Patent dodatkowy do patentu nr 43290 Wynalazek dotyczy wytwarzania wyciskanych materialów plastykowych w postaci folii, rur, przewodów rurowych itp. (nazywanych w dal¬ szej czesci opisu krótko folia, niezaleznie od te¬ go czy bedzie posiadala ona ksztalt plaskiego arkusza, czy tez bedzie miala ksztalt rurowy.Przedmiotem wynalazku jest stworzenie urza¬ dzenia, zaopatrzonego w dysze wyciskajace, przy¬ stosowanego do wytwarzania plastykowej folii wzmocnionej za pomoca zeber lub wyposazonej w zebra, które sa jednoczesnie wyciskane razem z materialem folii jako elementy niezalezne od tej folii, na która uzebrowanie to moze byc na¬ kladane przez przypawanie wytwarzanych od¬ dzielnie pojedynczych wlókien lub zylek.Uzebrowanie folii wedlug wynalazku moze byc wykonywane przede wszystkim w celu wzmocnienia materialu o takich grubosciach, jakie zazwyczaj nazywa sie blonami lub prze¬ ponami, lub w celu zabezpieczenia jej przed rozdzieraniem, lub w celu lokalizowania za¬ istnialego rozdarcia. Podobnie w celu wzmoc¬ nienia folii na przyklad rur, rurociagów lub plaskiego materialu, uzebrowanie moze byc do¬ laczane w celu takiego wzmocnienia lub umo¬ zliwienia uzyskania fragmentów miedzy zebra¬ mi o mniejszej grubosci, niz grubosc jaka byla¬ by wymagana dla tego samego przeznaczenia przy stosowaniu gladkiej folii. Nastepnie wedlug wynalazku zebra mozna wprowadzac do bardzo cienkiej blony plaskiej, która zwykle w postaci bezzebrowej jest trudna badz do manipulowa¬ nia, badz do przepuszczania przez wytwarzaja¬ ca torebki lub inna maszyne, sluzaca do trakto¬ wania lub innej przeróbki blony, przy czym uzebrowanie dodaje materialu do blony i nadaje pewna sztywnosc bardzo cienkim blonom, czy¬ niac je bardziej przydatnymi do nastepnegoz kolei traktowania. Uzebrowanie mozna rów¬ niez stosowac glównie lub calkowicie do celów dekoracyjnych lub tez do upiekszenia folii.Wynalazek obejmuje wyciskanie plastyku przez dysze przedzalnicze umieszczone w za¬ opatrzonych w dysze elementach, które moga wzajemnie przemieszczac sie prostopadle do kierunku wyciskania, przy czym niektóre z tych dysz przedzalniczych sa przystosowane do wy¬ twarzania zylek tworzacych uzebrowanie, pod¬ czas gdy inne dysze wyciskaja jednoczesnie fo¬ liowa czesc materialu razem z wyciskaniem uze- browania, które moze byc wytwarzane z jednej lub z obydwóch stron folii.Wynalazek dotyczy dysz do wyciskania folii lub urzadzenia zawierajacego pare elementów zaopatrzonych w dysze, zamontowanych w spo¬ sób umozliwiajacy ich wzgledny ruch pod katem prostym do kierunku wyciskania plastyku w maszynie przystosowanej do doprowadzania do nich plastyku pod cisnieniem, i zaopatrzonego w stykowe powierzchnie slizgowe, szczeline do wyciskania folii przylegla do tych powierzchni slizgowych po przeciwnej stronie niz doprowa¬ dzanie plastyku oraz w dysze przedzalnicze przeznaczane do wyciskania zeber lub zylek, otwarte w strone scianki wspomnianej szczeli¬ ny, przeznaczone do wyciskania zeber lub zylek stanowiacych jedna