Opublikowano dnia 21 grudnia 1962 r.CfQJHXIQWL'OTHKA (WtfWte £ ^ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46253 KI. 42 o, 13/10 KI. internat. G 01 p Centralne Biuro Konstrukcji Okretowych Nr 1 *) Gdansk, Polska Przyrzad do pomiaru szybkosci wodowania statku z pochylni Patent trwa od dnia 8 kwietnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do pomiaru szybkosci wodowania statku z po¬ chylni, rejestrujacy wspólnie na tasmie ele¬ mentarne odcinki drogi przebywanej przez wo¬ dowany statek i stala podstawe czasu o ele¬ mentarnych okresach czasu.W celu skontrolowania obliczen wodowania statku, wykonanych przy pomocy wzorów przy¬ blizonych, konieczne jest doknanie pomiaru szybkosci wodowania statku z pochylni. Aby uzyskane w trakcie tego pomiaru wyniki mogly byc uzyte do korelacji wstepnych obliczen, do¬ kladnosc pomiaru powinna byc rzedu 2—3°/o.Poniewaz podczas wodowania na statek dzia¬ laja rózne sily, dajace w rezultacie ruch przy¬ spieszony, w którym — zaleznie od fazy ru¬ chu — przyspieszenie moze posiadac znak do¬ datni badz ujemny, szybkosc statku powinna *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr mz. Mikolaj Ko¬ stecki i rnz. Armand Flar. byc obliczana jako pochodin«a drogi wzglejdem czasu. W praktyce szybkosc przyspieszonego ruchu statku mozna wyznaczyc z dostateczna scisloscia, mierzac elementarne przyrosty dro¬ gi A s w okreslonych elementarnych odstepach czasu At, przy czym szybkosc staMeu oblicza sie jako rózniczke drogi wzgledem czastr: At Dotychczas ustalano szybkosc wodowania stat¬ ku badz mierzac stoperem czas A t przejscia przez punkt kontrolny okreslonych odcinków drogi A s, oznaczonych na burcie wodowanego statku, badz zapisujac elementarne odciniki drogi A s na tasmie rejestracyjnej o stalym posuwie, niezaleznym od ruchu wodowanego statku. Pierwszy z tych sposobów nadaje sie jedynie do orientacyjnych pomiafów przebiegu wodowania, poniewaz uzyskane przy jego po¬ mocy wyniki nie moga byc uzywane do kore¬ lacji obliczen z powodu zbyt malej dokladnoscipomiaru. Natomiast urzadzenia rejestrujace o stalym posuwie tasmy moga wprawdzie za¬ pewnic dostateczna dokladnosc pomiaru, sa jednak niepraktyczne i drogie w eksploatacji ze wzgledu na zuzywanie duzych ilosci tasmy, wynikle na skutek koniecznosci uruchamiania urzadzenia na dluzszy czas przed niedajacym sie scisle przewidziec poczatkiem ruchu statku na pochylni.Przyrzad wedlug wynalazku stanowi rozwia¬ zanie eliminujace w prosty sposób omawiane wady, zapewniajace duza dokladnosc pomiaru i umozliwiajace latwe opracowanie jego wy¬ ników.Istota jego polega na rejestrowaniu na tas¬ mie, przesuwajacej sie synchronicznie z ruchem wodowanego statku dlugosci kolejnych elemen¬ tarnych odcinków drogi, odpowiadajacych sta¬ lym elementarnym okresom podstawy czasu i proporcjonalnych do szybkosci wodowania statku, przy czym znacznik drogi sterowany jest elektrycznie przy pomocy "tarczy stykowej, napedzanej mechanicznie przez rudh statku, zas znacznik podstawy czasu uruchamiany jest z generatora podstawy czasu, napedzanego sil¬ nikiem synchronicznym.Na rysunku przedstawiono schematycznie przyklad rozwiazania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku.Przyrzad do pomiaru szybkosci wodowania sklada sie z mechanizmu napedzajacego i elek¬ trycznego ukladu rejestrujacego, zmontowa¬ nych na wspólnej plycie. Sznurek 1, przymoco¬ wany jednym swym koncem ido wodowanego statku, jest nawiniety na beben 2, wyposazony w hamulec cierny 7, przy czym sznurek ten przechodzi przez tarcze 3, osadzona na osi wejsciowej przekladni zebatej 8, która mozna nastawic na przelozenie 1:50 i 1:100. Na osi wyjsciowej przekladni 8 jest osadzony walek napedowy 4, sluzacy do napedu tasmy rejestra¬ cyjnej 5, nawinietej na szpuli 9. Dla zapewnie¬ nia bezposlizgowego ruchu tasmy 5, jest ona docisnieta do walka 4 przy pomocy sprzezonego z nim walka 6, obracajacego sie z ta sama szybkoscia liniowa. Z osia tarczy 3 jest sprze¬ zona tarcza stykowa SI, zawierajaca na drodze e|tek)trycpi«|j styki znacznika dirogi wodowania 11, który kresli na tasmie 5 impulsy odpowiada¬ jace odcinkom drogi wodowania A S. Znacznik podstawy czasu 12, umieszczony na jednej linii ze znacznikiem 11, jest uruchamiany przez ge¬ nerator podstawy czasu, zlozony z silnika syn¬ chronicznego M, z osadzona na osi jego wir¬ nika krzywka TK, oraz pary sprezyn styko¬ wych 82. Cewki znaczników 11 i 12 sa zasilane napieciem stalym z prostownika selenowego Pr, o ukladzie mostkowym. Caly uklad elek¬ tryczny jest zasilany z sieci pradu przemien¬ nego, przy czym pozwala on równiez na ko¬ rzystanie z obcej podstawy czasu.Ruch statku na pochylni, przenoszac sie za posrednictwem tarczy 3 i przekladni 8 na wal¬ ki 4 i 6, wywoluje synchroniczny z nim posuw tasmy 5, o przelozeniu 1:50 dla wodowania bocznego i 1:100 dla wodowania wzdluznego.Równoczesnie, sprzezona z osia tarczy 3, tar¬ cza stykowa SI zwiera okresowo styki znacz¬ nika 11, który kresli na tasmie 5 impulsy od¬ powiadajace odcinkom drogi wodowania A S, zas krzywka TK, obracajac sie wraz z osia wirnika silnika M, zwiera okresowo styki S2, które wlaczaja znacznik 12, kreslacy na tasmie 5 zapis o ksztalcie prostokatnej fali i okre¬ sie At. PL