, Wynalazek dotyczy aparatu do wyda¬ wania okreslonych objetosci cieczy.Znane sa aparaty tego rodzaju, których: ciecz doprowadza sie do róznych wyso¬ kosci przewodami, przeznaczonemi do roz¬ maitych celów, przyczem przewody rucho¬ me zmieniaja swe polozenie w przewodach stalych, badz obracajac sie, badz przesu¬ wajac sie w nich.Ruchy róznych czesci takich aparatów sa tern wieksze, im ilosc cieczy rozdzielo¬ nej jest wieksza, a dokladnosc dzialania za¬ lezy od ruchu tloka w cylindrze, od nie- przepuszczalnosci tego tloka i klapy z pod¬ stawa, na której jest ona umieszczona (ipomipy mierzace).Ciecz w uzywanych dotychczas apara¬ tach jest niewidoczna czesciowo lub calko¬ wicie.Stosujac aparaty podobne, otrzymuje sie straty, które wzrastaja tern bardziej, tm dluzszy uplywa przeciag czasu -pomiedzy wprowadzeniem cieczy, a jej odprowadze¬ niem; straty te powiekszaja sie zczasem wskutek tego, ze ruchy tloka w cylindrze lub jednej rury w drugiej wywoluja zuzy¬ cie.W tych aparatach moga powstawac od¬ chylenia w zmianach polozenia przewodu, albo przewodów ruchomych, wskutek u- stawiania ich zapomoca oporków regulowa¬ nych z zewnatrz, co daje moznosc przesta¬ wiania ich czestokroc w zlej woli; wyda¬ wanie cieczy odbywa sie zbyt wolno i nie¬ ma pewnosci, ze sie rozdzieli doklad¬ nie ilosci przewidziane i dopiero po nieja¬ kim czasie mozna stwierdzic, ze ilosci wy- idane sa mniejsze od przewidzia¬ nych/ y * * '\ Wr^szde konsument nie posiada pewno- « sfci co do IsprawnoSPÓi aparatu i jest pozba¬ wiony sposobu kontroli niezbednej w apa¬ ratach tego rodzaju.Aparat, stanowiacy przedmiot wynalaz¬ ku niniejszego, zapobiega niedogodnosciom powyzszym.Przyrzad zawiera: klosz szklany, do którego doprowadza sie ciecz; czerpaki umieszczone na róznych poziomach i zbie¬ rajace ciecz, aby ja doprowadzic do kra¬ nów rozprowadzajacych i dostarczajacych ilosci okreslone (5—10—15—20 litrów i t. d.), stosownie do poziomów, na któ¬ rych sie znajduja; liczniki sumujace ilosci cieczy dostarczanej przez kazdy czerpak, do kazdego stosownego otworu kranu, który go zaopatruje.Na zalaczonym rysunku tytulem przy¬ kladu fig. 1 przedstawia przekrój prosto¬ padly wedlug linji A—B na fig. 2; fig. 2— widok zdolu podpory metalowej, na której umieszczony jest klosz szklany; fig. 3 — przekrój pionowy wzdluz linji C—D na fig. 2; fig. 4—przekrój pionowy wzdluz linji G—H na fig. 2; fig. 5 — przekrój pionowy wzdluz linji E—F albo F—F, Ett—F(,f albo £'"—F" na fig. 1; fig. 6—szczególy urzadzenia do kierowania ukladem sumu¬ jacym; fig. 7—szczególy rozrzadu plyt ru¬ chomych, wskazujacych na ciecz rozpro¬ wadzana; fig. 8—schemat ogólny, przed¬ stawiajacy umocowanie przyrzadu na ko¬ lumnie stalej.Aparat sklada sie z dzwonu szklanego 1A zazwyczaj ksztaltu walcowego. Czesc górna dzwonu tworzy kopule, dolna zas (po¬ siada obrzeze stanowiace dlawnioe 2 do u- szczelnienia dzwonu na plycie metalicznej, iia której spoczywa. Do uszczelnienia slu¬ za odpowiednie laczniki 4 i 5 oraz wieniec 6, który mozna srubami 7 przyciagac do plyty 3.Zamiast dzwonu mozna uzywac walca szklanego, pokrytego plyta metalowa. W takim razie walec zamkniety zostaje pomie¬ dzy plytami zapomoca sworzni i nasrub- ków.Na osi plyty 3 znajduje sie otwór, do którego wchodzi przymocowany do plyty przewód 8. Przewód 8 polaczony jest z ru¬ ra 9, zakonczona u