Wynalazek dotyczy stopnia nadawczego lub wzmacniajacego fal ultrakrótkich i decyme¬ trowych, którego obwody strojone sa wyko¬ nane jako wspólosiowe i jako obwody z prze¬ wodników równoleglych, wspólosiowo w siebie wchodzacych, przy czym na jednym koncu tych obwodów, lampy sa umieszczone w ten spo¬ sób, ze elektrody przylaczeniowe, zwiazane z odpowiednimi obwodami wspólosiowymi sa pomieszczone jedna za druga w kierunku osi ukladu obwodów wspólosiowych, a przestrzen „anoda — siatka" wystaje wraz z chlodnica ze strojonych obwodów wspólosiowych.Przy tego rodzaju nadajnikach, pracujacych tak zwanym sposobem drgan X/4, a nastrajane pasmo czestotliwosci jest ograniczone od góry przez to, ze suwaki zwierajace sluzace do strojenia nie moga byc dostatecznie blisko *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Otto Zimmermann. przysuniete do lampy, tzn. najwyzsza mozliwa do uzyskania czestotliwosc stopnia lezy nie wiele nizej niz górna czestotliwosc graniczna oscylacji lampy.Wynalazek stawia sobie za zadanie tak prze¬ ksztalcic znane uklady obwodów wnekowych, ze przy utrzymaniu sposobu drgan X/4, mozli¬ we jest strojenie az do górnej czestotliwosci granicznej oscylacji lampy. Jednoczesnie w spo¬ sób prosty i zapewniajacy niezawodnosc pracy, anody lamp sa polaczone, przy zachowaniu rozdzialu napiec stalych, ze zwartymi koncami odpowiednich przewodów wspólosiowych, przy czym zapewniona jest szybka mozliwosc wy¬ miany lamp.W tym celu wedlug wynalazku, zewnetrzny plaszcz obwodu wnekowego przedluzony zostal na cala lampe, przy czym tworzy on wraz z plaszczem przestrzen „anoda — siatka", wy¬ stajacym ze strojonych obwodów wspólosio¬ wych, dalszy przewód wspólosiowy. Odprzega-nie nast&uje tu z tego dalszego przewodu wspólosiowego, a wiec poza obwodami stro¬ jonymi. Dp^jrikewy przewód wspólosiowy sta¬ nowi prz/ tym dalsza opornosc bierna, która umoiliwia strojenie stopnia obwodu wneko¬ wego, az do górnej czestotliwosci granicznej oscylacji lampy.Na rysunku fig. 1 przedstawia zasadnicza budowe nowoczesnej lampy intensywnie chlo¬ dzonej, fig. 2 — obwód wnekowy wedlug wy¬ nalazku, fig. 3 — powiekszenie czesci fig. 2, na której przewody wspólosiowe utworzone przez lampe i obwody strojone sa zaznaczone jedynie schematycznie, a fig. 4 — przynalez¬ ny do tego zastepczy uklad polaczen.Na fig. 1 cyfra 1 oznaczona jest przestrzen „anoda — siatka" wraz z chlodnica, cyfra 2 — element izolacyjny, cyfra 3 — przylacze steru¬ jace lub siatfci ekranujace, a cyfra 4 ozna¬ czone sa elektrody przylaczeniowe, nie nale¬ zace do przestrzeni „anoda — siatka".Lampy pracuja na ogól jako jednostkowy uklad obwodów wspólosiowych, przy czym ano¬ da lampy jest sprzezona czesto bardzo silnie poprzez pojemnosc z przewodnikiem wewnetrz¬ nym lub zewnetrznym, zwartego przewodu wspólosiowego. Oddzielenie za pomoca pojem¬ nosci jest konieczne ze wzgledu na stale na¬ piecie anodowe.Na fig. 2 lampa tak jest umieszczona w ob¬ wodzie wnekowym 5 i tak przytrzymywana przez trzymadla lampy i urzadzenie chlodze¬ nia powietrznego 6, ze czesc 1 wystaje ze wspólosiowych obwodów strojonych 7 i 8.W punkcie 9 moze byc umieszczone urzadzenie odprzegajace, do którego dolaczony jest opor¬ nik obciazenia 10 za pomoca przewodu wspól¬ osiowego U. Wykonanie przestrzeni „siatka ekranujaca — siatka sterujaca" oraz przestrze¬ ni neutralizujacej „siatka sterujaca — katoda", moze byc dostosowane do kazdorazowych wy¬ magan.Podczas gdy fig. 2 podaje zasadnicze roz¬ wiazanie konstrukcyjne, to fig. 3 ma na celu blizsze objasnienia sposobu dzialania wedlug wynalazku.Lampy i obwody wspólosiowe sa zaznaczo¬ ne tu tylko schematycznie, i tak cyfra 12 oznaczone jest anoda i chlodnica lampy, a cyfra 13 przewodnik wewnetrzny wspólosiowego ob¬ wodu