Opublikowano dnia 17 kwietnia 1963 r. biblioteka! (Urzedu Potentowafel i^iaitibtCZHKMlJteilid.mJ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46779 KI. 21 c, 28/03 KI. internat. H 02 c Instytut Elektrotechniki*) Warszawa, Polska Jednobiegunowy wielkopradowy odlacznik niskiego napiecia Patent trwa od dnia 9 grudnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest jednobiegunowy wielkopradowy odlacznik niskiego napiecia o ob¬ ciazalnosci znamionowej 10 000 A pradu zmien¬ nego. Odlacznik ten jest lacznikiem izolacyjnym o budowie otwartej, przeznaczonym do odlacza¬ nia i zalaczania oraz przelaczania obwodów elektrycznych w stanie bezpradowym.Odlacznik wedlug wynalazku jest przewidzia¬ ny do instalowania pojedynczego lub w zesta¬ wach wielobiegunowych. Odlacznik ten moze byc instalowany w dowolnym polozeniu.Odlacznik wedlug wynalazku posiada kon¬ strukcje zespolu stykowego oraz toru pradowe¬ go styków nieruchomych odmienna od znanych dotychczas konstrukcji tego rodzaju. Zespól sty¬ kowy zawiera zestyki odlaczeniowe wielokrotne zarówno w plaszczyznie ruchu styków rucho¬ mych (nozy) jak i w kierunku do niej prosto¬ padlym. Kazdy styk ruchomy (nóz) wyposazony *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Kazimierz Be¬ rezowski i inz. Adam Bóbr. jest obustronnie w odsprezynowane paski sty¬ kowe, które w ukladzie zespolu stykowego na¬ wzajem obejmuja i wchodza miedzy zebra sty¬ ków nieruchomych. Tor pradowy styków nieru¬ chomych w obrebie zestyków odlaczeniowych jest wieloczlonowy, to znaczy utworzony jest z zeber, z których kazde wewnetrzne podzielone jest na dwa tory pradowe równolegle za po¬ srednictwem plaskiego kanalu przewietrzajace¬ go, usytuowanego w plaszczyznie ruchu styków ruchomych (nozy). Wszystkie zebra styku nie¬ ruchomego polaczone sa we wlasciwych miej¬ scach mostkami spelniajacymi role torów pra¬ dowych wyrównawczych. Konstrukcja tego ro¬ dzaju zespolu stykowego i toru pradowego od¬ lacznika podyktowana jest znacznymi wartos¬ ciami, obciazalnosci znamionowej oraz wytrzy¬ malosci dynamicznej.Odlacznik ten przedstawiony jest na rysunku na którym: fig. 1 przedstawia widok odlacznika z boku, fig. 2 — widok odlacznika z przodu (od strony przegubu styku ruchomego) zas fig. 3 — styk ruchomy (nóz) z czesciowym wykrojem.Odlacznik zawiera podstawe 1, do której mo¬ cowane sa cztery plytkowe wsporniki szklanno- -epoksydowe 2 stanowiace izolacje doziemna od¬ lacznika. Ne zespól stykowy odlacznika skla¬ daja sie dwl styki nieruchome 3 i 4 wyposazone w tory pradowe wyrównawcze (mostki) 3a oraz cztery równolegle, niezalezne styki ruchome (noze) 5. Styki ruchome 5 umiejscowione sa przegubowo w styku nieruchomym 3. Kazdy styk ruchomy 5 zawiera po szesc pasków sty¬ kowych 6 posadowionych w zlobkach ramie¬ nia 7. Konce pasków stykowych 6 umiejscowio¬ ne w styku nieruchomym 3 nie sa mocowane, a jedynie prowadzone w zlobkach ramienia 7.Wymagany docisk dla zestyku powierzchnio¬ wego pasków stykowych 6 ze stykami nieru¬ chomymi 3 i 4 wywoluja sprezyny 8 umieszczo¬ ne w stykach 5 w tan sposób, ze sily od tych sprezyn dzialaja rozpierajaco na pary pasków stykowych 6. Otwieranie i zamykanie poszcze¬ gólnych styków ruchomych 5 jest niezalezne i dokonywane jest recznie za posrednictwem drazka izolacyjnego.Odlacznik wedlug wynalazku wyposazony jest w cztery zamki ryglujace wzajemnie niezalez¬ ne, których zadaniem jest zapobiegniecie nieza¬ mierzonemu otwarciu sie styków ruchomych 5.Zamek ryglujacy sklada sie z zaczepu zamka 9 umieszczonego na styku nieruchomym 4 oraz ze zwalniacza zamka 10 umieszczonego na styku ruchomym 5. Wspólpraca zaczepu zamka 9 ze zwalniaczem zamka 10 jest samoczynna, a mia¬ nowicie przy zamierzonym zamykaniu odlacz¬ nika — samozatrzaskowa, zas przy zamierzo¬ nym otwieraniu odlacznika — samowyzwala- jaca.Konstrukcja odlacznika jest adynamiczna, al¬ bowiem srednia droga pradu w jego biegunie miedzy zaciskami przylaczowymi tworzy petle wygieta w przeciwnym kierunku otwiera¬ nia styków ruchomych (nozy) 5, oraz jednokie¬ runkowe strugi pradu w ukladzie zespolu sty¬ kowego zawierajacego zestyki odlaczeniowe wielokrotne przez wzajemne oddzialywanie dy¬ namiczne powoduja powiekszanie docisku sty¬ ków na zestykach powierzchniowych. PL