góry miseczka, oraz in¬ na rura 10, umieszczona wspólsrodkowo w rurze 9. Obie rury powyzsze koncza sie na górze na pewnym poziomie P. O., przed którym na pewnej wysokosci umieszczony jest lacznik 8, zaopatrzony w rurke 11, któ¬ ra laczy sie z przestrzenia obraczkowa po¬ miedzy rura 9 a rura 10. Poza tern posiada on równiez u podstawy druga rurke 12, która laczy sie z rura 10. Dwa przewody, utworzone przez rure 10 i przez przestrzen pomiedzy rura 9 i ruta 10 sa wiec calkowi- cie izolowane.W plycie metalowej 3 znajduje sie piec innych otworów, w których sa umieszczone stykajace sie cztery rury rozprowadzaja¬ ce 13, 14, 15 i 16 o róznych wysokosciach, z których kazda laczy sie wierzcholkiem z korytkiem prowadzonem rura 9, tudziez przewód 17, z zaworem oprózniajacym 18, który laczy sie podstawa z systemem rur 19, regulujacych poziom cieczy.Rurka 11 lacznika 8 jest polaczona u- kladem rur zasilajacych 20; ulklad rur 19 laczy sie u dolu z wierzcholkiem, z które¬ go pobiera sie ciecz. Uklad tfur 20 jest po¬ laczony ze stosownym punktem zbiornika w poblizu jego dna.Na drodze ukladu rur 20 i wpoblizu przyrzadu rozprowadzajacego sa umieszczo¬ ne pompa 21 i zawór 22, które zapobiegaja opróznieniu sie pompy (fig. 8).Rury 13, 14, 15 i 16 lacza sie z podsta¬ wami i oddzielnie z zaworami rozdzielcze- mi 23, 24, 25 i 26 (fig, 1).Przewody 27, 28, 29 i 30, doprowadza¬ jace ciecz do zaworów, sa izolowane (fig. 2), gdyz kazdy laczy sie z jedna z rur 13, 14, 15 i 16, podczas gdy przewody odprowa- — 2 —dzajace 31, 32, 33 i 34 lacza sie wszysfikie z jednym zbiornikiem 35, który posiada jed¬ na rurke odprowadzajaca 36 (fig- 2). Na tej wlasnie rurce jest umocowany przewód gietki rozdzielczy 37, zaopatrzony ewen¬ tualnie na koncu w kran 38 (fig. 8).Fig. 5 i 6 przedstawiaja praktyczny mo¬ del d'k zajworów odprowadzajaoych. Zawór 39 i je?go trzon 40 zbliza do powierzchni 41 nacisk cieczy i sprezyny 42 i zapomoca sprezyny zamykajacej 43 dziala na raczke 44 w kierunku strzalki R. Raczka ta pola¬ czona jest z przekladnia 45 i kieruje trzo¬ nem 40 zapomoca wystepu 46, który jednak zmienia polozenie wewnaitrz wyzlobienia 47 pomienionego trzonu 40.Ponad punktem polaczenia z iprzekladi- nia 45 raczka 44 posiada wystep 48, który wchodzi w pionowy •wykrój 49 kola zeba¬ tego 50 (fig. 6).Pod punktem polaczenia z przekladnia raczka posiada wystep 51, który wchodzi do pochwy drazka 52, który napedza za po¬ srednictwem dzwigni 53 drazka 54 i wspor¬ nika 55 jedna z plyt ruchomych 56, slizga¬ jacych .sie w wyzlobieniach w celu ukazy¬ wania sie na sygnalizatorze 57 (fig. 7), gdy zawór jest otwarty, i znikania przy kranie zamknietym. Kazda plyta znajduje sie w zwiazku z odpowiednim zaworem.Czesc górna raczki 44 siega w wykroje 58* i 58" sprezyn^ 59, umocowanej na ply¬ cie, gdy raczka zostanie poruszona w kie¬ runku strzalki S, badz gdy zawór jest go¬ tów do otwarcia (wykrój 58'), badz gdy jest calkowicie otwarty (wykrój 58") (fig. 5). Aby doprowadzic raczke do jej poloze¬ nia pierwotnego, nalezy tylko nacisnac sprezyne 59 w kierunku strzalki T. Golen 45 posiada sprezyny 60 i 61, jak równiez pochwe 62 z wystepem 63, w których mo¬ ze zmieniac polozenie wyzlobienie poziome 64 kola zazebionego 50 (fig. 6).Na goleni 45 znajduje sie takze skrzyn¬ ka mechanizmu sumujacego, którego pierw¬ szy beben, /wskazujacy