calosc z folia, w elementy do nadawania wzglednego ruchu elementów zaopatrzonych w dysze, gdy sa zmontowane w maszynie do wyciskania plastyku. Elementy z dyszami moga byc zaopatrzone równiez w do¬ datkowe przewody, wykonane w strefie po¬ wierzchni slizgowych lub przechodzace przez te strefe, przeznaczone do doprowadzania dodatko¬ wego plastyku do wyciskajacej folie szczeliny.Elementy z dyszami moga miec ksztalt kolo¬ wy i byc osadzone wspólosiowo lub tez moga byc wyprostowane lub byc prostoliniowe. Gdy stosuje sie kolowe elementy z dyszami, to wów¬ czas nadaje sie im ciagly obrotowy lub oscylu¬ jacy ruch wzgledny, a przy stosowaniu elemen¬ tów prostoliniowych stosuje sie prostoliniowy ruch nawrotny.Szereg dysz przedzalniczych formujacych ze¬ bra i dodatkowe przewody zasilajace moga miec rózne glebokosci lub srednice, lub tez szeroko¬ sci, a dysze moga zmieniac sie odnosnie liczby w szeregu lub ukladu w grupy, odpowiednio do rodzaju wyciskanego produktu uzebrowanego i do ilosci dodatkowego plastyku, jaki ma byc doprowadzany do szczeliny sluzacej do wyciska¬ nia folii.Gdy uzebrowanie ma byc formowane na oby¬ dwóch stronach folii, to wówczas najkorzyst¬ niej zebra z jednej strony folii krzyzuja sie z zebrami z drugiej strony przebiegajac srubo¬ wo lub pochylo przy przeciwnych kierunkach zwojowosci lub pochylenia, tak ze zakladajac, ze folia plastykowa ma byc przezroczysta lub przeswiecajaca, uzebrowanie to ma wówczas wyglad siatki lub sieci. Alternatywnie zebra moga przebiegac po sinusoidzie lub zygzakiem z jednej lub z obydwóch stron folii.Zaopatrzone w dysze elementy moga byc za¬ montowane na dowolnym, odpowiednim do tego celu urzadzeniu, przeznaczonym do dostarczania plastyku pod cisnieniem do tych elementów, ale korzystne jest zamontowanie ich w urzadzeniu do wyciskania plastyku opisanym w patencie polskim nr 43290, przy czym dysze do wyciska¬ nia uzebrowanej folii wedlug wynalazku zaste¬ puja zaopatrzone w dysze elementy sluzace do wyciskania zylek siatki lub wyrobu podobnego do siatki i opisane w powyzszym patencie.Pod nazwa „plastyk" uzyta w opisie i zastrze¬ zeniach patentowych rozumie sie organiczne lub syntetyczne tworzywo plastyczne nadajace sie do wyciskania w postaci folii, która to nazwa bez ograniczenia jej powszechnosci obejmuje rów¬ niez stapialne termoplastyki takie, jak np. chlo¬ rek poliwinylu lub politen lub tez inny plastyk w stanie nadajacym sie do wyciskania.Na rysunku fig. 1 przedstawia rzut z przodu w przekroju urzadzenia do wyciskania plastyku w postaci odpowiedniej do dostarczenia plasty¬ ku pod cisnieniem do obrotowych zaopatrzonych w dysze elementów wedlug wynalazku, pokaza¬ nych w stanie zamontowanym w dolnej czesci tej figury. Widoczne jest, ze górna czesc fig. 1 przedstawia (z pewnymi modyfikacjami) urza¬ dzenie podobne do urzadzenia przedstawionego na fig. 1 patentu polskiego nr 43290. Fig. 2 przedstawia rzut z dolu jednej postaci zaopa¬ trzonych w dysze elementów pokazanych na fig. 1, uwidoczniajacy szczeline do