Opublikowano dnia 8 czerwca 1962 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45635 KI. 30 b, 7/01 Jadwiga Podrygallo Warszawa, Polska Elzbieta Pondarzewska Warszawa, Polska Proteza zebowa Patent trwa od dnia 15 lipca 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest proteza zebowa, bezpodniebienna zaopatrzona w metalowa, spre¬ zynujaca klamre, której elementy chwytowe ota¬ czaja pozostale w szczece zeby od strony podnie- biennej.Znane dotychczas protezy kauczukowe i akry¬ lowe górne zaslaniaja znaczna czesc podniebie¬ nia, co niekorzystnie wplywa na wrazenie sma¬ kowe i cieplne w czasie jedzenia, a tym samym wywiera ujemny wplyw na funkcje fizjologiczne.W celu usuniecia tej wady wprowadzono protezy bezpodniebienne metalowe lub protezy zaopa¬ trzone w przesla metalowe, które jednak ze wzgledu na liczne wady, a mianowicie zle przy¬ leganie, stosunkowo duzy ciezar, gromadzenie sie iiokarmu, odprowadzanie ciepla, trudnosc ob¬ róbki i wysoki koszt znalazly bardzo ograniczo¬ ne zastosowanie. Znane sa takze protezy z kau¬ czuku lub z tworzyw sztucznych zaopatrzone we wstawki podniebienne z siatki metalowej albo tez posiadajace otworki w czesci podniebiennej, co ma na celu zwiekszenie wrazen smakowych i cieplnych. Zasadnicza wada tego rodzaju protez jest jednak gromadzenie sie w otworkach po¬ karmu oraz powstawanie odparzelin i innych zwiazanych z tym dolegliwosci, a takze koniecz¬ nosc wyjmowania ich przed snem, poniew?z w przeciwnym przypadku powstaja przerosty sluzówki spowodowane dzialaniem ssacym otworków.Wszystkie powyzsze wady i niedogodnosci usu¬ wa proteza wedlug wynalazku dzieki temu, ze jest zaopatrzona w metalowa, sprezynujaca klamre stanowiaca szkielet konstrukcyjny pro¬ tezy, która sklada sie z drwóch oddzielnych ra¬ mion z zebami sztucznymi, osadzonych w wy-rostku zebodolowym oraz z waskiego laczacego je przesla umiejscowionego na granicy podnie¬ bienia twardego i miekkiego, dzieki temu pod¬ niebienie jest calkowicie odsloniete i umozliwia pelnie wrazen smakowych i cieplnych, a takze naturalne formowanie kesów. Dodatkowa zaleta protery wedlug wynalazku jest jej duza wy¬ trzymalosc, lekkosc i elastycznosc umozliwia¬ jace *Jej latwe zakladanie.Klamra protezy wedlug wynalazku rózni sie przy tym zasadniczo od znanych dotychczas kla¬ mer stosowanych w protezach pelnopodniebien- nych. Klamry dotychczas stosowane posiadaja mianowicie element chwytowy otaczajacy zab od strony wargowej i zaciskajacy go, co po¬ woduje oczywiscie z biegiem czasu uszkodzenie szkliwa, rozchwianie zeba lub inne zmiany pa¬ tologiczne. W odróznieniu od nich klamra pro¬ tezy wedlug wynalazku obejmuje zab od strony wewnetrznej, podniebiennej i powoduje podtrzy¬ mywanie go. Natomiast od strony wargowej proteza jest zaopatrzona w elastyczny i niewi¬ doczny element chwytowy z tworzywa sztucz¬ nego ,co ma równiez duze znaczenie estetyczne.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przykladowo proteze górna bezpodniebienna w przypadku osadzenia jej na dwóch zebach siecznych, fig. 2 — klamre r tej protezy, fig. 3 — te sama klamre w masie akrylowej na modelu szczeki w widoku od strony podniebienia, a fig. 4 — w widoku od strony wargowej; fig. 5 przedstawia odmiane protezy, osadzona na kilku zebach siecznych, klach i drugim przedtrzonowcu, fig. 6 — klamre tej protezy, a fig. 7 — te sama klamre w masie akrylowej na modelu szczeki, w widoku od strony podniebienia.Proteza wedlug wynalazku sklada sie z dwóch oddzielnych ramion (skrzydel) 1 i 2 z zebami sztucznymi 3, wykonanych z masy akrylowej lub z innego tworzywa sztucznego i osadzonych na wyrostku zebodolowym oraz z laczacego te ramiona waskiego przesla 4, przebiegajacego w okolicy granicy podniebienia twardego i miek¬ kiego (na linii AH) i wykonanego równiez z two¬ rzywa sztucznego. Wewnatrz protezy wzdluz ra¬ mion 1, 2 i laczacego te ramiona przesla 4 jest zatopiona klamra metalowa 5, wykonana na przyklad z elastycznego, sprezystego drutu ze stali stopowej. Ksztalt tej klamry jest dostoso¬ wany do ksztaltu wyrostka zebodolowegó, nato¬ miast w laczacym je luku poprzecznym — do ksztaltu podniebienia, dzieki czemu nacisk w trakcie zucia, oddzialywajacy na dowolne punk¬ ty ramion protezy, zostaje równomiernie roz¬ lozony na cala jej powierzchnie przylegania.W przedniej czesci klamra jest zaopatrzona w elementy chwytowe 6, obchwytujace od stro¬ ny podniebienia czesci przyszyjkowe pozostalych w szczece zebów 7. Natomiast zakonczenia ra¬ mion 1 i 2 protezy sa zaopatrzone od strony wargowej w elastyczne elementy chwytowe 8, które otaczaja dziasla w miejscu osadzenia tych¬ ze zebów 7. Klamra 5 stanowi szkielet konstruk¬ cyjny protezy, nadajacy jej elastycznosc i zwie¬ kszajacy wytrzymalosc w porównaniu do zna¬ nych dotychczas rozwiazan protetycznych. Dzieki uzyskanej elastycznosci i sprezystosci mozliwe jest nakladanie protezy w stanie rozchylonym na zeby 7 szczeki, co eliminuje mozliwosc uszkodze¬ nia szkliwa i rozchwianie zebów. Konstrukcja protezy zlozona z oddzielnych ramion 1 i 2 polaczonych waskim lecz wytrzymalym przeslem 4 umozliwia odsloniecie calego podniebienia, a tym samym jego pelne fizjologiczne uzytkowa¬ nie.Odmiana protezy uwidoczniona przykladowo na fig. 5, 6, 7 znajduje zastosowanie przy wie¬ kszej ilosci zebów pozostalych w szczece. Klamra tej protezy jest zaopatrzona w odpowiednie wy¬ giecie 9, otaczajace pozostale zeby boczne 10 w szczece i podtrzymujace te zeby. PL