kolejno dziesiec ru¬ chów, porusza kolo zebate 65 napedzane trybikiem.Kolo to, stanowiac czesc skladowa inne¬ go kola 66 o innem zazebieniu, do którego wchodzi sprezyna 61, ma za jedyne zada¬ nie udzielenie pierwszemu bebnowi sumuja¬ cemu pozycji stalej, gdy tryjbik ulegl obsu¬ nieciu z jednego zi zebów kola rozrzadnego 65 (fig. 6).Wprowadzenie plynu do klosza. W ce¬ lu wprowadzenia cieczy do szklanego dzwo¬ nu nalezy otworzyc zawór 22 i uruchomic pompe 21, chylba ze ma sie do czynienia z ciecza pod cisnieniem, w którym to wypad¬ ku nalezy równiez miec do rozporzadzenia zbiornik bez cisnienia, mogajcy nagromadzic nadmiar cieczy Wprowadzonej do klosza.Jezeli, z drugiej strony, jest do rozpo¬ rzadzenia pompa, wytwarzajaca próznie w .kloszu zapomoca przewodu uzupelniajace¬ go laczacego sie ze szczytem wymienionego klosza (którego wyzsze dno moze byc me¬ talowe), ciecz zastapi automatycznie po¬ wietrze znajdujace sie w tym ostatnim, W tym wypadku pompe 21 nalezy usunac, to samo mozna uczynic z zaworem 22, odpo¬ wiedni zawór umiescic nalezy na przewo¬ dzie 19. Wprowadzanie odbywa sie zapo¬ moca ukladu rur 20, lacznika 8 i przewod¬ nika znajdujacego sie miedzy rurami 9 i 10.Gdy plyn dosiegna} wewnatrz klosza po¬ ziomu wyzszego od szczytu rur 9 i 10, na¬ lezy tylko wstrzymac wprowadzanie plynu, przerywajac dzialanie pompy 21, gdy ta pracowala, i zamykajac zawór 22.Wszystek plyn, przewyzszajacy szczyt rur 9 i 10, znajdujacy sie na jednej pla¬ szczyznie prostopadlej, wylewa sie ruira 18 i powraca do zbiornika ukladem rurek 19, a poziom cieczy zatrzymuje sie na stosownej wysokosci (plaszczyzna P. O.).Rozdzielanie plynu. Nalezy przede- wszystkiem dac nastepujace wyjasnienia: Wysokosc rur 9 i 10 i misek, do których siegaja szczytami rury 13, 14, 15 i 16, jest — 3 —taka, ze objetosc cieczy, zawartej pomie¬ dzy dnem klosza i szczytem miski, z która laczy sie rura 10, stanowi cztery do pieciu litrów (ilosc ta nie potrzebuje byc scisla, poniewaz stanowi mase cieczy, w której za¬ warte sa zanieczyszczenia, które mogly byc wprowadzone do klosza).Objetosci cieczy zawierajace sie w klo¬ szu pomiedzy poziomem i plaszczyznami P.O. i P.5, P.O. i P.10, P.O. i P.15, P.O. i P.20 stanowia scisle piec, dziesiec, pietna¬ scie i dwadziescia litrów.Stad wynika, iz gdy otworzyc zawór 23, który laczy sie z rura 13, wyplywa scisle piec litrów.Podobne otworzenie zaworów 24, 25 al¬ bo 26 wyda odpowiednio 10, 15 albo 20 li¬ trów.Nalezy zaznaczyc, ze stosowne porusze¬ nia raczki jednego z zaworów do rozprowa¬ dzania powoduje wprowadzanie w ruch. przyrzadu do sumowania o bebenkach nu¬ merowanych oraz poruszenie jednej z plyt ruchomych, wskazujacych ilosc plynu wy¬ danego; gdy raczka zostaje poruszona cal¬ kowicie otwór kranu pozostaje otwartym nadal, nawet jezeli sie pusci te raczke.Raczka kazdego kranu rozdzielczego wprawia w nich trybik, który obraca (pierw¬ szy beben mechanizmu sumujacego w ciajgu dziesieciu obrotów, czyli o podzialke maja¬ ca wartosc jednostki albo ruchu.Dla kazdego kranu, jezeli zsumuje sie poruszenia, pomnozy sie je przez ilosc cie¬ czy odprowadzonej za kazdym razem, gdy otworzony zostaje kran,, jezeli doda sie na¬ stepnie ilosci cieczy odprowadzone przez kazdy kran, otrzyma sie bez najmniejszego bledu calkowita objetosc cieczy, która zo¬ stala wydana przez aparat.Nalezy zaznaczyc, ze