HBLIOTEKAl Urzedu Po te, •<- -, POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46373 KI. 21 g, 1/01 KI. internat. H 01 f Zaklady Elektrotechniki Motoryzacyjnej w Warszamie*) Warszawa, Polska Nawijarka warstwowa do cewek Patent trwa od dnia 13 maja 1960 r.Patent dodatkowy do patentu nr 43717 Przedmiotem patentu glównego nr 43717 jest nawijarka warstwowa do cewek zaopa¬ trzona w bezstopniowa, cierna przekladnie z dwoma kolami wkleslymi o osiach prostopa¬ dlych 'i umieszczanym miedzy nimi kolem po¬ sredniczacym, które przenosi ruch obrotowy z silnika synchronicznego na wrzeciono oraz w podobna przekladnie bezstopniowa, przenoszaca ruch wrzeciona za posrednictwem ciernej prze¬ kladni stozkowej na srube pociagowa. Na wij ar¬ ka ta eliminuje wady znanych dotychczas na- , wij arek ze skrzynkami biegów i sprzeglami ciernymi, które uniemozliwiaja uzyskanie duzej rozpietosci oraz wysokiej górnej granicy pred¬ kosci obrotowych, a ponadto charakteryzuje sie cichobieznoscia pracy oraz duza elastycznoscia *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest Piotr Gronau. rozruchu i hamowania, co jest szczególnie waz¬ ne w przypadku nawijania cienkich drutów nawojowych.Przedmiotem niniejszego patentu dodatkowe¬ go jest nawi jarka warstwowa do cewek, która rózni sie od nawijarki wedlug patentu glówne¬ go nr 43717 tym, ze jej mechanizm posuwowy jest zaopatrzony w przekladnie pasowo-klino- wa, przy czym pas tej przekladni spelnia rów¬ noczesnie role narzadu ciagnacego wózek, który zaopatrzony jest w urzadzenie umozliwiajace samoczynne sprzeganie go z jednym lub z dru¬ gim ciagiem pasa w celu nadania mu prze¬ suwu w lewo lub w prawo.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat kinematycz¬ ny napedu wrzeciona i mechanizmu posuwowe¬ go nawijarki, fig. 2 -7- urzadzenie sluzace dozmiany kierunku posuwów. w widoku z góry, fig. 3 — to samo urzadzenie w widoku z przo¬ du, a fig. 4 -r- w widoku z boku/ ,- "' \.'* - * Naped n&wijatrki wedlug wynalazku sklada sie z dwóch izasadniczycii zespolów: medhaniz- mu napedowego wrzeciona oraz polaczonego z nim mechanizmu posuwowego, napedzajacego wózek. Mechanizm napedowy wrzeciona zlozony jest z krótko (zwartego silnika elektrycznego 1 oraz z ibezstopniowej przekladni ciernej utwo¬ rzonej z dwóch kól 2 i 3 o zarysie lukowo- -wklesiym oraiz z kola posredniczacego 4 obra^ canego w plaszczyznie rysunku za pomoca nie uwidocznionego mechandzimu pedalowego, które w zaleznosci od swego polozenia katowego umozliwia uzyskanie zadanej predkosci obroto¬ wej kola 3 przekladni oraiz polaczonego wrzeciona 5.Mechanizm posuwowy nawijarki sklada sie z przekladni slimakowej, której slimak 6 jest zaklinowany na jej wrzecionie 5, a slimacznica 7 na waflku 8 z przekladni foezstopniowej typu globaidaOnego, zlozonej z dwóch kól 9 i 10 o za¬ rysie lukowo-wkleslyim oraz przesuwanego wa¬ hadlowo kola posredniczacego 11* z drugiej przekladni slimakowej, której slimak 12 jest zaklinowany na wale 8, napedza slimacznice 13 polaczona z kolem 14 przekladni pasowo-klino- wej 14, 15 oraz z wózka 17, zaopatrzonego w urzadzenie zderzakowe do zmiany kierunku posuwu. Pas 16 przekladni 14, 15 stanowi rów¬ noczesnie narzad ciagnacy wózek 17, przy czym ruch posuwowy w prawo uzyskuje sie przez sprzegniecie wózka z lewym ciagiem pasa 16' a ruch w lewo — z jego prawym ciagiem 16".Uwidoczniony na schemacie na fig. 1 wózek jest zaopatrzony w wysiegnik 18 z trzema rol¬ kami 19, wspólpracujacymi z nie uwidocznio¬ nymi na rysunku pcdawaczami drutu, co umo¬ zliwia równoczesne nawijanie trzech cewek.Urzadzenie do zmiany kierunku posuwu skla¬ da afie ze izderzaków 20, polaczonych z obudowa nawijarki, z dzwigni 21 wystajacych z obudowy wózka 17 i zaopatrzonych w rolki 22 wspól¬ pracujace ze zderzakami 20, z dzwigni 23 osa¬ dzonej wahadlowo w obudowie wózka 17 i zao¬ patrzonej w krazek 24, wspólpracujacy ze stoz¬ kowym zakonczeniem elementu blokuj aoo-prze- itzutowego 25, osadzonego przesuwnie w Ufed 27 i zaopatrzonego w sprezyne dociskowa 26. Tu¬ le ja 27 osadzona wahadlowo w obudowie wózka 17 jest przy tym