wyciskania folii oraz dysze przedzalnicze do wyciskania ze¬ ber z obydwóch stron tej folii, fig. 3 i 4 przed¬ stawiaja odpowiednio przekroje poprzeczne pla¬ szczyznami oznaczonymi liniami A — A i B — B na fig. 1, fig. 5 przedstawia schematycznie rzut z przodu w czesciowym przekroju zaopatrzo¬ nych w dysze elementów, ilustrujacy postac, w której pierscieniowa szczelina do wyciskania folii jest wycieta lub wyzlobiona calkowicie w wewnetrznym z wspólosiowych elementów zaopatrzonych w dysze, fig. 7 — czesciowy rzut — 2 —z przodu w przekroju ilustrujacy szczeline piers¬ cieniowa wycieta lub wyzlobiona calkowicie vv zewnetrznym zaopatrzonym w dysze elemen¬ cie, fig. 6 — czesciowy rzut z przodu w prze¬ kroju ilustrujacy pierscieniowa szczelina wy¬ cieta lub wyzlobiona czesciowo w wewnetrz¬ nym elemencie zaopatrzonym w dysze, a czescio¬ wo w elemencie zewnetrznym. Na fig. 5, 6 i 7 polozenie dysz do wyciskania ze¬ ber narysowane jest liniami kreskowymi. Fig. 8 przedstawia rzut aksonometryczny wewnetrzne¬ go zaopatrzonego w dysze elementu, na którym zarówno same dysze do wytlaczania zeber jak i przewody doprowadzajace plastyk w strefie prowadzacej sa przedstawione w postaci otwar¬ tych z boku rowków lub przewodów, fig. 9 — rzut aksonometryczny zewnetrznego zaopatrzo¬ nego w dysze elementu (odpowiadajacego fig. 6), ilustrujacy rowkowy ksztalt samych dysz wyci¬ skajacych zebra i przewody doprowadzajace plastyk w strefie prowadzacej, a fig. 10 — rzut z przodu w czesciowym przekroju urzadzenia wedlug fig. 1 odwróconego w celu wyciskania uzebrowanej folii w kierunku do góry i zmody-- fikowanego przez dodanie elementów do „balo- nowania" lub zwiekszenia srednicy wycisnietej uzebrowanej folii rurowej, w sposób znany juz z wytwarzania nieuzebrowanej folii plastyko¬ wej.Przy wykonywaniu wynalazku wedlug korzy¬ stnego sposobu stosowania dysz przedzalniczych, które maja byc wprawiane w ciagly ruch wzdluz torów kolowych ustawionych prostopadle do osi tego kola, a para wspólosiowych zaopatrzonych w dysze elementów 1 i 2 jest zamontowana w celu zamkniecia dolnego konca cisnieniowej ko¬ mory zasilajacej 3 znanego ogólnie urzadzenia do wyciskania plastyku, takiego jak przedsta¬ wione na fig. 1. Wewnetrzny element 1 ma ksztalt tarczy i jest zamocowany na glowicy stozkowej 4 osadzonej na wale lub rurze 5, któ¬ ra przechodzi przez komore zasilajaca 3 i przez zamykajacy element stozkowy 6, znajdujacy sie przy koncu oddalonym od dysz przedzalniczych.Element zamykajacy 6 ma swa powierzchnie obwodowa wyzlobiona w postaci dwóch, roz¬ mieszczonych na srednicowo przeciwleglych stronach i sluzacych do rozprowadzania wyci¬ skanego plastyku, przewodów 6a i 6b (fig. 3 i 4), które spotykaja w miejscu 6c polozony naprze¬ ciwko otwór 7, który otrzymuje plastyk z odpo¬ wiedniego zródla za pomoca slimaka wyciska¬ jacego 8. Przewody 6a i 6b (fig. 1, 3 i 4) rozsze¬ rzaja sie w kierunku komory cisnieniowej 3 w celu rozprowadzania plastyku dokola wlotu do tej komory. Wal 5 przechodzi przez