Wynalazek dotyczy napedu wciagarek ladun¬ kowych z silnikiem asynchronicznym. Przy obli¬ czaniu silników okretowych wciagarek ladunko¬ wych nalezy brac pod uwage specjalne warun¬ ki pracy, gdyz nalezy sie tu liczyc ze szczególnie duza iloscia cyklów pracy wzglednie wlaczen i wylaczen i szczególnie duza iloscia okresów przyspieszen i hamowan w jednostce czasu. Wy¬ zwalane wskutek tego ilosci ciepla sa znacznie wieksze niz to wynikaloby ze sprawnosci sil¬ nika przy statycznej pracy podnoszenia.Silniki asynchroniczne okretowych wciagarek ladunkowych sa silnikami z przelaczana liczba biegunów, które z reguly posiadaja czterobie- gunowa i/lub osmiobiegunowa czesc silnika, sluzaca do podnoszenia oraz oprócz tego wielo- biegunowa czesc silnika, na przyklad trzy- dziestodwubiegunowa przewaznie stosowana do *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest dr inz. Heinrich Peesel. hamowania. Celem wzmocnienia dzialania ha¬ mujacej czesci silnika i do zatrzymywania prze¬ widziany jest hamulec mechaniczny, który dzia¬ la samoczynnie z chwila, kiedy liczba obrotów spada na skutek hamowania generatorowego po¬ nizaj pewnej okreslonej wartosci.Przy wymiarowaniu czesci silnika o malej liczbie biegunów, np. czesci czterobiegunowej, nalezy przyjac jako ogólny punkt wyjscia to, ze przy maksymalnym podnoszonym ciezarze P = 31, maksymalna predkosc v, z która wy¬ mienione 3 t przy 1450 obr/min. maja byc pod¬ noszone, wynosi 1,4 m/sek. Z powyzszego wy¬ nika statyczna moc przenoszenia N = P.v. Dzie¬ lac powyzsza przez wspólczynnik sprawnosci przekladni, otrzymuje sie moc napedowa sil¬ nika wciagarki ladunkowej. Wynosi ona przy wszystkich produkowanych urzadzeniach okolo 40 kW. Powyzsza moc napedowa jest w tym przypadku miarodajna dla zwymiarowania czterobiegunowej czesci silnika.Wynalazek opiera sie na spostrzezeniu, ze w przypadku napedu okretowych wciagarek la¬ dunkowych, mozliwym jest osiagniecie znacz¬ nych korzysci, jezeli chodzi o oszczednosci z uwagi na straty energii, ochrone hamulca mechanicznego, jak równiez mozliwosc zmniej¬ szenia gabarytów, o ile przy ustalaniu glów¬ nych wymiarów wirnika dazy sie w pierwszym rzedzie do utrzymania jak najmniejszego mo¬ mentu zamachowego, nie uwzgledniajac ewen¬ tualnych innych czynników miarodajnych dla ich doboru.Przy znanych dotad i produkowanych okreto¬ wych wciagarkach ladunkowych z silnikami asynchronicznymi moment zamachowy zawiera sie w granicach pomiedzy 12 i 20 kpm2. Powyz¬ sze wartosci momentu zamachowego wynikaja w sposób oczywisty, glównie z tego, ze znane napedy wciagarek z silnikami asynchroniczny¬ mi konstruowane sa na zasadzie danych dla sil¬ ników asynchronicznych przeznaczonych dla in¬ nych celów, których dlugosc i pozostale wy¬ miary sa odpowiednie dla napedów wciagarek ladunkowych. W napedzie wciagarki ladunko¬ wej dlugosc silnika nie moze przekraczac pew¬ nego okreslonego wymiaru z powodu koniecz¬ nosci dopasowania do danych wymiarów wcia¬ garki i jej osprzetu, stanowiacych z reguly jed¬ na calosc.Im toniejszy jest moment zamachowy, tym mniejsza jest ilosc ciepla powstajaca w wirniku i tym wieksze jest przyspieszenie silnika nape¬ dowego. Istnieje wprawdzie górna granica do¬ puszczalnego przyspieszenia dla urzadzen pod¬ noszacych na statkach, która wynosi 3 m/sek2.Powyzsza granica lezy jednak daleko powyzej tej wartosci przyspieszenia, która wynika z mo¬ mentów zamachowych znanych i produkowa¬ nych napedów wciagarek ladunkowych z silni¬ kiem asynchronicznym.Wynalazek polega na tym, ze wirnik silnika asynchronicznego do napedu okretowej wcia¬ garki ladunkowej wymiaruje sie w ten sposób, aby wartosc momentu zamachowego byla bliska dolnej granicznej wartosci, wynikajacej z naj¬ wiekszego dopuszczalnego przyspieszenia dla urzadzen podnoszacych na statkach, jednakze w ten sposób, azeby moment zamachowy nie przekraczal tej granicznej wartosci o wiecej niz o okolo 50—100°/«. W ten sposób udaje sie prze¬ waznie zmniejszyc straty, które spowodowane sa czestoscia czasowa cyklów pracy wzglednie liczba wlaczen i hamowan na godzine oraz skró¬ cic czas hamowania.Przy najkorzystniejszej odmianie wykonania wynalazku najwieksza srednica wirnika silnika asynchronicznego jest w przyblizeniu równa lub mniejsza niz polowa zewnetrznej srednicy oslo¬ ny z zebrami chlodzacymi, znajdujacej sie przy korpusie silnika. Dzieki