Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do samoczynnego uruchamiania zegara rezerwowego w przypadku awarii lub wyla¬ czenia zegara glównego, nadajacego impulsy sterujace do sieci regulacji czasu.Elektryczne instalacje zegarowe, w których zegar pierwotny steruje duza iloscia zegarów Wtórnych przez okresowe nadawanie impul¬ sów pradowych sa urzadzeniami, od których wymaga sie duzej niezawodnosci dzialania.W tym celu centrale czasu, sa wyposazone z reguly w dwa zegary pierwotne, z których jeden (zegar glówny) steruje praca centrali W ruchu normalnym, a drugi (zegar rezerwo¬ wy) jest wlaczany samoczynnie lub recznie W przypadku uszkodzenia lub odlaczenia ze¬ gara glównego.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Edward Suchocki.W znanych dotychczas ukladach w czasie normalnej pracy central czasu zegar rezerwo¬ wy, w celu utrzymania pelnej gotowosci podje¬ cia pracy znajduje sie w stanie ruchu równo¬ czesnie z zegarem glównym. Powoduje to nie¬ potrzebne zuzywanie sie zegara rezerwowego, obnizenie jego zywotnosci, a tym samym zmniejsza pewnosc ruchu centrali. Ponadto wa¬ da znanych ukladów jest niemozliwosc zupel¬ nie identycznej regulacji chodu obu zegarów co powoduje koniecznosc stosowania urzadzen synchronizujacych prace zegara rezerwowego przez zegar glówny, w celu utrzymania scislej zgodnosci wskazan w chwili przejecia stero¬ wania.Powyzsze wady usuwa urzadzenie do samo¬ czynnego uruchamiania zegara rezerwowego — wedlug wynalazku, utrzymujace wahadlo tego zegara w stanie normalnie wychylonym i ste¬ rowane przez impulsy zegara glównego za po-srednictwem ukladu opózniajacego, który po¬ woduje zwolnienie wahadla w przypadku wstrzymania tych impulsów. Dzieki temu ze¬ gar rezerwowy pozostaje w czasie normalnej pracy centrali czasu — nieruchomy, eliminujac ruch jalowy.Na rysunku, fig. 1 przedstawia schemat blo¬ kowy centrali czasu, fig. 2 — schemat elek¬ tryczny urzadzenia sluzacego do samoczynne¬ go uruchamiania zegara rezerwowego.Urzadzenie to sklada sie z trzech zasadni¬ czych zespolów: zespolu zaczepowego I, utrzy¬ mujacego wahadlo zegara rezerwowego w po¬ lozeniu normalnie wychylonym, ukladu opóz¬ niajacego II, ukladu przelaczajacego 1/7 oraz ukladu sygnalizacyjnego IV.Centrala czasu, przedstawiona na fig! 1 jest zlozona z centrali zegarowej Y, sterujacej sie¬ cia regulacji czasu, w która sa wlaczone ze¬ gary wtórne, z zegara glównego A nadajacego impulsy w czasie normalnej pracy centrali oraz z zegara rezerwowego B, wlaczanego sa¬ moczynnie w przypadku uszkodzenia lub odla¬ czenia zegara glównego A. Mechanizm wska¬ zan MB zegara B stanowi zegar wtórny, stero-; wany w czasie normalnego ruchu bezposrednio przez zegar glówny A, dzieki czemu Wskaza¬ nia zegara B sa zawsze takie same jak wska¬ zania zegara A mimo, ze jego wahadlo WB jest unieruchomione.Zespól zaczepowy urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, sluzacy do unieruchomienia- wahadla WB zegara rezerwowego B w czasie normal¬ nego ruchu centrali oraz zwolnienia go w przy¬ padku wstrzymania impulsów nadawanych przez zegar glówny A, oklada sie z zaczepu Zlt wahadla WB, wspólpracujacej z nim zapadki Z2 polaczonej z kotwica elektromagnesu E oraz ze .sprezyna F oraz z obwodu elektrycznego, w który jest wlaczony elektromagnes E, równo¬ legle do niego przylaczony kondensator C2, dwa styki: styk normalnie otwarty S± i nor¬ malnie zamkniety S2, sterowane