Opublikowano dnia 14 lutego 1962 r. # om a|„ z ^ BW POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45351 KI. 30 h, 14 Zaklady Przemyslu Chemicznego „Pabianice" *) Pabianice, Polska Wstrzasarka do hodowli drobnoustrojów tlenowych Patent trwa od dnia 25 listopada 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest wstrzasarka do hodowli drobnoustrojów tlenowych.Znane wstrzasarki, stosowane do tego celu, maja te zasadnicza wade, ze przy ich urucha¬ mianiu i zatrzymywaniu zmiana stanu spo¬ czynku w stan ruchu i odwrotnie dokonuje sie w sposób gwaltowny, co powoduje podbija¬ nie cieczy w naczyniach wstrzasanych, zwiek¬ szajace w duzej mierze mozliwosc zakazenia.Poza tym w znanych wstrzasarkach do hodowli drobnoustrojów tlenowych nie ma mozliwosci regulowania skoku pólek wstrzasanych, a wiec i ruchu cieczy wstrzasanej, co jest konieczne dla prawidlowego rozwoju hodowanych drob¬ noustrojów.Wynalazek umozliwia wyeliminowanie tych wad dzieki specjalnej konstrukcji urzadze¬ nia napedzajacego, umozliwiajacej lagodne *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Arystydes Nowak. i plynne uruchamianie i zatrzymywanie pólek z wstrzasanymi naczyniami oraz regulowanie wstrzasania w szerokim zakresie.Na rysunku fig. 1 przedstawia wstrzasarke do hodowli drobnoustrojów tlenowych wedlug wynalazku w widoku perspektywicznym, fig. 2 — wstrzasarke, jak na fig. 1, odwrócona o 180°, w widoku perspektywicznym, fig. 3 — urzadzenie napedzajace wstrzasarke, fig. 4 — szczegól urzadzenia napedzajacego, czesciowo w przekroju i czesciowo w widoku z boku, fig. 5 — czesc urzadzenia do regulacji za¬ kresu wstrzasania w widoku perspektywicz¬ nym a fig. 6 — czesc urzadzenia do regulacji zakresu wstrzasania w widoku w kierunku prostopadlym do plaszczyzny mimosrodu.Wstrzasarka wedlug wynalazku sklada sie z ramy fundamentowej 20, wykonanej z ze¬ laznych ksztaltowników i stanowiacej podsta¬ we, na której umocowana jest skrzynia na¬ pedowa 1 oraz rama 21 z dwiema ruchomymipólkami 12 i 13 do wstrzasania. W dolnej czesci skrzyni napedowej 1* na elastycznej podstawie 6, umieszczony jest silnik elektrycz¬ ny 7, napedzajacy cale urzadzenie. Elastyczna podstawa 6* jest wykonana z metalowej plyty, której jedna z krawedzi równoleglych do osi obrotów silnika 7 jest przymocowana prze¬ gubowo na dwóch zawiasach do ramy skrzyni napedowej 1. Przeciwlegla krawedz jest po¬ laczona z ta rama za pomoca sruby i nakretki w ten sposób, ze dokrecenie nakretki powoduje opuszczenie podstawy 6 z silnikiem 7. Umozli¬ wia to, w razie potrzeby, naciagniecie pasa klinowego 9 przekladni. Powyzej, na wyso¬ kosciach odpowiadajacych polozeniu pólek 12 i 13 do ^wstrzasania, umieszczone sa urzadze¬ nia napedzajace te pólki. Kazde z tych urza¬ dzen napedzajacych sklada sie z dwóch nie¬ zaleznych, wspólosiowych walków 15 i 16.Przekladnia z pasem klinowym 9 przenosi na¬ ped od silnika 7 na walek 15 dolnej pólki wstrzasanej 12 z równoczesnym redukowaniem obrotów, taka sama zas przekladnia z pasem klinowym 10 przenosi w podobny sposób na¬ ped z dolnego walka pólki 12 na walek 15 górnej pólki wstrzasanej 13. W celu umozli¬ wienia zmiany obrotów, na walku silnika 7 osadzone jest dwustopniowe kolo 8 dla pasa klinowego 9. Kolo to moze byc zaklinowywane na walku silnika 7 czescia o mniejszej lub wiekszej srednicy blizej silnika, co umozliwia zachowanie pionowego polozenia pasa klifowe¬ go 9 przy zmianie obrotów. Kazdy z walków 15 jest polaczony za pomoca stozkowego sprze¬ gla 14 z walkiem 16, którego drugi koniec po¬ rusza odpowiednia pólke wstrzasana za po¬ moca nasadzonego na nim mimosrodu 17 i kor- bowodu 4.Zespoly napedowe sa ulozyskowane w kul¬ kowych lozyskach tocznych, umieszczonych w obudowach 2, przymocowanych srubami do ramy skrzyni napedowej 1. Korbowody 4 sa ulozyskowane w lozyskach tocznych na wy- korbieniach, a przy pólkach wstrzasanych spo¬ czywaja w lozyskach slizgowych, osadzonych w gumie.Kazdy z dwóch