lozysko opo¬ rowe 9 i jest osadzony z moznoscia nastawiania osiowego za pomoca nakretki 10 i przeciwna- kretki lOa. Gdy ma byc wprawiany w ruch we¬ wnetrzny element z dyszami 1, to wal 5 jest na¬ pedzany za pomoca kola lancuchowego 11 i lan¬ cucha lla, z dowolnego odpowiedniego zródla mocy lub tez moga byc przewidziane inne odpo¬ wiednie elementy do wprawiania w ruch tego walu.Zewnetrzny element z dyszami 2 ma ksztalt pierscienia, jest umieszczony dokola wewnetrz¬ nego elementu z dyszami 1 i jest osadzony odej¬ mowalnie na elemencie nosnym 12, który jedno¬ czesnie sluzy jako scianka zewnetrzna dolnej czesci komory 3. Element ten moze byc nieru¬ chomy, gdy jest wymagane, aby zewnetrzny element z dyszami 2 byl stale nieruchomy. O ile element z dyszami 2 ma sie obracac, to wówczas element nosny 12 jest osadzony w lozyskach umieszczonych w zewnetrznej dwuczesciowej obudowie 13 urzadzenia. Obudowa 13 moze byc zaopatrzona w elektryczne elementy grzejne 13a, a ogólnie biorac cale urzadzenie moze byc, w ra¬ zie potrzeby, zaopatrzone w urzadzenie grzejne.Lozyska elementu 12 sa najkorzystniej wzdluz¬ nymi stozkowymi lozyskami waleczkowymi, po¬ kazanymi w miejscu oznaczonym liczba 12a na fig. 1. Do wprawiania w ruch obrotowy zew¬ netrznego elementu z dyszami 2 i jego elementu nosnego 12 sluzy naped lancuchowy 12b lub tez ruch obrotowy moze byc nadawany za pomoca dowolnego innego odpowiedniego elementu na¬ pedowego z odpowiedniego zródla mocy.Stykajace sie powierzchnie obwodowe ele¬ mentów 1 i 2 sa dokladnie szlifowane w celu stworzenia powierzchni slizgowych w strefie la, które prowadza i utrzymuja dokladne wzajem¬ ne polozenie dysz przedzalniczych umieszczo¬ nych na elementach 1 i 2. Szlifowane powierz¬ chnie sa najkorzystniej powierzchniami scietego, stozka, z mniejsza srednica zwrócona w kierun¬ ku zródla zasilania lub tez, w razie zyczenia, zbieznosc powierzchni stozkowej moze byc od¬ wrotna tak, ze cisnienie w komorze sluzy do utrzymywania scislego slizgowego styku tych powierzchni.Obydwa elementy 1 i 2 moga byc osadzone odejmowalnie na ich obsadach tak, jak pokaza¬ no na fig. 1, azeby mogly byc zamieniane inny¬ mi elementami, zaopatrzonymi w dysze prze- ~ 3 —dzalnicze o róznym rozmieszczeniu lub o róznej wielkosci ich przekroju poprzecznego.Dodatkowo do strefy prowadzenia elementy 1, 2 zawieraja równiez strefe zewnetrzna lub dolna, w której znajduje sie pierscieniowa dy¬ sza szczelinowa Ib, sluzaca do wyciskania skladnika foliowego wyrobu wyciskanego, do której wchodza dysze przedzalnicze la, sluzace do wyciskania uzebrowania. Przy wykonywaniu elementów zaopatrzonych w dysze korzystnie jest calkowita ich powierzchnie obwodowa do¬ kladnie oszlifowac razem z uzupelniajacymi po¬ wierzchniami scietego stozka, a nastepnie do¬ piero wykonac dysze szczelinowa do wyciska¬ nia folii przez zeszlifowanie promieniowe po¬ wierzchni obwodowej na glebokosc, odpowiada¬ jaca grubosci folii jaka ma byc wytwarzana.Zabieg formowania szczeliny pierscieniowej do wyciskania