstwianie, W ciagu dalszych badan próbowano uzyskac szkla optyczne o takich samych wlasciwosciach albo wlasciwosciach jeszcze bardziej kranco-wych przez zastosowanie ukladów podstawo¬ wych zawierajacych rówmoczesnie duze ilosci tytanu. UMady takie wykazuja mniejsza ten¬ dencje do rozwarstwienia zestawu niz uklady fluorokrzemowe. Ma to zastosowanie w przy¬ padku fosforanowych ukladów podstawowych praktycznie wolnych od fluoru, zawierajacych duze ilosci tytanu oraz duzo glinu, magnezu, cynku i alkaliów lub tez w ukladach fluoro- fioslbranowych, zawierajacych duze ilosci tyta¬ nu oraz alkalia jako jedyny glówny skladnik dodatkowy.Wytwarzaniu wiekszych elementów ze szkla grupy pierwszej przeszkadza silna sklonnosc do krystalizacji i niekiedy lekkie zabarwienie brunatno-zólte. Natomiast wytwarzaniu duzych elementów szklanych, wolnych od pecherzyków gazu ze szkiel drugiej grapy, przy na ogól do¬ brych wlasnosciach optycznych przeszkadza bardzo silne ulatnianie sie, które uniemozliwia wytwarzanie tych szkiel w otwartych naczy¬ niach.Wynalazek dotyczy szkiel optycznych, które nie wykazuja powyzszych niedogodnosci do¬ tychczas znanych szkiel flintowych. Szkla we¬ dlug wynalazku wytwarza sie na podstawie ukladów AZ(P03)3 Sr (P03)2 — NaP03 — x, gdzie x stanowi Na2TiF6 albo K2TiFe wzglednie ich kombinacje. Za jego pomoca wprowadza sie fluor do ukladu szkla podstawowego.Zawartosci skladników ukladu szkla pod¬ stawowego wahaja sie w nastepujacych grani¬ cach. 10—50% wagowych A1 5—70% wagowych Sr (P03)2 18—30% wagowych NaP03 15-^58% wagowych Na2TiF6 i (lub) K2TiF6 Okazalo sde, ze korzystnie jest wprowadzac litowiec oraz tytan potrzebny do uzyskania skladnika x czesciowo lub w calosci pod po¬ stacia fluorku sodowego i dwutlenku tytanu.Poniewaz sód jest lzejszy od potasu, wobec czego wspólczynnik zalamania swiatla szkiel obniza sie, na skutek czego wyrównane zostaje czesciowo (dzialanie glinu i strontu, podwyz¬ szajace wspólczynnik zalamania swiatla. Glin i stront powoduja duza stabilnosc szkla.Z drugiej strony jednak przez wprowadzenie do ukladu szkla podstawowego NcufTiF- wzgled¬ nie NaF i TiOi zamiast dotad powszechnie stosowanego K2TiF6 osiaga sie lepsza zdolnosc tworzenia sie szkla i wydatne podwyzszenie przepuszczalnosci swiatla. Przez zmiane sto¬ sunku NaF : Ti02 od 1:1 do 2:1 (% wago¬ wych) jak równiez przez zastosowanie dodat¬ ków, a zwlaszcza fluorokrzemianów, fluorków i tlenków uzyskac mozna dodatkowo zmiane wlasciwosci szkla.Aby uniknac niebieskiego zabarwienia szkla, które jest wynikiem redukcji czterowartoscio- wego tytanu do tytanu dwuwartosciowego, do¬ dawac mozna male ilosci arsenianów litow- ców, berylowców albo olowiu.Wspólczynnik zalamania swiatla wyzej wspomnianych szkiel ma na ogól wartosc nd = 1,50—1,70, natomiast liczba Abbego Yd = 25—34. Mozna jednakze równiez uzyskac szklo o wlasciwosciach bardziej skrajnych.Szkla wedlug wynalazku nie maja sklon¬ nosci do wspomnianej latwej krystalizacji. Nie sa one równiez zabarwione, na kolor zólty tak jak praktycznie wolne od fluoru szkla fosfo¬ ranowe. Nie sa tez zabarwione zaleznie od temperatury na kolor zólto-brunatny w wy¬ niku rozwarstwiania zestawu, które to zabar¬ wienia wykazuja wymienione na wstepie szkla fluo.ro-itytanokrzemiano\ve. Ulatnianie skladni¬ ków fluorowych wystepuje jedynie w stopniu zauwazalnym przy niektórych kombinacjach krancowych. Stopien tego odparowania jest jednakze tak maly, ze szkla te moga bez wiekszych trudnosci byc wytwarzane w nor¬ malnych naczyniach do topienia, wykonanych z platyny, przy czym nie wykazuja one zabar¬ wien i odznaczaja sie jednorodnoscia. Ze wzgledu na ich sklad chemiczny, szkla op¬ tyczne wedlug wynalazku odznaczaja sie zna¬ cznie lepsza stabilnoscia chemiczna niz szkla oparte na ukladach ixdstawowych, w któ¬ rych obok P2O5, Ti02 i fluoru wystepuja jako skladnik glówny jedynie alkalia. W zadnym przypadku