zaopatrzona w wystepy 27 z dociskami 29, dociskajacymi pas 16 do obejm 28 zwiajzanych iz obudowa wózka.Dzialanie nawijarki warstwowej do cewek wedlug wynalazku opisano ponizej. W celu wlaczenia napedu wrzeciona 5 Obrabiarki uru¬ chamia sie silnik elektryczny 1, a nastepnie na¬ ciskajac powoli pedal, który obraca kolo po¬ sredniczace 4 w plaszczyznie rysunku zwieksza sie odpowiednio predkosc obrotowa wrzeciona do zadanej wartosci. Zastosowanie bezstop- niowej przekladni ciernej 2, 3, 4 umozliwia elastyczny rozruch i hamowanie nawijairki, przy czym w polozeniu kola 4, w którym nie styka sie ono z wklesla powierzchnia cierna kola 3, naped wrzeciona jest wylaczony bez koniecz¬ nosci wylaczania silnika. Z wrzeciona 5 naped jest nastepnie'przenoszony za pomoca przeklad¬ ni slimakowej 6, 7 oraz oezstcpniowej prze¬ kladni ciernej 9, 10 iz przesuwanym wahadlowo kolem posredniczacym 11 na wal 8, skad za posrednictwem przekladni slimakowej 12, 13 przekazywany jest na kolo pasowe 14 przeklad¬ ni pasowo-klinowej 14, 15. Postepowy ruch oby*- dwu ciagów 16' i 16" pasa 16 jest przenoszony na wózek 17 nawijarki z osadzonymi na nim kólkami 19 prowadzacymi drut nawojowy.Do wlaczania i izmiany kierunku posuwu wózka 17 sluzy urzadzenie nawrotno^sprzeglo- we, przedstawione na fig. 2, 3 i 4. W polo¬ zeniu przedstawionym na fig- 1, element do¬ ciskowy 27' dociiska prawy ciag pasa 16' do obejmy 28 polaczonej z obudowa wózka 17, sprzegajac go z tym ciagiem,- który nadaje mu ruch posuwowy w kierunku na lewo (strzalka I na fig. 1)., Po przesunieciu wózka w lewe polozenie graniczne lewa rolka 22 uderza w stozkowa powierzchnie zderzaka 20, odchyla¬ jac ido góry dzwignie 21, która naciska swym przeciwleglym koncem zderzak dzwigni 23, obracajac ja w prawo (fig. 4), Wskutek tego krazek 24 przechodzi na lewa strone konców¬ ki elementu blokujacodociskowego 25, prze¬ chylajac zwiazana z tym elementem tuleje 27, osadzona obrotowo w obudowie wózka — na prawo i dociskajac dociskiem 29 lewy ciag pasa 16' do obejmy 28, a tym samym sprze¬ gajac z nim wózek 17, który uzyskuje przesuw w kierunku na prawo (strzalka II na fig. 1).Równoczesnie znajdujacy sie po drugiej stro¬ nie tulei 27 docisk 29 zwalnia prawy ciag pasa , 16'. Jak wykazalo doswiadczenie, dzialanie opisanego wyzej mechanizmu nawrotno-sprze- glowego zapewnia bardzo elastyczna zmiane kierunku ruchu, bez uderzen i wstrzasów, co ma istotne znaczenie w przypadku nawijania cienkich drutów nawojowych. — 2Po przesunieciu wózka 17 w prawe skrajne polozenie, druga jego rolka 22 uderza w pra¬ wy zderzak 20 powodujac dzialanie urzadze¬ nia w przeciwnym kierunku, w wyniku którego ciag 16' pasa zostaje izwdmony, natomiast wózek sprzega sie iz ciagiem 16" nadajacymi mu posuwowy ruch ma lewo.Przez zablokowanie elementu 25 w jego po¬ lozeniu wsunietym do wnetrza tulei 27 (na przyklad za pomoca jednego ze znanych ele¬ mentów blokujacych) uzyskuje sie srodkowe polozenie urzadzenia, w którym zarówno lewy jak i prawy ciag pasa jest zwolniony, a wózek 17 moze ibyc przesuwamy recznie wzdluz pro¬ wadnic 30, na przyklad w celu ustawienia go w zadanym polozeniu.Nawijarka wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie |izwlaszcza do nawijania cienkich drutów nawojowych. mechanizm ten jest zaopatrzony w prze¬ kladnie pasowo4clinowa (14, 15, 16), której pas (16) spelnia równoczesnie role elemen¬ tu ciagnacego wózek, przy czym przez do¬ cisniecie lewego lub prawego ciagu pasa (16' lub 16") do obejmy (28) obudowy wóz¬ ka (17), -uzyskuje sie odpowiednie sprzeg¬ niecie z tym ciagiem wózka (17) nadajac mu (ruch posuwowy w lewo lub w prawo. 2. Nawijarka wedlug zastriz. 1, znamienna tym, ze jej mechanizm posuwowy jest zaopatrzo¬ ny w urzadzenie sprzeglowo-nawrotne, zlo¬ zone z dzwigni (21) osadzonych wahadlowo w Obudowie wózka (17) i wspólpracujacych ze izderzakami (20) oraz z obracanej przez nie wahadlowo za posrednictwem dzwigni (23) fc rolka (24) — tulei (27), której ramio¬ na (27') polaczone sa z dociskami (29), do¬ ciskajacymi lewy lub prawy ciag pasa (16* lub 16") do obejm (28) obudowy wózka. PL