folii moze byc wykonany przez umieszczenie szczeliny Ib w postaci zebrania ma¬ terialu z zewnetrznego elementu z dyszami 1, z przeciwlegla strona tej szczeliny utworzona przez przedluzenie powierzchni slizgowej la na elemencie 2 tak, jak jest to pokazane na fig. 5, lub tez to zebranie materialu moze byc wyko¬ nane na zewnetrznym elemencie 2 zaopatrzo¬ nym w dysze, z przeciwleglym bokiem lub scianka tej szczeliny utworzona przez przedlu¬ zenie powierzchni slizgowej la wewnetrznego elementu 1, tak jak jest to pokazane na fig. 7.Zgodnie z trzecia mozliwoscia zebranie mate¬ rialu tworzace szczeline jest wykonane zarówno na powierzchni wewnetrznego elementu 1 jak i elementu zewnetrznego 2 z powierzchnia sliz¬ gowa la, znajdujaca sie pomiedzy sciankami wybrania, tak jak jest to pokaazne na fig. 6.Wedlug jednej postaci wykonania"urzadzenia dysze przedzalnicze Ic do wyciskania zeber sa rowkami wykonanymi badz na zewnetrznej sciance, badz na wewnetrznej sciance, badz tez na obydwóch sciankach tej szczeliny (fig. 2, 8 i 9 oraz zaznaczone linia kreskowa na fig. 5, 6 i 7), zaleznie od tego, czy uzebrowanie ma byc wykonywane na zewnetrznej stronie, czy na wewnetrznej stronie, czy tez na obydwóch stro¬ nach folii. Dysze przedzalnicze do wyciskania uzebrowania siegaja od zewnetrznej powierz¬ chni lub strony wyciskajacej elementów z dy¬ szami 1 i 2 poprzez strefe szczeliny Ib do wyci¬ skania folii i powierzchnie slizgowa la az do po¬ laczenia z komora zasilajaca 3. Innymi slowy dysze przedzalnicze lc do wyciskania uzebrowa¬ nia sa przelotowymi rowkami, przechodzacymi przez zaopatrzone w dysze elementy w kierun¬ ku osiowym.W celu zapewnienia wlasciwego doprowadza¬ nia plastyku do wyciskajacej folie szczeliny, jest konieczne zastosowanie uzupelniajacych lub do¬ datkowych przewodów Id, przecinajacych stre¬ fe powierzchni slizgowych (fig. 8 i 9), za wy¬ jatkiem przypadku, gdy przechodzace na wylot dysze przedzalnicze lc znajduja sie bardzo bli¬ sko siebie, aby zapewnic wlasciwe doprowa¬ dzanie plastyku do szczeliny Ib do wyciskania folii. Te dodatkowe przewody moga miec postac rowków otwartych w kierunku powierzchni slizgowej lub tez moga miec ksztalt rurek, prze¬ chodzacych przez jeden lub obydwa elementy zaopatrzone w dysze, przy czym rurki te lacza sie jednym swym koncem z komora zasilajaca, a drugim koncem uchodza do szczeliny Ib, slu¬ zacej do wyciskania folii, zapewniajac w ten sposób doprowadzenie plastyku do tej szczeliny niezaleznie od doprowadzania na powierzchniach slizgowych. Podobnie dysze przedzalnicze lc do wyciskania zeber moga posiadac zamiast posta¬ ci otwartych rowków, jak pokazano na fig. 8 i 9, postac rurek lub wierconych otworów omijaja¬ cych powierzchnie slizgowe la i dostarczajacych plastyk z komory 3 badz na jedna scianke, badz na druga scianke, badz tez na obydwie scianki szczeliny Ib przy jej wylocie lub koncu wyci¬ skajacym, oraz na zewnetrzna powierzchnie czo¬ lowa jednego lub obydwóch elementów zaopa¬ trzonych w dysze.Na fig. 8 i 