W termicznych procesach zwlaszcza endoter- micznych stosuje sie czesto do przenoszenia ciepia w reaktorze, w którym prowadzi sie proces termiczny drdbnoziiamiste nosniki ciepla.Ochlodzone nosniki ciepla, po opuszczeniu reak¬ tora odprowodza sie do pneumatycznego, pros¬ topadlego przewodu nosnikowego, w którym nosniki te zostaja unoszone przez gazy przeno¬ szace i równoczesnie znowu ogrzane cieplem przekazanym przez te gazy.Trudno jest jednak te nosniki ciepla wydzie¬ lic z powrotem ze strumienia gazów przeno¬ szacych. Wydzielenie nosników ciepla w cyklo¬ nie jest niekorzystne na skutek zwiekszonego scierania sie ich na sciankach cyklonu, Jak równiez na skrecie prostopadlego przewodu do¬ prowadzajacego. Przy duzych predkosciach li¬ niowych wraz z wiekszymi ziarnami nosnika wydzielaja sie ziarna mniejsze, niepozadane w stosowanym procesie.Równiez jako niekorzystne okazalo sie, jezeli przewód przenoszacy ma ujscie w silnie rozsze¬ rzonej przestrzeni i jezeli przy tym strumien przenoszacy skieruje sie na plyte odbijajaca i przez to stlumi sie go. Takze ten sposób pracy zwiazany jest z silnym scieraniem plyty od¬ bijajacej i nosników ciepla. To samo wyste¬ puje w sposobie, w którym prostopadly prze¬ wód przenoszacy ma ujscie w silnie rozsze¬ rzonej przestrzeni, w której gorace nosniki ciepla, przy malej szybkosci-gazu, moga spa¬ dac na dól i w którym gazy uwolnione w wy¬ sokim stopniu od giflubflzych nosników ciepla przechodza prze* }#den lub kilka cyklonów,a oddzielone drobniejsze substancje stale z po¬ wrotem zawraca sie do obiegu kolowego.Próbowano poza tym skrecic prostopadly przewód przenoszacy tylko o 9i0° lub tez prawie o 1®0° i doprowadzic promieniowo do posze¬ rzonej przestrzeni, w której mialyby spadac wdól nosniki cie-pla, a gazy o malej szybkosci mialyby byc odciagane góra. Równiez przy tym sposobie pracy wystepowalo silne scieranie przewodu przenoszacego w miejscu skrecania oraz silne scieranie sie nosników ciepla.Wymienionych wad unika sie idzieki zastoso¬ waniu do wydzielania i oddzielania silnie ogrza¬ nych drobno ziaTnistych nosników ciepla prze¬ noszonych pneumatycznie urzadzenia wedlug wynalazku, w którym przewód przenoszacy 1 ma lujscie u dolu silnie poszerzonej przestrzeni rozdzielajacej 2, w której strumien gaizu idacy do góry zostaje skrecony i skierowany znowu do góry w bocznej przestrzeni 4. W przestrzeni rozdzielajacej 2, która korzystnie posiada wie¬ cej anizeli LO-krotny, korzystnie wiecej anizeli 2!0»-krotny przekrój przewodu przenoszacego strumien przenoszacy traci stopniowo swoja szybkosc, uwalnia sie od nosników i gazy plyna w dól z silnie zmniejszana szybkoscia. Przeno¬ szone nosniki ciepla traca równiez przy tym swoja szybkosc z jaka plynely do góry i grube ziarna wydzielaja sie jako pierwsze i spadaja na dól, srednie ziarna dochodza jak najwyzej do góry, a pyl dostosowuje sie w silnym stop¬ niu ido szybkosci ii ruchu strumienia gazu. Jezeli przy szybkosci ,H5—20 m/sek. w przewodzie przenoszacym 1 i przy uziarnieniu nosników ciepla o srednicy I0,1MQ,4 mm odleglosc pulapu przestrzeni rozdzielajacej 2 od górnej krawedzi prostopadlego przewodu przenoszacego 1 wyno¬ si wiecej anizeli 3 m, korzystnie okolo 5 m, wówczas do pulapu docieraja tylko pojedyncze ziarna i scieranie pulapu oraz nosników ciepla jest bardzo male.Skierowany w dól uwolniony strumien gazu przechodzi pod scianka dzialowa 3 a nastepnie do góry przez przestrzen boczna 4 do wylotu znajdujacego sie z boku albo w pulapie. Dzieki podwójnej zmianie kierunku gazów, nosniki ciepla zostaja w wysokim stopniu odchylone ze strumienia gazu i spadaja do przestrzeni zbior¬ czej dla wydzielonych nosników ciepla umiesz¬ czonej pod przestrzenia rozdzielajaca 2 i przes¬ trzenia boczna 4. Ta przestrzen zbiorcza zaopa¬ trzona jest w przewód odprowadzajacy 6, przez który z powrotem doprowadza sie do reaktora do prowadzenia procesu termicznego ogrzane do temperatury okolo 7W-1i0i0i0i°C nosniki ciepla.Ze wzgledu na bardzo wysokie temperatury panujace w calym urzadzeniu rozdzielajacym wylozone jest ono korzystnie materialem wyso- koognioodpornym. Mimo