RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45367 KI. 35 c, -MG- Institut fur Schiffbau *) Rostock, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie do sterowania w ukladzie Leonarda elektrycznie napedzanych dzwigników i wciagarek Patent trwa od dnia 20 sierpnia 1959 r.-Wynalazek dotyczy urzadzenia do sterowa¬ nia elektrycznie napedzanych dzwigników i wciagarek, w których podczas cyklu robocze¬ go musi byc wyeliminowany wplyw falowania morza. Urzadzenie tego rodzaju znajduje za¬ stosowanie przewaznie na urzadzeniach dzwi¬ gowych i wciagarkach ladunkowych, przezna¬ czonych do wyladowywania lub zaladowywania plywajacych w wodzie przedmiotów, np. beczek albo wodnoplatowców. Urzadzenie to znajduje równiez zastosowanie do wciagarek holowni¬ czych,: gdyz tu istnieja podobne warunki pra¬ cy.;Jezeli zaklócajace wplywy falowania morza brane byly w ogóle pod uwage, to dotychczas tylko dzwigi' o, duzej sile udzwigu byly wy¬ posazone; w hydrauliczne urzadzenia eliminu¬ jace wplyw falowania morza. Celem utrzyma¬ my Wlasciciel" patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Gerhard Eiselt, nia stalego naciagu liny, w znanych dotych¬ czas urzadzeniach dzwigowych caly mechanizm podnoszacy jest przesuwany dla wyrównania sily naciagu. W tym celu stosuje sie silnik sprezony z pompa olejowa, podtrzymujacy ciagly obieg oleju. Okresowe wystepujace sily dodatkowe sa dla techniki konstrukcji pomoc¬ niczych maszyn pokladowych zjawiskami o du¬ zej czestotliwosci. Azeby uzyskac dostateczne wyrównanie wystepujacych zmian obciazenia, ze wzgledu na duza mase mechanizmu podno¬ szacego potrzebne sa duze sily przyspieszajace dla ruchu przesuwajacego.Przy wciagarkach z napedem elektrycznym, wyposazonych w urzadzenia do równowazenia okresowo wystepujacych zmian obciazenia liny, wykorzystuje sie uklad Leonarda, przy czym generator wzbudzony zostaje poprzez styki wlaczajace sile w zaleznosci od zmian obciaze¬ nia. Zasada dzialania innych urzadzen opiera sie na stanie równowagi pomiedzy momentamiobrotowymi silnika wciagarki! i bebna lino¬ wego. Urzadzenia te, oprócz korzysci wyni¬ kajacych ze stosowania ukladu Leonarda, wy¬ kazuja rózne niekorzystne zjawiska uboczne, np. wysoka stala czasowa generatora, a przy znaczniejszych obciazeniach zastosowanie od¬ dzielnej maszyny wzbudzajacej. Najczesciej spotykane urzadzenia do równowazenia zmian obciazenia sa przewidziane dla scisle * okreslo¬ nego ciezaru nominalnego, którego zmiane pod¬ czas pracy uzyskuje sie z trudem. Jesli chodzi o wciagarki, to zasada ta znajduje zastosowa¬ nie tylko w wciagarkach holowniczych, gdyz w tym przypadku zadane sa dluzsze czasy pracy dla okreslonego ciezaru nominalnego.W wciagarkach dla prac dzwigowych i samych urzadzeniach dzwigowych, zwlaszcza o krótkim cyklu roboczym, przeznaczonych do podnosze¬ nia rozmaitych ciezarów, znane te urzadzenia sa nieodpowiednie.Wady znanych urzadzen do wyrównywania zmian obciazenia liny spowodowanych falo¬ waniem morza usuwa urzadzenie wedlug wy¬ nalazku.Polega on na tym, ze jako generator Leo¬ narda stosuje sie amplitiyne, która posiada pole przeciwdzialajace nadmiernemu wzbudzaniu i obnizajace je do wartosci nominalnej, oraz pole sluzace do zapobiegania drganiom, przy czym amplidyna ta jest wzbudzana w zalez¬ nosci od zmian obciazenia poprzez mostek pradu zmiennego albo pradu stalego.Wedlug dalszej cechy znamiennej urzadzenia wedlug wynalazku w mostku pradu zmiennego, skladajacego sie z regulatora wzbudzenia dla wartosci zadanej, regulator wzbudzenia dla wartosci zadanej jest zaopatrzony w element nastawczy, za którego pomoca dokonywana byc moze synchronizacja wartosci zadanej z war¬ toscia istnilejaca. Za pomoca tego elementu nastawczego mozna tez osiagnac dodatkowa jazde wciagarki.Dalsze cechy wynalazku sa wyjasnione w opisie przykladu wykonania, uwidocznionego na rysunku.Do napedu dzwignika sluzy