9 przedstawiono rzuty aksonome- tryczne wspólosiowych elementów zaopatrzo¬ nych w dysze: wewnetrznego I i zewnetrznego 2 w takiej postaci, w której sa zastosowane za¬ równo dysze lc do wyciskania zeber jak i kana¬ ly zasilajace Id. Wewnetrzny element z dysza¬ mi I zaopatrzony jest w otwór osiowy 5a, slu¬ zacy do osadzania konca walu 5.Do wytwarzania niektórych produktów, wal, na którym jest zamontowany wewnetrzny ele¬ ment z dyszami 1, ma ksztalt rury lub tez jest zaopatrzony w wydrazenie osiowe, sluzace do wtlaczania powietrza do rury foliowej podczas wyciskania jej przez dysze przedzalnicze, a to w celu nadmuchania lub rozszerzenia wyciska¬ nej rury uzebrowanej na ciensza blone rurowa o wiekszej srednicy. Równiez przy wytwarzaniu rur o grubszych sciankach wtlaczane powietrze moze byc wykorzystywane równiez do utrzy¬ mywania ksztaltu wyciskanego materialu lub tez w celu zapobiezenia przedwczesnemu wkle- — 4 —snieciu ksztaltu rurowego, bez spowodowania jego rozszerzenia sie.Taki proces rozszerzania (zwany niekiedy „ba- lonowaniem") przedstawiono na fig. 10, na któ¬ rej urzadzenie wyciskajace przedstawione na fig. 1 jest uwidocznione w polozeniu odwróco¬ nym, przystosowanym do wyciskania uzebro- wanej folii w kierunku do góry, w sposób zna¬ ny w zwiazku z urzadzeniami do wyciskania i balonowania plaskiej folii rurowej. Stanowi to odmiane wyciskania folii w kierunku ku dolowi lub w kierunku poziomym.Przy sposobie balonowania stosuje sie wal 5 o ksztalcie rury lub posiadajacy otwór osio¬ wy 5b, polaczony ze zródlem sprezonego po¬ wietrza lub gazu. Zebrowana folia rurowa, wy¬ ciskana przez pierscieniowa dysze szczelinowa Ib jest otoczona pierscieniowa glowica lub prze¬ wodem 14 wydmuchujacym powietrze, zaopa¬ trzonym w szczeline pierscieniowa 14a, sluzaca do wydmuchiwania powietrza na rure z uze- browanej folii wówczas, gdy zostaje ona roz¬ szerzana.W odpowiedniej odleglosci od elementów za¬ opatrzonych w dysze znajduje sie para odpro¬ wadzajacych krazków 15, które ciagna wyciska¬ na folie do góry z predkoscia dostosowana do predkosci wyciskania plastyku. Mozna zastoso¬ wac deski 15a przeznaczone do splaszczania ba- lonowanej folii rurowej w celu przygotowania jej wejscia do szczeliny pomiedzy krazkami 15. Fo¬ lia z tych krazków moze byc odprowadzana na szpule zbiorcza 16. W razie potrzeby folia pla¬ ska (o pojedynczej grubosci) moze byc wytwa¬ rzana z folii rurowej przez rozciecie jej podczas przesuwania do góry w kierunku krazków 15, lub tez moze byc ona rozcieta pózniej w znany sposób.Podzialka dysz przedzalniczych do wyciskania zeber jest z góry ustalona w zaleznosci od tego, jakie uzebrowanie zamierza sie wytwarzac i jak bylo podane wyzej, moga byc stosowane wy¬ mienne elementy zaopatrzone w dysze, z któ¬ rych kazdy zaopatrzony jest w inna liczbe dysz do wyciskania zeber, rózne ich rozmieszczenie oraz rózny przekrój poprzeczny. Podobnie mo¬ ga byc stosowane elementy z dyszami, zaopa¬ trzone w szczeliny pierscieniowe o róznych promieniowych