Przy ekonomicznym prowadzeniu operacji technicznych jak ekstrakcji, rozpuszczania, su¬ szenia itp., jak tez przy prowadzeniu operacji cnemicznych, w totórych substancje traktuje sie cieczami lub gazami korzystne je sit prowadzenie tych procesów w sposób ciagly. Do tego celu znane sa urzadzenia, w których substancje sta¬ le stykaja sie z cieczami na zasadzie wspól — lub przeciwpradu jak czeipaki sitowe, przenos¬ niki tasmowe, sita obrotowe itp.Wszystkie te urzadzenia posiadaja te wade, ze zawieraja bardzo duzo poruszajacych sie czesci, które znacznie zwiekszaja mozliwosc za¬ klócen pracy tych urzadzen. Poza tym wytwa¬ rzanie tych urzadzen jest skomplilsowane, wskutek czego sa one bardzo drogie, Poza tym znane jest traktowanie substancji stalych gazami lub cieczami metoda iluidyza- cji. Czastki substancji stalej zostaja przy tym wprowadzone w stan zawieszenia za pomoca strumienia gazu lub cieczy i w koncu zostaja wydzielone w odpowiednich urzadzeniach. Po¬ trzebna przy tym ilosc gazu luib cieczy zalezna jest od produktu * wymiarów zbiornika. Mozna ja zmieniac w stosunkowo waskich granicach.Stwierdzono, ze ciagla obróbke substancji stalych za pomoca cieczy i (lub) gazów mozna prowadzic w U — rurze, (której ramiona posia¬ daja rózny przekrój, przy czym w ramieniu o wiekszym przekroju, w plaszczyznie w której odprowadza sie substancje stala znajduje sie zamkniecie zaopatrzone w isito lub filtr, który umozliwia przechodzenie cieczy i {lub) gazów, przy czym w sicie lub filtrze znajduje sie, ewentualnie dajacy sie nastawiac przepust do przepuszczania substancji stalych.Jako przepust do substancji stalych stosuje sie korzystnie stozek o gladkiej powierzchni da¬ jacy sie przesuwac pionowo, który umieszczony jetst w otworze sita iub filtru.W- urzadzeniu wedlug wynalazku mozna prowadzic proces w rózny sposób, w zaleznosci od róznych operacji. Na przyklad korzystne moze byc prowadzenie cieczy i (lub) gazu w obiegu kolowym w celu pelnego wykorzysta¬ nia cieczy i (Lub) gazu. Jezeli w przypadku tym nastapi nagromadzenie niepozadanych sub¬ stancji, których usuniecie konieczne jest dla dalszego prowadzenia procesu, wówczas mozna odciagac stale czesc cieczy i (lub) gazu prze¬ plywajacego przez urzadzenie i uzupelniac swieza ciecza i (lub) swiezym gazem.Urzadzenie wedlug wynalazku, w porówna¬ niu ze sposobem fluidyzacyjnym wykazuje te zalete, ze mozna pracowac z mniejiszymi ilos¬ ciami cieczy lub gazu, poniewaz przenoszenie nastepuje (tylko w wiekszym ramieniu w kie¬ runku przeciwnym do ukladu spoczywajacego, podczas gdy glówna ilosc produktu nie jest poruszana. Odpowiednio do tego przy danych wymiarach zbiornika istnieje znacznie wieksza mozliwosc zmian w stosunku cialo stale : ciecz lub cialo stale : gaz.Na rysunku przedstawiono urzadzenie wedlug wynalazku dla róznych przypadków zastosowa¬ nia. Przerywane strzalki pokazuja droge sub¬ stancji stalej, a strzalki nie przerywane — dro¬ ge cieczy wzglednie gazu.Fig. 1 pokazuje przykladowe urzadzenie dla przypadku kiedy substancje stala traktuje sie ciecza, przy czym ciecz prowadzi sie w obiegu kolowym. Cyfry la, Ib oznaczaja oba ramiona U — rury, 2 — zamkniecie zaopatrzone np. w sito, a 3 — przepust do substancji stalych