obcowzbudny sil¬ nik kolektorowy pradu stalego 2 z boczniko¬ wym uzwojeniem wzbudzajacym. Prad do sil¬ nika 2 jest dostarczany z generatora Leonar¬ da 1.Opis dotyczy najpierw sterowania napedem elektrycznym bez urzadzenia eliminujacego wplyw falowania.Dwupozycyjny wylacznik 20 znajduje sie w polozeniu ?2. Tarcze blokujace 17 i 18 po¬ siadaja takie polozenie, ze dzwignia reczna 16 moze poruszac sie zarówno w kierunku 29 jak i w kierunku 30. Z czesci zasilajacej 27, poprzez przelacznik dwupozycyjfy 20 dopro¬ wadzone zostaje wzbudzenie pradem zmien¬ nym do regulatora wzbudzenia Jl. O ile re¬ gulator wzbudzenia 13 dla wartosci wymaga¬ nej znajduje sie w polozenilu 2f, to powinna istniec równowaga mostka pomiedzy regulato¬ rem wzbudzenia 11 i regulatorem wzbudzenia 13 dla wartosci faktycznej. Jezeli na skutek przestawienia recznej dzwigni 16 w kierunku 29 lub 30 równowaga mostka zostanie zachwia¬ na, to napiecie awaryjne, które na skutek tego pojawi sie, doprowadzone zostanie poprzez wzmacniacz elektromagnetyczny 21 do uzwoje¬ nia 22 Lub 23 jako prad uzwojenia wzbudzaja¬ cego (kierunkowi nastawienia 30 niech w tym przypadku odpowiada uzwojenie wzbudzajace 23, a kierunkowi nastawienia 2& — uzwojenie wzbudzajace 22).Pochodzace ze wzmacniacza elektromagne¬ tycznego 21 wzbudzenie podstawowe dziala w* wzmacniaczu maszynowym jako impuls wzbu¬ dzajacy. Podwyzszone napiecie twornika po¬ zwala rozwinac twornikowi silnika 2 znaczny moment rozruchowy. Uzwojenie 24 podlaczone jest równolegle do twornika generatora Leo¬ narda 1 i przeciwdziala stale wzbudzeniu pod¬ stawowemu. Sumaryczny strumien odpowiada wzbudzeniu normalnemu. Wskazówka 14 przy¬ rzadu wskaznikowego 26 wartosci wymaganej i istniejacej pokazuje bezposrednio operatorowi dzwigniowemu ciezar obciazenia 5.-Zanim sterowanie napedem elektrycznym przelaczone zostanie na eliminowanie wplywa falowania, regulator wzbudzania 13 Aa war¬ tosci zadanej musi bys zsynctu onfzowafiy za pomoca recznej dzwigni 19 z watloscia faflt- tyczna. Jezeli wskazówki 14 i 15 zajmuja Jed¬ nakowe polozenie, to Mnieje równowaga moet- ka pomiedzy regulatorem wzbudzenia 9 dfa wartosci faktycznej i regulatorem wzbudze¬ nia 13 dla wartosci wymaganej'. Przelacznik Jfr mozna przelaczyc w kierunku $1. ZaiSenfone polozenie tarczy blokujacych 17 i 1$ zapobiega ruchowi! obrotowemu recznej dzwigni 16.Pod wplywem sil dodatkowych1 zaklócona zostaje równowaga pomiedzy ciezarem 5 i atta naciagu sprezyny 7. Zaulemloafe polosenfe rów¬ nowagi przenoszone jest przez krasek f aa regulator wzbudzenia 9 dte wartosci faktycz¬ nej. Rozstrojenie równowagi mechanitezae^ po~ woduje przesuniecie elektrycznej lówwmragi mostka, co powoduej powstawanie pradu wzke-dwjsjeego, ktirr t* j«*» wlaczony, ze gene¬ rator Leonarda 1 dostarcza napiecie o takiej biegunowosci, iz silnik wciagarki 2 zaczyna obracac sie w kierunku, powodujacym odcia¬ zenie liny 4. Regulator wzbudzenia 9 dla war¬ tosci faktycznej jest na stale sprzezony z na¬ dajnikiem 10 wartosci faktycznej. Dzieki temu do odbiornika 12 wartosci faktycznej dopro¬ wadzone zostaje napiecie proporcjonalne do sily istniejacej na linie 4. Wskazówka 14 przyrzadu wskaznikowego 26 pokazuje ciezar 5 dzialajacy na line 4.Istniejacy przy silniku 2 ale nie uwidocznio¬ ny na rysunku hamulec elektromagnetyczny jest rozluzniony w polozeniu 31 przelacznika 20. Samohamujaca przekladnia zebata 33 za¬ pobiega odwijaniu sie Liny 4 pod dzialaniem ciezaru 5.Bez odlaczania urzadzenia do eliminowania wplywu falowania mozna dokonywac popra¬ wek odnosnie odleglosci holowniczej lub wy¬ sokosci' ciejzaru. Innymi slowy, lina moze byc dodatkowo nawijana lub rozwijana,, jezeli za pomoca dzwigni recznej 19 nastawiona zosta¬ nie wieksza lub mniejsza wartosc wymagana.Zamiast mostków pradu zmiennego, z tym samym skutkiem mozna stosbwac równiez mostki pradu stalego. Uzwojenie 25 sluzy do stabilizacji. PL