wymiarach lub szerokosciach w strefie wyciskania folii. Szczeliny lub rowki do wyciskania zeber jednego elementu zaopa¬ trzonego w dysze moga miec inny przekrój po¬ przeczny, niz podobne szczeliny drugiego ele¬ mentu.Jakkolwiek stosuje sie zwykle elementy z dy¬ szami zaopatrzone w pewna liczbe lub szereg dysz przedzalniczych do wyciskania zeber (z przewodami lub bez przewodów zasilajacych wykonanych na powierzchniach slizgowych), przechodzacych przez jeden lub obydwa ele¬ menty zaopatrzone w dysze, to jest jasne, ze kazdy z elementów z dyszami moze zawierac jedna tylko dysze przedzalnicza formujaca ze¬ bro, i bedzie wytwarzal folie zaopatrzona w ze¬ bro srubowe lub zygzakowe uformowane jako jedna calosc z folia na obydwóch jej stronach, lub tez gdy jedna tylko dysza do wyciskania ze¬ ber jest wykonana na elemencie z dyszami, to wówczas wyciskana folia bedzie miala jedno tylko ciagle zebro, uformowane jako jedna ca¬ losc tylko po jednej jej stronie. Jednakze jest zrozumiale, ze gdy zebra stosuje sie tylko w ce¬ lu zabezpieczenia folii przed rozdarciem, to wówczas zebra rozmieszczone po obydwóch stronach folii powinny przecinac sie lub krzy¬ zowac wzajemnie na wzór siatki.Korzystne jest wprawiac wspólosiowe ele¬ menty zaopatrzone w dysze w taki ruch wza¬ jemny, aby wykonywaly one ciagly ruch obro¬ towy w przeciwnych kierunkach. Innym rodza¬ jem ruchu tych elementów moze byc obracanie sie obydwóch elementów z dyszami w tym sa¬ mym kierunku, lecz z rózna predkoscia, badz obydwa te elementy moga poruszac sie ruchem oscylujacym w przeciwnych kierunkach,. badz tez wewnetrzny lub zewnetrzny element moze poruszac sie oscylujaco lub wykonywac ciagly ruch obrotowy, podczas gdy drugi element po¬ zostaje nieruchomy. Przy obracaniu sie elemen¬ tów z dyszami w sposób ciagly w przeciwnych kierunkach unika sie jakiejkolwiek sklonnosci wyciskanego produktu do skrecania, szczególnie gdy jest on nadmuchiwany. Gdyby bylo trzeba utrzymywac jeden z elementów zaopatrzonych w dysze nieruchomym, podczas gdy drugi ele¬ ment wykonywalby ciagly ruch obrotowy lub gdyby obydwa te elementy wykonywaly ciagly ruch obrotowy w jednakowych kierunkach, to stwarzaloby to sklonnosc wyciskanej folii do obracania sie, czemu mozna przeciwdzialac za pomoca obracania krazków odbierajacych folie w kierunku ku dolowi dokola osi folii rurowej, w tym samym kierunku, w jakim ma ona sklon¬ nosc obracac sie.Przy realizowaniu wynalazku z zastosowa¬ niem prostych lub prostoliniowych elementów zawierajacych dysze (nie przedstawionych na rysunku), elementy takie sa zmontowane w spo- — 5 —sób uwidoczniony na fig. 6 — 8 patentu polskie¬ go nr 43290, w celu zamkniecia komory zasi¬ lajacej o odpowiednich wymiarach, przy czym kazdy z tych elementów jest osadzony w lozy¬ skach prostoliniowych z kazdej strony komory zasilajacej w celu umozliwienia stosunkowo szybkich ruchów nawrotnych obydwóch elemen¬ tów. Konce tych elementów z dyszami wystaja poza odpowiednie konce komory o wiekszy od¬ cinek niz wielkosc