igdyby operator chcial odprowadzac ciecz przed doprowa- dzieniem jej w kloszu do poziomu P.O., zmienilby calkowita ilosc na swoja nieko¬ rzysc.Przyklady. Plyn znajduje sie na pozio¬ mie P. O., to jest na poziomie normalnym.Otwierajac zawór 23, wydaje sie piec litrów i przyrzad do sumowania przesuwa sie o podzialke, czyli o piec litrów.Otwierajac zawór 24, wydaje sie dzie¬ siec litrów i przyrzad do sumowania prze¬ suwa sie o podzialke, czyli o dziesiec litrów.Otwierajac kran 25, wydaje sie pietna¬ scie litrów i przyrzad do sumowania prze¬ suwa sie o podzialke czyli o pietnascie litrów, Otwierajac kran 26, wydaje sie dwadzie¬ scia litrów i przyrzad sumujacy przesuwa sie o podzialke, czyli o dwadziescia litrów.Ciecz przy wydawaniu opadnie odpo¬ wiednio do poziomów P.5, P.10, P.15, P.20.Jezeli teraz otworzyc zawór 23, to przyrzad do sumowania wskaze piec litrów i wydawanie dalsze stanie sie niemozliwem, przy nastepnem otworzeniu zaworu 24, przyrzad sumujacy wskaze dziesiec litrów, wówczas, gdy, stosownie do poziomów, piec litrów zostanie wydane.Przy dalszem otworzeniu zaworu 25 przyrzad sumujacy wskaze pietnascie li¬ trów wtedy, jezeli, stosownie do poziomów, dziesiec lub piec litrów zostalo wydane, albo jezeli odprowadzenie jest zakon¬ czone. Wreszcie, przy otworzeniu kranu 26, przyrzad do sumowania wskaze dwa¬ dziescia litrów wtedy, jezeli, stosownie do poziomów, pietnascie, dziesiec, piec litrów zostaja wydane lub wydawanie jest za¬ konczone.Nalezy zaznaczyc, ze na poczatku pracy raczki zaworu i zanim przez za¬ wór wydostanie sie najmniejsza ilosc cieczy (zmiana polozenia na obwodzie a, a, fig. 5), ruch zostanie oznaczony na przy¬ rzadzie sumujacym.Poniewaz czesci sumujace znajduja sie w stosownych oponach, przeto oszustwo staje sie niemozliwem.Wydawanie cieczy. Otwarcie zaworu ma miejsce podczas przesuniecia obwodo¬ wego a, a" raczki. — 4 —Oddzialywanie na wskazniki. Ta czyn¬ nosc odbywa sie podczas przesuwania sie obwodowego a, a". Jezeli posunac cal¬ kowicie raczke zaworu 23, cyfra 5 pojawia sie na sygnalizatorze.Tak samo przy przesunieciu raczki za¬ worów 24, 25, 26 pojawia sie cyfry 10, 15, 20 na powierzchni sygnaliza¬ tora.Skoro wszystkie zawory sa zamkniete, plyty cyfrowane sa zasloniete i na sygnali¬ zatorze 57 pojawia sie tylko plyta stala oznaczona 0, która spaja czesci zaopatrzo¬ ne w wyzlobienia plyt ruchomych.Opróznianie klosza. Gdy nalezy calko¬ wicie wypróznic klosz, trzeba tylko otwo¬ rzyc zawór oprózniajacy 18 i przewodem 17 plyn z klosza powróci calkowicie do zbiornika.Z powyzszego wynika, ze przyrzad po¬ siada nastepujace zalety: 1. calkowita widocznosc plynu wyda¬ wanego; 2. absolutna nieprzepuszczalnosc klo¬ sza, z którego plyn nagromadzony i zni¬ welowany moze wydostac sie czesciowo lub calkowicie tylko wskutek otworzenia kur¬ ków do wydawania albo zaworu odpróz- niajacego; 3. sposób wprowadzania plynu do klo¬ sza, jego niwelacji i oprózniania zapomo- ca rur stalych, niezaleznych od siebie, u- suwajacych wszelka mozliwosc strat; 4. stala dokladnosc bezwzgledna, wy¬ nikajaca ze stalosci wszystkich rur niwe¬ lacyjnych, wydajacych, niezmiennych, po¬ niewaz zawarte sa wewnatrz szklanego klosza, co powoduje, ze przyrzad jest ab¬ solutnie nieuszkadzalny i pozwala na sprawdzanie i nacechowanie przed pu¬ szczeniem w ruch przez Urzad Wag i Miar; 5. wydawanie zupelnie dokladne okre¬ slonej zgóry ilosci cieczy, niezalezne od predkosci wyplywu cieczy; 6. aparat jest zawsze gotów do pracy, gdyz nagromadzenie plynu w kloszu i jego niwelacja moze byc sprowadzona albo u- zupelniona natychmiast po wydaniu; 7. uzycie najwiekszego cisnienia przy wielkiej ilosci cieczy pozwala na otrzyma¬ nie najwiekszej predkosci wyplywu. 