prostej budowy urza¬ dzenie wedlug wynalazku umozliwia oddzielenie bez zarzutu drobnoziarnistych nosników ciepla od gazów przenoszacych i ogrzewajacych, przy zmniejszonym stopniu scierania sie nosników ciepla i wykladziny ognioodpornej.Oddzielanie przenoszonych nosników ciepla i wydzielania drobnego ziarna o pozadanej wielkosci ze strumienia przenoszacego jest mo¬ zliwe dzieki wielkosci przestrzeni bocznej 4, wzglednie polozenia sciany dzialowej 3. Dla materialu nosników ciepla o okreslonej wiel¬ kosci ziarna przy dlugosci przewodu przenosza¬ cego okolo 25 m nalezy stosowac do przenosze¬ nia szybkosci gazów rzedu 15^20' m/sek, Stru¬ mien przenoszacy po uwolnieniu i zmianie kie¬ runku w przesitrzeni rozdzielajacej 2 plynie do góry w przestrzeni bocznej 4 iz szybkoscia zalezna od wielkosci przestrzeni bocznej.Strumien gazu porywa tylko drobne ziarno, które moze jeszcze unosic na skutek wyzszej szybkosci w stosunku do szybkosci unoszenia sie tego ziarna. Jezeli chce sie usunac z obiegu nosników ciepla wszystkie ziarna o srednicy ponizej np. 0,25 mm, a ziarno przy srednicy 0,25 mm posiacja szybkosc unoszenia sie np. 1,8 m/sek., wówczas strumien idacy do góry w przestrzeni bocznej 4 powinien posiadac szy¬ bkosc okolo 1;9 m/sek., azeby ziarno o wiel¬ kosci ponizej '0,25 mm zostalo usuniete ze strumieniem gazu przez otwór rozdzielacza.Okazalo sie, ze wówczas tylko male ilosci ziar¬ na o srednicy powyzej i0',25 mm zostaly porwane przez strumien gazu.Wydzielanie drobnego ziarna jest wazne ze wzgledu na to, azeby pary i gazy powstajace podczas procesu termicznego nie porywaly odpo¬ wiednio do swojej szybkosci tego drobnego ziarna i przenosily do urzadzenia dolaczonego dalej, w którym scier materialu nosników cie¬ pla odkladalby sie i powodowal zaklócenia. Te¬ go porywania drobnego ziarna przez gazy i pa ry z reaktora mozna w wysokim stopniu unik¬ nac przez to, ze w przestrzeni bocznej 4 roz¬ dzielaczy utrzymuje sie wieksza szybkosc, ani¬ zeli w górnej czesci reaktora. W tym przypadku drobne ziarno zostaje usuniete w urzadzeniu wedlug wynalazku w przestrzeni 4 przez ot¬ wór 7 i nastepnie, korzystnie przed wykorzys¬ taniem ciepla tych gazów, zostaje wydzielone w cyklonie lub w inny sposób. Czesto szyb-kosc reakcji w reaktorze uwarunkowana jest warunkami technicznymi procesu tak, ze szyb¬ kosc w bocznej przestrzeni rozdzielacza musi byc do tego dostosowana. Poniewaz jednak ustalona jest zasadniczo równiez szybkosc w strefie przenoszenia, szybkosc przeplywu do góry w przestrzeni bocznej 4 okreslona jest wielkoscia tej przestrzeni wzglednie poloze¬ niem sciany dzialowej.Równiez w przypadku okreslonego procesu termicznego nie zawsze mozna od razu ustalic szybkosc w reaktorze i w przestrzeni bocznej rozdzielacza, poniewaz czesto przy prowadze¬ niu procesu wynikaja pozadane ilosci przeply¬ wu. Wówczas korzystanie jest przedisiewziac kroki w celu przestawienia sciany dzialowej 3 w rozdzielaczu w kierunku jednej lub dru¬ giej strony i w ten sposób sterowac szybkos¬ cia gazu w przestrzeni bocznej 4.Jest to wazne równiez z tego wzgledu, po¬ niewaz w pewnych termicznych procesach ko¬ rzystne moze byc, azeby gazy i pary opuszcza¬ jace reaktor porywaly ze soba pewna ilosc drobnego ziarna. W tym przypadku, jak to jest samo przez sie zrozumiale, szybkosc gazu w przestrzeni bocznej 4 musi byc równa albo mniejsza od szybkosci gazów i par w górnej czesci reaktora. Na ogól jest juz wystarczaja¬ ca róznica w szybkosci, wynoszaca 0,2—0,5 m/ /sak. Dzieki polozeniu sciany dzialowej 3 i zwia¬ zanym z tym podzieleniem calego urzadzenia do rozdzielania na wlasciwa przestrzen roz¬ dzielacza 2 i mniejsza przestrzen boczna 4, mozna przeprowadzic równoczesnie z wydzie¬ leniem pneumatycznie przenoszonych silnie ogrzanych nosników ciepla równiez konieczne dla danego procesu termicznego oddzielenie materialu nosników ciepla i wydzielanie scie¬ ru lub drobnego ziarna o okreslonej wielkos¬ ci. Urzadzenie wedlug wynalazku doskonale zdalo egzamin przy termicznym rozszczepianiu weglowodorów, zwlaszcza przy otrzymywaniu olefin przy uzyciu piasku jako nosnika ciepla. PL