Opuhl ta* 16 stewni* »x £ mi \ BI B L I' U rzt?d ... Patentowego] FOiSME^RZEGZYróSPOLrTEJ LUDOJWEJ Of?fS PATEWF0WY N» 454*1 KL 2Wf, *4&2; :^M^^^pr9WSze.»Masay^ Eliektf#^iiip:h^) Dabrowa Górnicza, Polska.Lampa, jarzeniowa trdj*wietlow*awa Patent trwa od dnia 16 kwietnia 1960 r. firzadmi&tem wynalazku jest lampa jarzenio¬ wa Utfiswieilówkowa .. wt, ukladzie jednofazo¬ wym.W, górnictwie, stosuje sie zwykle lampy j arze- niowe* zaopatrzone w trzy r swietlówki 20 W o dlugosci-600 mm. Kazda -ze swietlówek sta¬ nowila oddzielna uklad,elektryczny, skladajacy sie z zaplonnika 14 W i dlawika 20 W, zasilany z sieci 120- V. Wada wynikajaca ze stosowania takiego oddzielnego ukladu dla kazdej swie¬ tlówki .byl 4uzy koszt lampy,, trudnosci.monta¬ zowe, oraz wysoki pobór mocy pozornej z sieci etóktry«znej dochodzacy dó'150 VAprzy-120 V.Powazna wadai byt takzer niski wspólczynnik mocy (cos. z* koniecznosci stosowania dla kazdej swietlów¬ ki dlawika^ który jest odbiornikiem mocy bier¬ nej. Pogorszeniu temu starano sie zapobiec przez dodanie do kazdej lampy kondensatora o pojemnosci 3,7 uF, lub dla grupy lamp odpo- *) Wlasciciel patentu 6swiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa Waclaw Kolodziejczyk i Alojzy Nakonieczny. wiedniej baterii, kondensatorów^ Znane sa tak¬ ze lampy jarzeniowe, ze, swietlówkami 600. mm wyposazonymi w oddzielne uklady, elektryczne zasilane .pradem .220 V. W tym prz^padk&:ka$da lampa musi posiadac odpowiedni autótranafor- mator 220/120 V o mocy 160 V A, który jeraeze bardziej zwiekszal koszt lampy.Znane sa takze lampy z trzema swtet!6%k«Tni 600 mm na napieeie 230 V bez autotpaas*an*a- tora. W* tym przypadku stosowano udlawia o wiekszym praekroju rdzenia (40. W,tak^ztt wy¬ stepowal na nim spadek napiecia ofedhr/l^OW w stosunku do* napiecia•¦; zasilajasegjor fi2fr V.Wftkutek duzego r spadku nepieciw n» dla*v*Uv wspólczynnik-mocy cos. i wynosiL 0 8SUWtym pjwyptóteu; lfttopavpqbi*- rala moc po?DJ5ia; s;si#ei :Fr== :34(|r%A^ Powyzsze wady i niedomagania w znacznym stopniu usuwa lampa jarzeniowa wedlug wyna¬ lazku wyposazona w trzy swietlówki zasilane pradem 220 V pracujace we wspólnym ukladzie przy jednym malym dlawiku 20 W i dwóch zaplonnikach. Wyeliminowanie dwóch dlawików jako odbiorników mocy biernej poprawiawspólczynnik mocy cos. cp do 0,80, a wyelimi¬ nowanie jednego zaplonnika podwyzsza spraw¬ nosc i pewnosc dzialania lampy. Wielka zaleta lampy wedlug wynalazku jest takze znaczne obnizenie kosztów produkcji lampy i obnizenie poboru mocy do 100 W A przy 220 V. Wszystko to osiagnieto przez zastosowanie nowego skoja¬ rzonego ukladu elektrycznego w lampie.Lampa jarzeniowa wedlug wynalazku jest przedstawiona schematycznie na rysunku.Jak pokazano na rysunku lampa sklada sie z trzech swietlówek 1, 2 i 3 oraz z jednego opor¬ nika 7. Calosc jest zasilana pradem o napieciu 220 V na zaciskach 8 i 9. Zacisk 8 jest polaczo¬ ny przewodami 10,' 11, 12, 13 i 14 poprzez wlók¬ na zarzeniowe 15 i 16 swietlówki 1, zaplonnik 5 oraz jedno wlókno zarzeniowe 11 swietlówki 3.Drugi zacisk 9 jest polaczony z odczepem 18 dlawika 4 poprzez przewody 19, 20, 21 oraz wlókna zarzeniowe 22 i 23 i zaplonnik 6 swie¬ tlówki 2. Tak wiec lampa posiada jeden wspól¬ ny obwód grzewczy dla trzech swietlówek, w sklad którego wchodzi czesciowo dlawik 4 i dwa zaplonniki 5 i 6.Dlawik 4 posiada nowa konstrukcje przysto¬ sowana do ukladu elektrycznego lampy wedlug wynalazku. Posiada on dwa uzwojenia: glówne a i dodatkowe b, które sa ze soba polaczone i sumuja sie napieciowo. Uzwojenie glówne a posiada 1800 zwojów z drutu o srednicy 0,3 mm, a uzwojenie dodatkowe b 350 zwojów z drutu o srednicy 0,35 mm. Dodatkowe uzwojenie po¬ lepsza prace swietlówki 3 przy spadku napiecia sieci. Przewód wyjsciowy 24 dodatkowego uzwojenia dlawika b jest polaczony z oporni¬ kiem 7, a nastepnie poprzez przewód 25 z elek¬ troda 26 swietlówki 3.Opornik 7 o opornosci 250 Q sluzy jako sta¬ tecznik pradu dla swietlówki 3. Brak tego opor¬ nika spowodowalby zwarcie dlawika 4 i znisz¬ czenie calego ukladu. Drut oporowy opornika 7 jest nawiniety na tuleje ceramiczna. Wewnatrz tulei jest umieszczony rdzen wykonany z ma¬ lych odcinków blachy transformatorowej lub drutu w celu zwiekszenia opornosci indukcyj¬ nej i polepszenia zaplonu swietlówek.Praca lampy jarzeniowej w ukladzie wedlug wynalazku ma nastepujacy przebieg. Po wla¬ czeniu do zacisków 8 i 9 pradu o napieciu 220 V zaplonników 5 i 6 w krótkim czasie przez swoje styki zamykaja rozruchowy obwód elektryczny, w którym znajduja sie wlókna zarzeniowe 15 i 16, 17, 22 i 24 swietlówek 1, 2 i 3 oraz dla¬ wik 4. Po nagrzaniu sie wlókien zarzeniowych, styki zaplonników otwieraja sie i nastepuje szybki zanik pradu w obwodzie rozruchowym lampy, w wyniku czego powstaje duze napiecie samoindukcji w dlawiku 4 i zaplon swietlówek 2, 2 i 3. Po zapaleniu sie swietlówek, glówny prad plynie juz tylko przez swietlówki, które razem z dlawikiem 4 i opornikiem 7 tworza nowy zamkniety roboczy obwód elektryczny jednofazowy. PL PL