8. wydawanie plynu, pozbawionego wszelkiego osadu i zawiesin znaczniejszych, które pozostaja na dnie klosza i nie moga wyplynac, gdyz rura zapewniajaca maxi- mum wydatku znajduje sie na kilka cen¬ tymetrów ponad dnem klosza; 9. Niemozliwosc, aby operator urucha¬ mial zawór oprózniajacy, zaopatrzony w specjalny klucz i umieszczony w kierunku przeciwnym, niz zawory rozdzielajace; 10. wskazywanie, nawet wewnatrz szkla¬ nego klosza róznych plaszczyzn pozio¬ mych, do których ciecz moze dojsc; ska- librowanie i oznaczenie zapomoca cyfr: 0—5—10—15 i 20; 11. szybkosc obslugi aparatu, wymaga¬ jacego jednego tylko czlowieka, od które¬ go wymagana jest minimalna ilosc ruchów, gdyz pompa i zawór wprawione sa w ruch tylko w celu wprowadzenia cieczy do klo¬ sza i powstrzymania tego wprowadzania, a poza tern jedna raczka sluzy do wyda¬ wania jakiejkolwiek ilosci cieczy, przy- czem jest ona pociagana automatycznie, pozostawia swobode operatorowi, który wskutek tego moze sie zajac pilnowaniem wyplywu cieczy; 12. urzadzenie raczki kazdego kranu, powodujace pojawianie sie na powierzchni stosownego sygnalizatora cyfry odpowia¬ dajacej ilosci cieczy wydanej i zapewnia¬ jacej, oprócz tego, przed jakimkolwiek wyplywem cieczy, zsumowanie czynnosci wykonanych zapomoca bebnów cyfrowych.Przyrzad opisany moze wydawac 5— 10—15 lub 20 litrów, ale mozna go wyko¬ nac na tych samych zasadach do wydawa¬ nia innych ilosci cieczy, wiekszych lub mniejszych, które moga nie byc wielo¬ krotnosciami jedne drugich.Przyrzad mozna umiescic na stalej ko- ^ — 5 —lumnie i wydawac ciecz zebrana w zbior¬ niku stalym lub ruchomym podziemnym lub na powierzchni. Mozna go umieszczac na podstawie istniejacej juz np. w ga¬ razu.Mozna go umieszczac na platformie cysterny - automobilu lub na jakimkol¬ wiek wozie, posiadajacym lub pozbawio¬ nym zbiornika, z którego nalezy czerpac ciecz* Przez caly czas, gdy aparat spoczywa, i glównie w nocy klosz szklany i rózne wi¬ doczne czesci mechanizmu mozna przy¬ kryc pokrowcem, a opony metaliczne ochra¬ niaja je i calkowicie izoluja od wplywów zewnetrznych.Calosc urzadzenia przyjetego w opisa¬ nym przyrzadzie daje kupujacemu, sprze¬ dajacemu i obslugujacemu najlepsza gwa¬ rancje dokladnosci, kontroli i bezpieczen¬ stwa.Jezeli przyrzad przed wprawieniem w ruch zostal sprawdzony przez urzad kom¬ petentny, jak Urzad Miar i Wag, moze on zawsze wydawac tylko ilosci scisle okre¬ slone.Wszystko jest tak wykonane, aby ku¬ pujacy zdawal sobie jasno sprawe ze -spo¬ sobu, w jaki zachodzi wydawanie.Co sie tyczy zas sprzedajacego, moze on byc pewnym, ze spelni swa role z najwieksza dokladnoscia, poniewaz kazda czynnosc nienormalna moze mu przyniesc tylko szkode.Co sie tyczy manipulatora, jezeli przy¬ rzad pracuje normalnie, moze jedynie, lecz dlatego sumiennie, sumowac ilosci odpro¬ wadzone.Rózne przyrzady dodatkowe lub zmia¬ ny szczególów mozna zastosowac do opi¬ sanego urzadzenia, nie wychodzac poza zakres wynalazku. PL