podczas topienia wyzej wspomnia¬ nych szkiel fluorotytanofosforanowych wedlug wynalazku nie powstaja tak silne opary, jak w czasie wytwarzania znanych szkiel, zawie¬ rajacych do 70% wagowych K2TiFG.Przez zastosowanie wyzej opisanego skladu szkiel uzyskac mozna nie tylko krancowe wla¬ sciwosci szkla flintowego, lecz równiez szkla flintowe o najwyzszej dyspersji.Na wykresie, którego wspólrzedne oznaczaja Yd — nd szkla te mieszcza sde w granicach od flintów glebokich do fMntów. W tych gra¬ nicach nie sa znane dotychczas zadne szkla optyczne.Kilka przykladów zastosowania zestawiono w nastepujacej tabeli:IcOtOi— OC000-JI02CJ1^0at0»-'OC000-«J0CJl^C0t0i—^OCDOO^OiCJli^COtOh- lOi J31 Oi OS JjO Ol JJi Oi JO J31 ^ jU JX OS Jb* ^O JO ^ jU Oi &*¦ & ^ JO OS ^#*&*0*pi$**cn Icocooo^od^a^oooihUaftiNoad^lo^cDai^oolo^l^-^^odto^cocoooodcooo 1 CO J» JO j<1 JO HC CO JO Ol CO 00 JD J3 JO JT5 J» j Fto as "to bu lo "to "01 "0 to ^ 'o bo"o bo co ~ l^w^^»^oo*k4^tOH-^o Ibo cobo^^^o^o^cn^^bo^T^obibiboo^bsbo^bi^bo^bo^^bo M bJ M M P M M _» 1—' ,_l _» »-* Ij^jDjOj--^^^. CO CO JO JJl J3l Ibo To bo bo ~rfk 01 lo "co *o Vi To ^* 1 jiTi ^ 0 to m w * $" $° *" S°S°PS° P^^&S^S^S^SPS^^^S^S^^^S^S^s^S* |bDVib»Vcobio50ooooiMO^^^^bi^bi^V]^bobobnT^ ? r3 9° 91 C° ? ^ ? ? ? ? S" 9 ^ ? S° !^ S" ? ? 5" ^ 5^ 5° i^ v!^ ^ j^ i° i^ J111 «.* J30 1 tO H* i "00 v 1 IS3 CO 1 ¦ J^ ° 1 "tO "O 52,0 23,1 38,0 47,4 26,5 35,1 34,1 26,5 15,3 13,0 25,8 26,5 18,9 26,5 15,3 7,1 26,5 jo jax bn bo »-»hr) rocn -ln w m ^ M n w oj w S cc^ m P er 0 ^ M O O w to l(_lHil_»|_il_»l_»^^'—'»—»!—*¦!—»»—'•—'I—''—''—^1—»h^l—»h^l-^l—ki—kh-*h^h^l-^h^h-»l—»•—* J-^ J-^ Poi bji^i^ji^bibnbji^bTibn^ji^ji^iljib&bj es 3* o* "o* ~o* PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Szklo optyczne o stosunkowo niskim wspól¬ czynniku zalamania swiatla i duzej dysper¬ sji, znamienne tym, ze ma zestaw oparty na ukladzie podstawowym Al (P02)3 — Sr iP03)2 — NaPOp— x, przy czym skladnikiem X jesit Na2TiF6 i (luib) KtTiFrj wzglednie NaF i TiO^ stosowane w odpowiednim stosunku ilos¬ ciowymi.

2. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze szklo oparte na ukladzie podsta¬ wowym zawiera: 10—50% wagowych A1(P03)3 5—70% wagowych Sr(POs)2 18—30% wagowych NaPOa 15—58% wagowych Na2TiF6 i 3. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tyim, ze skladnik x wprowadza sie czesciowo lub w calosci do stopionej masy pod postacia NaF i Ti02. 4. Szklo optyczne wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze stosunek ilosciowy NaF: TiQ2 (w % ' wagowych) zawarty jest od 1:2. 5. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1—4, zna¬ mienne tym, ze zawiera dodastkowo: 0—25% wagowych MgF2 0—20% wagowych CaF2 0—20% wagowych SrF2 0—33% wagowych BaF2 0—25% wagowych PbF2 6—10% wagowych ZnF2 0^10% wagowych CdF 0—¦ 5% wagowych A1F;, 6. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1—5, znamien¬ ne tym, ze zawiera dodatkowo: 0—25% wagowych MgSiF6 0—30% wagowych SrSiF6 0—50% wagowych BaSiF6 0—40% wagowych ZnSiFG 0—45% wagowych CdSiF6 0—30% wagowych PbSiF6 0—10% wagowych Al2(SiF6)3 1, Szklo optyczne wedlug zastrz. 1—6, zna¬ mienne tym, ze zawiera dodatkowo: 0—10% wagowych MgO 0—15% wagowych CaO 0—15% wagowych SrO 0—25% wagowych BaO 0^35% wagowych PbO 0— 5% wagowych A1203 0—45% wagowych Nb^Os 0—35% wagowych Ta205 8. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1—7, zna¬ mienne tyim, ze zawiera do 10% wagowych Cd(P03)2. 9. Szklo optyczne wedlug zastrz. 1—8, zna¬ mienne tym, ze w celu zapobiezenia reduk¬ cji zawiera dodatki arsenianów, zwlaszcza arsenianów litowców, berylowców jak rów¬ niez olowiu, a mianowicie: 0—5% wagowych Na8As04 0-^5% wagowych K3As04 0—5% wagowych Pib^(As04)2 0—5% wagowych Ca^AsO.^ VEB Jenaer Glaswerk Schott & Gen. Jena Zastepca: dir Andrzej Au rzecznik patentowy bibuoteka| Urzedu Patentowego! [Msfciej Rzeczypospolitej LohMtl| 555. RSW „Prasa", Kielce PL