zamykany np. stozkiem dajacym sie przesta¬ wiac. Urzadzenie pracuje w nastepujacy spo¬ sób.Poddawana obróbce substancja stala znajduje sie w ramieniu la U — rury, które przedzielone jest sitem 2 i, urzadzeniem przepustowym 3.:Zfer ponfoca pompy 4 zostaje zasiana ze zbiorni¬ ka posredniego 5 i wtloczona przewodem 6 do ramienia la U — rury. Poniewaz istnieje tu uklad rur komunikujacych sie ze soba, ciecz przeplywa przez substancje stala znajdujaca sie w ramieniu la, jak tez przez sito 2 i plynie z powrotem przez ramie Ib U rury i przez separator 7 do zbiornika posredniego 5. W za¬ leznosci od oporu warsitwy ciala stalego w ra¬ mieniu la U — rury, poziom cieczy w ramieniu la jest bardziej lub mniej wysoki, anizeli wy¬ plyw w ramieniu Ib, Jezeli otworzy sie prze¬ pust 3 na sicie 2, wówczas substancja stala przechodzi przez otwór do lejkowatego zwe¬ zenia ramienia la U — rury i zostaje przenie¬ siona wskutek wiekszej szybkosci przeplywu w ramieniu Ib U — rury razem z ciecza do separatora 7. Stad mozna usunac cialo stale, po dobrym oddzieleniu go od cieczy, za po¬ moca znanych urzadzen jak, urzadzen kubel¬ kowych, przenosników slimakowych itd. Rów¬ noczesnie u góry ramienia la U — rury dopro¬ wadza sie ze zbiornika 8 swieza substancje stala tak, ze caly proces przebiega w sposób ciagly.Przekrój ramienia Ib U — rtjjry zalezy od warunków pracy i mozna go latwo ustalic na drodze doswiadczen. Tak njp. przy stalej mocy pompy 4, a (tym samym przy stalej ilosci prze¬ plywu przez ramie la U — rury, ramie Ib U — rury musi byc tym wezsze, im wieksza jest róznica miedzy ciezarem wlasciwym substancji stalych cieczy.Jezeli substancja stala splywa zle lub ma sklonnosc do tworzenia brylek, wówczas ko¬ rzystne jest uksztaltowanie przepustu 3 jako przenosnika slimakowego, mieszadla lub tp.Dzieki nastawnosci przepustu latwa jest zmia¬ na w szerokich granicach czasu przebywania substancji stalych w urzadzeniu.Jako sejparaitor 7 mozna stosowac znane urza¬ dzenie jak sita, - nuoze, czerpaki sitowe itip.Substancje stala mozna równiez oddzielac od cieczy na odpowiednio umieszczonym sicie i da¬ lej przesylac go przy wykorzystaniu jego cie¬ zaru.Jezeli obróbke prowadzi sie za pomoca gazu zamiast cieczy, który równiez znajduje sie w obiegu kolowym, wówczas. obowiazuje ten sam schemat pracy, tylko zamiast pompy 4 znajduje sie kompresor, a separator 7 zastepuje sie cyklonem.W przypadku, kiedy ciecz lub gaz odprowa¬ dza sie w sposób ciagly i uzupelnia swieza ciecza lub swiezym gazem, wówczas moze to nastapic w dowolnym miejscu urzadzenia. Naj¬ korzystniej doprowadza sie u góry ramienia la U — rury, a odprowadza przy zbiorniku po¬ srednim 5.Na fig. 2 pokazano przykladowo urzadzenie do obróbki substancji stalych za pomoca cieczy o wiekszym ciezarze wlasciwym od substancji stalej. W tym przypadku oba ramiona U — rury sa wzgledem siebie zamienione, a sito 2 i prze¬ pust 3 znajduja sie w górnej czesci ramienia la U — rury, z którego wyplywa ciecz i sub¬ stancja stala. — 2 —Za pomoca pompfr 4 zostaje: zassana ciecz ze zbiornika posredniego 5 i przepompowana prze¬ wodem 6 do wezszego ramienia Ib U — rury.Przy wyplywie z przewodu 6 ciecz styka sie z substancja stala o mniejszym ciezarze