mimosrodów 17. jest osadzony na walku napedowym 16 i ma prostokatny otwór 26, którego dwie równolegle sciany sa zabkowane. W otwór ten wchodzi sworzen 28, posiadajacy plaski leb 31 z prostokatna nasada 30, której dwie równolegle scianki maja zeby odpowiadajace zebom w sciankach otworu 26. Sworzen 28 moze byc wprowadzany do obrotu 26 blizej iub dalej od geometrycz¬ nego srodka tarczy mimosrodu 17, dzieki cze¬ mu uzyskuje sie mniejszy lub wiekszy promien wykorbienia R, odczytywany na podzialce 29.Zmiana promienia R w granicach od 35 do 65 mm umozliwia zmiane skoku pólek 12 i 13 dostateczna przy wstrzasaniu róznego rodzaju hodowli drobnoustrojów tlenowych. Sworzen 28, po umieszczeniu w zadanej odleglosci R od srodka obrotu, jest zamocowany sztywno w mimosrodzie za pomoca nakretki 27. Na swo¬ rzen 28 jest nalozony leb korbowodu 4 z dwo¬ ma lozyskami tocznymi i docisniety nakretka 25 z przeciwnakretka 24. Calosc jest zamknieta kolpakiem 23, wkreconym w leb korbowodu 4 i posiadajacym otwór do wkrecania smarow- hiczki.Na walkach napedowych 16 znajduja sie sprezyny, dociskajace zaklinowana czesc sprze¬ giel 14, przy czym dwie nakretki umozliwia¬ ja regulowanie sily docisku. Do wlaczania sprzegiel sluza dzwignie dwuramienne 5 ze srubami 3, uruchamiane raczkami 11 oddzielnie dla kazdej pólki wstrzasanej.Pólki wstrzasane 12 i 13 skladaja sie z ram zelaznych, w których osadzone sa ramy drew¬ niane, wylozone np. gumolitem i podzielone na odpowiednia ilosc klatek dla umieszczania w nich kolb z ciecza iwstrzasana. W opisywa¬ nym przykladzie na dolnej pólce 12 przewi¬ dziano osiemnascie klatek i na górnej dwa¬ dziescia cztery klatki na kolby dwulitrowe.Kolby moga byc zabezpieczone przed ewentu¬ alnym przechylaniem sie za pomoca gumo¬ wych opasek po przekatnych klatek, zaczepia¬ nych na krzyzowych haczykach 22. W razie potrzeby wielkosc klatek moze byc odpowied¬ nio zmniejszona przez wstawianie indywidual¬ nych ramek redukcyjnych, co umozliwia wstrzasanie równiez i mniejszych kolb, np. jednolitrowych.Kazda z dwóch pólek 12 i 13 jest wsparta na czterech wahaczach nosnych, których dolne konce sa ulozyskowane w lozyskach przymo¬ cowanych do ramy 21, przy czym w kazdym lozysku umieszczony jest koniec wahacza gór¬ nej i dolnej pólki. Sworznie tych lozysk sa za¬ konczone smarowniczkami tak, iz umozliwiony jest swobodny dostep w celu smarowania.Skrzynia napedowa 1 jest calkowicie obudo¬ wana, przy czym górna czesc obudowy w po¬ staci klapy 18 daje sie latwo podnosic lub zdejmowac, a dwie przeciwlegle sciany obudo¬ wy moga byc równiez latwo odejmowane po wyjeciu wkretów 29. Wlaki 15 i 16 moga byc — 2 —latwo wybudowywane przez niewidoczne na rysunku otwory pod mimosrodami 17.Po umieszczeniu naczyn z ciecza w klatkach na pólkach wstrzasanych 12 i 13 nastawia sie promien wykorbienia R na wielkosc odpo¬ wiednia dla danego rodzaju hodowli i po wla¬ czeniu silnika 7 uruchamia sie jedna lu obie pólki przez wlaczenie raczek 11. Przekladnie z pasami klinowymi 9 i 10 przenosza ruch. na walki 15, które za posrednictwem sprzegiel 14 napedzaja walki 16. Sprzegla li spelniaja przy tym równiez role kól zamachowych, umozli¬ wiajac równomierny bieg urzadzenia.Wstrzasarka wedlug wynalazku nie tylko umozliwia lagodne, plynne uruchamianie i za¬ trzymywanie pólek wstrzasanych oraz regulo¬ wanie '¦procesu wstrzasania w szerokim zakre¬ sie, ale wyróznia sie takze niezawodnoscia ruchu, latwoscia w obsludze i konserwacji, posiada zwarta budowe i daje sie latwo utrzy¬ mac w czystosci. Cechy te sa istotne, poniewaz urzadzenia ,tego rodzaju pracuja przewaznie w ciasnych, trudnodostepnych pomieszczeniach sterylizowanych, o stalej, podwyzszonej tem¬ peraturze.W opisanym przykladzie wstrzasarka posiada dwie pólki wstrzasane, choc w ramach wyna¬ lazku mozna równiez zaopatrzyc urzadzenie np. w trzy pólki, przy czym naped trzeciej pól¬ ki odbywa sie wtedy analogicznie do opisane¬ go napedu drugiej pólki. PL