przekaznikiem P ukladu opózniajacego oraz dowolne zródlo napiecia stalego. Charakterystyka sprezyny F zespolu jest przy tym tak dobrana, ze po przyciagnieciu zapadki Z2 przez elektromagnes E pozostaje ona po jego wylaczeniu w polo¬ zeniu uniesionym. Uklad opózniajacy, zasila¬ ny przez impulsy sterujace zegara glównego A sklada sie z prostownika G w ukladzie Graetza joraz z przylaczonych do niego równolegle: kondensatora Ci, regulowanego opornika R oraz uzwojenia elektromagnesu przekaznika P ste¬ rujacego ukladem styków. Uklad ten sklada sie z nastepujacych styków: styku czynnego (normalnie otwartego) Si i styku biernego (normalnie zamknietego) S2, wlaczonych w obwód zasilania elektromagnesu E zespolu zaczepo¬ wego, styków biernych 58, S4 i S5 oraz sty¬ ków przelaczajacych S6 i S7 stanowiacych uklad przelaczajacy III oraz ze styku czynnego Ss w ukladzie sygnalizacyjnym. Uklad sygnaliza¬ cyjny IV zawiera sygnalizator dzwiekowy H lub swietlny L zasilany za posrednictwem sty¬ ku Sg z dowolnego zródla napiecia.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku opi¬ sano ponizej. Impulsy pradowe; o kierunku na przemian zmiennym, nadawane w czasie nor¬ malnego juchu przez zegar glówny A, steruja mechanizmami centrali zegarowej Y oraz me¬ chanizmem wskazujacym MB zegara rezerwo¬ wego B (fig. 1). Równoczesnie zasilaja one poprzez zamkniete styki przelaczajace S6 i Si oraz styk bierny S3 i prostownik G przylaczo¬ ny do niego równolegle kondensator, Cj. W cza¬ sie przerwy miedzy impulsami prad rozlado¬ wania kondensatora C± powoduje trwale utrzy¬ mywanie przez przekaznik P wszystkich sty¬ ków Slt S2, S3, 54, S5t S6, S7, Sg w stanie odpowiadajacym wlaczonemu zegarowi zasadni¬ czemu A {przedstawionym na fig. 1 i 2). Jezeli jednak wskutek uszkodzenia zegara glównego A nastapi przerwa w nadawaniu impulsów pradowych, kondensator Ci nie zostanie w od¬ powiednim czasie doladowany, a prad utrzy¬ mujacy przekaznik P w stanie przyciagnie¬ tym spadnie ponizej wartosci krytycznej, po¬ wodujac zwolnienie go a równoczesnie zamknie¬ cie styków czynnych Si i A, otwarcie styjków biernych S2,' 53, S4 i S5 oraz przylaczenie sty*- ków przelaczajacych S$ i S7, przy czym do regulacji czasu, po którym nja nastapic zwol^ nienie przekaznika P od chwili wstrzymania impulsów sluzy regulowany opornik R.Zamkniecie styku S± obwodu kondensatora C2 zespolu zaczepowego powoduje zasilanie (przez ten kondensator elektromagnesu E, któ¬ ry przyciaga kotwice z zapadka Z2 zwalniajac równoczesnie zaczep Zt wahadla WB zegara rezerwowego. Uruchomiony wskutek tego ze¬ gar rezerwowy B przejmuje wówczas sterowa¬ nie calej instalacji zegarowej.Po wygasnieciu impulsu pradowego nadane¬ go elektromagnesowi przez kondensator C2, zapadka Z2 podtrzymana jest w polozeniu unie¬ sionym za pomoca sprezyny F umozliwiajac swobodny ruch wahadla WB. Równoczesnie -2 —otwarcie przez zwolniony przekaznik P styku A powoduje odlaczenie zegara glównego A, otwarcie styku 52 — wylaczenie zasilania kon¬ densatora C2, — otwarcie styku S3 — odlacze¬ nie ukladu opózniajacego, który nie pozostaje juz pod napieciem, otwarcie styku S4 — odla¬ czenie mechanizmu wskazan MA uszkodzone¬ go zegara glównego A. Jednoczesnie styki prze¬ laczajace Sq i S7 wlaczaja mechanizm wska¬ zan MB do uruchomionego zegara rezerwowe¬ go B, a styk S$ uruchamia urzadzenie sygna¬ lizacyjne na przyklad zarówke L luib syrene H alarmujace obsluge centrali. PL