wlasci¬ wym, idaca ze zbiornika 8 i porywa ja do szerszego ramienia la U — rury wskutek duzej szybkosci przeplywu panujacej w ramieniu Ib.Substancja stala zostaje tutaj zatrzymana przez sito 2, podczas -gdy ciecz przeplywa. Przy otwar¬ ciu przepustu 3 substancja stala wznosi sie do góry i zostaje przeniesiona w strumieniu cie¬ czy do separatora 7. Ciecz plynie poprzez zbior¬ nik 5 z powrotem do pompy 4. Poza tym do urzadzenia tego odnosza sie (te same uwagi jak do urzadzenia przedstawionego na fig. 1, z ta róznica, ze urzadzenie to pracuje /tylko przy zastosowaniu cieczy.Podczas, gdy dotychczas opisane urzadzenia pracuja na zasadzie wspólpradu, urzadzenie przedstawione na fig. 3 pracuje czesciowo na zasadzie praeciwpradu. Mozna je stosowac do obróbki substancji stalych za pomoca cieczy jak tez gazów. W przypadku pracy z ciecza¬ mi postepowanie jest pastepujaee: Ciecz przetlacza sie pompa 4 ze zbiornika 5 poprzez przewód 6 do ramienia la U — rury.Wieksza czesc cieczy przeplywa przez sito 2 i przez substancje stala znajdujaca sie nad sitem, a nastepnie przez rure wyplywowa 9, korzystnie zamknieta sitem z powrotem do zbiornika 5. Poniewaz szybkosc przeplywu w ramieniu Ib U — rury nie jest tak duza, azeby •ubptancja stala zostala porwana z pradem, sub¬ stancja *a przechodzi przy otwartym przepuscie 3 do lejkowatego konca ramienia ta i zostaje stad przeprowadzona, dzieki duzej szybkosci przeplywu czesci cieczy, do wezszego ramienia Ib i do separatora 7, skad ciecz z powrotem plynie do zbiornika 5. Przez odpowiedni dobór przekroju ramienia Ib czesc cieczy plynacej przez ramie la mozna zredukowac do minimum.W analogiczny sposób mozna urzadzenie sto¬ sowac równiez do obróbki substancji stalych za pomoca gazów.Jak jest samo przez sie zrozumiale, mozliwe jest równiez polaczenie w szereg kilku urzadzen przedstawionych przykladowo na fig. 1 do 3.W przypadku tym substancja stala przechodzi korzystnie z jednego stopnia do drugiego w przeciwpradzie do cieczy lub gazów. Wewnatrz poszczególnych stopni mozna pracowac we wspóipradzie lub jak na fig. 3 w przeciwpra¬ dzie. Swiezy gaz lub swieza ciecz wprowadza sie korzystnie w tym miejscu, w którym sub¬ stancja stala opuszcza ostatni stopien, podczas gdy zuzyty gaz lub zuzyta ciecz odprowadza sie w pierwszym stopniu.Urzadzenia moga pracowac zarówno w tem¬ peraturze pokojowej jak tez w temperaturze wyzszej lub nizszej. Umieszcza sie przy tym w dowolnych miejscach urzadzen zespoly grzew¬ cze lub chlodzace. Szczególnie dobrze nadaje sie do tego zbiornik 5. Do obiegu kolowego mozna wlaczyc w znany sposób równiez inne urzadzenia do oddzielania cieczy z gazów albo rozpuszczonych substancji stalych z cieczy.Zasadniczo mozna równiez pracowac z mie¬ szanina gazu lub cieczy, przy czym jednak gaz trzeba stosowac w duzym nadmiarze.Urzadzenia mozna stosowac np. do suszenia lub ekstrahowania . tworzyw sztucznych, owo¬ ców oteistych, rud itp. oraz do rozpuszczania substancji zawierajacych w malych ilosciach substancje nierozpuszczalne. Poza tym w urza¬ dzeniach tych mozna prowadzic reakcje che¬ miczne miedzy gazami i (lub) cieczami i ciala¬ mi stalymi jak np. reakcje katalityczne na sta¬ lych katalizatorach/ które z czasem zuzywaja ¦*- PL