/ Opublikowano dnia 20 listopada 1961 r, *!I2« 4.(Urzecl-j f-Jicnio-A-ego Polskiej BzeczyiiOopoiitei Luttej] POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY aaata Nf 45296 Mgr inz. Konstanty Bielanski Gliwice, Polska ki. m u, aa 11 Sposób badania skutecznosci zerowania lub uziemienia w urzadzeniach elektrycznych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Patent trwa od dnia 3 grudnia 1960 r.Sposób i urzadzenie do badania skutecznosci zerowania lub uziemienia wedlug wynalazku slttzy do szybkiego mierzenia oporu elektrycz¬ nego polaczenia miedzy korpusem badanej maszyny czy urzadzenia a uziemieniem lub przewodem zerowym. Pozwala takze okreslic wielkosc pradu doziemnego w przypadku zwar¬ cia do korpusu przewodu pod napieciem, a tym samym okreslic skutecznosc dzialania zabezpieczenia. Pomiar tym sposobem prze¬ prowadza sie na urzadzeniach znajdujacych sie pod napieciem, bez koniecznosci wylacza¬ nia i bez jakichkolwiek zaburzen w ich pracy.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze wykonuje sie sztuczne zwarcie miedzy prze¬ wodem pod napieciem a korpusem poprzez odpowiedni opór, mierzy sie prad sztucznego zwarcia przy pomocy amperomierza, laduje sie poprzez prostownik dwa kondensatory polaczo¬ ne równolegle i wlaczone na napiecie panujace miedzy przewodem a korpusem, nastepnie od¬ lacza sie jeden z kondensatorów oraz sztuczne zwarcie, przez co nastepuje wzrost napiecia i doladowanie drugiego kondensatora. Róznica napiec miedzy kondensatorami jest proporcjo¬ nalna do spadku napiecia na oporze uziemienia lub zerowania i jest mierzona bezposrednio woltomierzem pradu stalego o oporze dostatecz¬ nie duzym. Róznica ta, podzielona przez prad sztucznego zwarcia, daje szukany opór uzie¬ mienia lub zerowania.W stosunku do znanego sposobu pomiaru, polegajacego na tym, ze mierzy sie napiecie miedzy korpusem maszyny a przewodem, po czym mierzy sie to samo napiecie, ale po sztucznym zwarciu tegoz przewodu z korpusem poprzez odpowiedni opór oraz mierzy sie prad sztucznego zwarcia oraz nastepnie oblicza sie szukany opór z ilorazu róznicy obu napiec i pradu sztucznego zwarcia, sposób wedlug wy-nalazku jest o tyle lepszy, ze opór okresla sie na podstawie bezposredniego pomiaru i od¬ czytu róznicy napiec, a nie poszczególnych napiec i odejmowania ich od siebie — podzie¬ lonej przez prad sztucznego zwarcia.Pomiar dwóch napiec, zwykle bardzo malo rózniacych sie od siebie, daje bardzo niedo¬ kladny wynik, gdyz wskazówka woltomierza w obu przypadkach ustawia sie niemal w tym samym miejscu skali. Sposób wedlug wynalaz¬ ku usuwa te wade, bo daje mozliwosc odczytu na calej •skali woltomierza o zakresie dostoso¬ wanym do róznicy napiec, a nie do pomiaru calego napiecia.Na fig. 1 jest przedstawiony schemat przy¬ laczenia urzadzenia do badanego obiektu, któ¬ rego opór uziemienia wzglednie zerowania Rx ma byc zmierzony.Na schemacie tym oznaczaja: R — opór sztucznego zwarcia, A — amperomierz pradu zmiennego, V — woltomierz pradu stalego o oporze dostatecznie duzym, aby w czasie jego odczytu nie nastapilo wyrównanie napiec kondensatorów, P — prostownik, Ci i C2 kon¬ densatory o duzej pojemnosci, 1 i 2 — przy¬ ciski wylaczajace.Miedzy przewodem pod napieciem a kor¬ pusem maszyny jest wlaczony opór sztuczne¬ go zwarcia R poprzez amperomierz pradu zmiennego A i przycisk'2 umozliwiajacy odla¬ czenie sztucznego zwarcia. Do tych samych punktów poprzez prostownik P sa przylaczone równolegle dwa kondensatory Ci i C2. Przy¬ cisk 1 w obwodzie jednego z nich umozliwia odlaczenie go. Woltomierz pradu stalego V jest polaczony z kondensatorami tak, ze moze wskazywac róznice ich napiec po odlaczeniu przycisku w obwodzie jednego z kondensato¬ rów.Przy wylaczonym przycisku 2 napiecie mie¬ dzy punktami A—Z wynosi Uu przy zalaczo¬ nym przycisku 2 napiecie miedzy tymi punkta¬ mi wynosi U2. Napiecie U2 jest mniejsze od Ui o spadek napiecia na oporze uziemienia Hx wywolany plynacym przez niego oraz przez opór R i wskazywanym przez amperomierz pradem sztucznego zwarcia Jz. Szukany opór wzglednie impedancja wynosi Ui-U2 *x =~ Przebieg pomiaru jest nastepujacy. Przy za¬ laczonych przyciskach 1 i 2, przez amperomierz, opór Rz i obwód badany (grube linie) plynie prad Jz. Na zaciskach panuje napiecie U2, obydwa kondensatory laduja sie do tego sa¬ mego napiecia U2, woltomierz wskazuje zero.Odczytuje sie prad Jz.Po nacisnieciu przycisków 1 i 2 powoduje sie przerwanie pradu Jz oraz galezi kondensa¬ tora C2 i wzrost napiecia do wartosci UL oraz doladowanie kondensatora Cx do napiecia Ui.Woltomierz wskaze róznice Ut—U2. Wyrówna¬ nie napiec kondensatorów nie nastapi w cza¬ sie odczytu, gdyz woltomierz ma duzy opór a kondesatory duza pojemnosc. Wynik pomiaru otrzymuje sie na podstawie podanego powyzej wzoru jako iloraz wskazania woltomierza przez wskazanie amperomierza. PL