wnekowego. Siatka jest oznaczona cyfra 17.Odcinek przewodu wspólosiowego anodowe; przestrzeni drgan o dlugosci li i srednicy zew¬ netrznej Di a wewnetrznej dlf ma na podsta¬ wie stosunku pomiedzy Di i di opornosc falowa Zi. Przestrzen „anoda — siatka" jest przedsta¬ wiona w uproszczeniu jako przewód wspól¬ osiowy o dlugosci lf oraz o srednicy zewnetrz¬ nej Dt a wewnetrznej dg. Opornosc falowa tego ukladu wynosi Z2. Plaszcz zewnetrzny prze¬ strzeni „anoda ^- siatka" tejze lampy, tworzy w koncu przewodnik wewnetrzny trzeciego ukladu wspólosiowego, którego przewodnik zewnetrzny jest utworzony przez plaszcz ob¬ wodu wnekowego 5, przedluzony przez trzy¬ madla 6. Dlugosc tego ukladu wynosi 1* srednica zewnetrzna — Ds, wewnetrzna — d3, a opornosc falowa — Zj.Wedlug wynalazku, w plaszczyznie gdzie sty¬ kaja sie dlugosci li, Ig i 1$ wlaczona jest opor¬ nosc zespolowa Rj = jc2s "b R'ob której skladowa bierna nie moze byc przesu¬ nieta wzgledem wielkosci Z2, utworzonej przez przestrzen „anoda — siatka" przy pominieciu opornosci obciazenia R'ob* Litera c stanowi tu¬ taj wartosc stala odpowiednio do teorii linii dlugich. Odstep miedzy srednica zewnetrzna D3 i srednica wewnetrzna d$ musi byc tak dobrany, azeby osiagnac zadana wytrzyma¬ losc napieciowa, przy czym niewazne jest czy uzyje sie w tym celu jakiegos materialu izola¬ cyjnego dla wielkich czestotliwosci, czy tez nie.Przy zalozeniu , ze dlugosci li, 12 i h sa zawsze mniejsze od A/4, elektryczny uklad za¬ stepczy przedstawia sie tak, jak to uwidocz¬ nione jest na fig. 4. Opornosc bierne Li, C2 i C3, sa utworzone przez odcinki przewodów oznaczone odpowiednimi symbolami, mamy wiec: li Zi tg 2* X Li ca 1 C2 12 toZ2 ctg 2?t X 1 c3 coZs etg 2?i - I -W ukladzie zastepczym zaznaczony jest poza tym generator 14 (przestrzen „anoda — siatka"), opornosc obciazenia 15 oraz ewentualnie po¬ trzebne urzadzenie odprzegajace 16. Jako R'ob oznaczona jest opornosc obciazenia transfor¬ mowana przez urzadzenie odprzegajace. Urza¬ dzenie odprzegajace moze byc równiez wybra¬ ne dowolnie, okreslone jest tylko jego polo¬ zenie.Jezeli czestotliwosc rezonansowa ma byc okreslona przez Llt przy pominieciu opornosci R'ob, to otrzyma sie nastepujace wyrazenia: 1 Yi= li j Zi tg 2jc X 1 Y2= 12 h — j Z2 ctg 2jt j Z3 ctg 2jc X X Y - O = Yt + Y2 Wynika stad: (1) li 12 la Z! tg 2w = Z2 ctg 2* h 23 ctg 2jc-— XXX (2) li U 13 i Zi tg 2* 22 ctg 2* = Zs ctg 2* X XX Wielkosc R'ob mozna nie uwzgledniac, gdyz wywolane przez to odchylenia czestotliwosci sa do pominiecia. W równaniu (1) czlon Z2 12 ctg 2* zalezy od budowy lampy. Budowa X wszystkich obwodów wnekowych ma nieko¬ rzystny wplyw na ten czlon. Drugi czlon tego li równania Z3 = ctg powieksza dlugosc li X li z Zi tg 2* , przez co punkt zwarcia, który X przy strojeniu X/4 i wysokich czestotliwosciach lezal zwykle pomiedzy przylaczem siatki i chlod¬ nica katody, a wiec w elemencie izolacyjnym, przesuwa sie obecnie tak, ze lezy ponizej przy¬ lacza siatki. Gdy wartosc Z8 ctg 2x— z równania (2) zastapic przez X wartosc 1 lf j (coCk L ctg 2* 1) X to trzeba zwrócic na to uwage, ze wyrazenie to przy czestotliwosci podstawowej nie bedzie nieskonczone, gdyz zwykle warunki odprzegs- nia ulegna zmianie, jezeli nie zapobiegnieto temu dla okreslonych czestotliwosci. Z wy¬ mienionego ostatnio równania wynika dalej, ze za pomoca ukladu wedlug wynalazku zablo¬ kowac mozna dowolna czestotliwosc, np. cze¬ stotliwosc podstawowa lub harmoniczna. W tym celu, w plaszczyznie gdzie spotykaja sie dlu¬ gosci li, li i I3, pomiedzy przewodnikiem zewnetrznym i wewnetrznym ukladu wspól¬ osiowego D3/d3, mozna umiescic wspólosiowa pojemnosc Ck. Mozliwe jest równiez osiagniecie tego samego skutku przez odpowiednie dobra¬ nie dlugosci Ig [równanie (1)]. PL