temu mozliwe jest, na¬ wet jezeli zewnetrzna srednica silnika pozosta¬ nie taka sama jak w znanych fabrykatach, po¬ lepszenie odprowadzania ciepla za*pomoca zna¬ cznego zwiekszenia powierzchni zeber chlodza¬ cych omywanych zimnym powietrzem z obcego zródla i odpowiednie zmniejszenie objetosci czesci wirujacych, zwlaszcza przez skrócenie dlugosci wirnika.Wynalazek -pozwala na zbudowanie napedu wciagarki ladunkowej z silnikiem asynchronicz¬ nym, który posiada specjalnie duze przyspiesze¬ nie, nawet jezeli jego wymiary zewnetrzne przy identycznym momencie obrotowym sa te same lub nawet mniejsze niz w znanych rozwiaza¬ niach, który wykazuje szczególnie male straty cieplne, a poza tym w duzym stopniu oszczedza hamulec mechaniczny, poniewaz hamowanie przy pracy generatorowej i malym momencie zamachowym powoduje szybkie zmniejszenie liczby obrotów do stosunkowo malej wartosci, tak ze energia kinetyczna znoszona przez ha¬ mulec i zalezny od kwadratu ilosci obrotów jest stosunkowo nieznaczna.Wynalazek objasniono blizej na podstawie przykladu przedstawionego na rysunku.Rysunek przedstawia schematycznie naped wciagarki ladunkowej z silnikiem asynchronicz¬ nym wedlug wynalazku.Przez 1 oznaczono plyte montazowa wspólna dla korpusu przekladni 2 i dla zamontowanego do tego korpusu silnika 3. Korpus 2 zawiera nie uwidoczniona dokladniej przekladnie i zmonto¬ wane pozostale czesci wciagarki. Liczbami 4 i 4' oznaczono wirnik silnika. Liczba 5 oznaczono beben nawijajacy, przez 6 — szpule (kabestan).Wirnik w danym przykladzie wykonania posia¬ da uklad tandem, z osadzonymi na wspólnym wale czesciami wirnikowymi 7, czescia 4 o ma¬ lej liczbie biegunów oraz malej srednicy d wy¬ noszacej na przyklad 220 ram i z czescia 4* o duzej liczbie biegunów oraz wiekszej srednicy d2, wynoszacej na przyklad 300 mm. Srednica korpusu silnika D wzglednie jego oslony z bla¬ chy moze wynosic na przyklad 580 mm i byc taka sama lut nawet troche mniejsza niz przy znanych, znajdujacych sie w handlu silnikach asynchronicznych przeznaczonych do okreto¬ wych wciagarek ladunkowych. Wieksza srednica — 2 —d2 jednowalowego wirnika jest wyraznie mala w stosunku do znanych konstrukcji. Calosc wirnika jest tak dobrana pod wzgledem wy¬ miarowym, ze moment zamachowy ma wartosc odpowiadajaca górnej granicznej wartosci przy¬ spieszenia, tj. 3 m/sek2, okreslonej dopuszczal¬ nym przyspieszeniem dla urzadzen podnosza¬ cych na statkach. Moment zamachowy jest do¬ brany przy tym w ten sposób, ze nie prze¬ kracza on tak okreslonej granicznej wartosci o wiecej niz o okolo 50—100%. Moze on na przy¬ klad wynosic przy optymalnym warunku gra¬ nicznym okolo 6 kpm2, niezaleznie od mocy statycznej silnika. Jednakze dlugosc silnika L nie musi byc wiele wieksza niz dlugosc bebna nawijajacego 5, tak ze silnik wcale lub niewiele wystaje w obreb pracy szpuli 6. Powyzsze mo¬ zliwe jest zwlaszcza dzieki temu, ze wysokosc r zeber chlodzacych silnika, które okryte sa zewnetrzna oslona blaszana 7, jest gabarytowo wieksza od zwykle stosowanej, na przyklad o okolo 75 mm, tak ze tworza sie kanaly po¬ wietrzne dla nawiewu z obcego zródla. Naj¬ wieksza srednica wirnika silnika jest prawie równa (± 5°/o) polowie srednicy zewnetrznej oslony zeber chlodzacych, wzglednie srednicy korpusu D, która ze swej strony równa jest lub mniejsza niz okolo 600 mm, np. 580 mm.Wskutek uzyskania, miedzy innymi, takimi srodkami polepszenia chlodzenia i zastosowania równiez dalszych srodków dla podniesienia stopnia wykorzystania silnika, na przyklad przez zwiekszenie indukcji elektromagnetycznej i gestosci pradu, mozliwe jest utrzymanie tak malych rozmiarów wirnika, ze dlugosc silnika L moze byc ograniczona do wymiaru normal¬ nych dlugosci bebnów nawijajacych albo nawet do jeszcze mniejszych rozmiarów. Wzglednie duza srednica D korpusu silnika nie stanowi przeszkody, poniewaz w zadnym wypadku nie potrzeba stosowac srednic wiekszych niz u zna¬ nych spotykanych w handlu silników asynchro¬ nicznych do napedu wciagarek ladunkowych.W stosunku do znanych silników, silnik asyn¬ chroniczny do wciagarek ladunkowych wedlug wynalazku wykazuje wazne juz wymienione za¬ lety techniczne, jak wieksze przyspieszenie, zmniejszone wytwarzanie ciepla, lepsza ochrone hamulca mechanicznego, dluzszy dopuszczalny czas pracy na jednostke czasu i przez to wieksza pewnosc ruchowa. PL