ich nawrotnego lub lukowe¬ go oscylujacego suwu, a scianki koncowe komo¬ ry, pod która poruszaja sie elementy zaopatrzo¬ ne w dysze, sa zaopatrzone w elementy uszczel¬ niajace, zapobiegajace przeciekaniu plastyku w kierunku na boki. Elementy zaopatrzone w dysze, zaopatrzone sa w strefe slizgowa i strefe wyciskajaca skladowa foliowa, obejmu¬ jaca szczeline prostoliniowa, podobna do opisa¬ nej wyzej w zwiazku z urzadzeniem obrotowym.W podobny sposób strefa wyciskajaca folie jest zaopatrzona w dysze przedzalnicze do wyciska¬ nia zeber, przechodzace przez te strefe, przy czym w razie potrzeby sa przewidziane dodat¬ kowe przewody rozmieszczone na powierz¬ chniach slizgowych, w celu uzupelnienia dostar¬ czania plastyku do strefy wyciskania folii.Do wprawiania w nawrotny ruch prostolinio¬ wych elementów zaopatrzonych w dysze prze¬ dzalnicze moze byc zastosowane dowolne, odpo¬ wiednie do tego celu urzadzenie. W szczególno¬ sci ruch nawrotny tych elementów powinien byc taki, aby okres zatrzymywania sie elementów z dyszami w punkcie zwrotnym przy koncu kaz¬ dego skoku byl minimalny; dotyczy to równiez oscylujacego ruchu obrotowego wspólosiowych elementów zaopatrzonych w dysze.Po wycisnieciu plastyku w postaci produktu plaskiego lub rurowego (zwlaszcza przeznaczo¬ nego do wyrobu rurociagów lub wezy) plastyk moze byc zestalany lub utrwalany przez wpro¬ wadzanie wycisnietego wyrobu do cieczy znaj¬ dujacej sie w odpowiednim naczyniu lub zbior¬ niku w sposób opisany w wyzej wspomnianym patencie polskim nr 43290.Folie jednostronnie zebrowana, wytwarzana przy uzyciu zarówno obrotowych jak i prostoli¬ niowych elementów zaopatrzonych w dysze, sto¬ suje sie przewaznie do celów dekoracyjnych.Podobnie folie zaopatrzona z obydwóch stron w zebra, które jednak nie krzyzuja sie wzajem¬ nie i nie tworza siatki, zaleca sie tylko do celów dekoracyjnych, gdyz w przypadku niekrzyzuja¬ cych sie zeber istnieje sklonnosc do rozdziera¬ nia sie folii, zwlaszcza na cienkich blonach.Uzebrowanie moze byc grubsze niz wyciska¬ na blona lub skladnik foliowy i mozliwe jest wyciskanie pewnych rodzajów plastyku, które zostaly nieco zabarwione i za pomoca których uzyskuje sie silniej zabarwione zebra na prawie przezroczystej lub zupelnie bezbarwnej blonie, wywolujac efekt wysoce dekoracyjnej jakosci.Gladkie plastykowe blony lub folie sa stoso¬ wane w szerokim zakresie do wyrobu odziezy przeciwdeszczowej i parasoli, lecz taki material gladki ma te wade, ze latwo sie rozrywa. Plasty¬ kowe blony uzebrowane wytworzone wedlug niniejszego wynalazku z krzyzujacymi sie lub tworzacymi siatke zebrami beda w znacznym stopniu zapobiegac lub lokalizowac rozerwanie, a przy ciezszych wyrobach, wezach ogrodniczych lub podobnych wezach do polewania mozna by oczekiwac odpornej na rozerwanie wytrzyma¬ losci lub wzmocnienia, lub tez zaleta wiekszej odpornosci na zuzycie moze byc dodana bez wy¬ raznego odbiegania od podatnosci materialu, lub tez dodanie zeber moze byc wykorzystane do zmniejszenia ciezaru. PL