Wynalazek dotyczy wrebiarek stosowanych w odkrywkowych, podziemnych i innych ko¬ palniach wegla, a zwlaszcza wrebiarek takiego typu, które maja obrotowa glowice wrebiaca zaopatrzona w noze i przystosowana do pracy z osia obrotu prostopadla do przodka wybier¬ kowego iwkladu, tak iz osadzone na glowicy noze wykruszaja urobek na glebokosci zasadni¬ czo równej osiowej dlugosci glowicy i na wyso¬ kosci zasadniczo równej gabarytowej srednicy glowicy wraz z nozami, w miare jak glowica jest przesuwana naprzód w kierunku równo¬ leglym do przodka wybierkowego z uprzednio wybranej wneki wyjsciowej przodka wybier¬ kowego.W powszechnie przyjetej praktyce ustawia sie taka wrebiarke ponad przenosnikiem, umieszczonym równolegle tuz przy przodku wy¬ bierkowym, wraz z silnikiem przystosowanym do przesuwania jej wzdluz przenosnika, tak iz w miare postepu wybierania urobek ma sklon¬ nosc do spadania na przenosnik lub w jego poblizu. Poniewaz glowica *wrel)iaca wystaje je¬ dnak z boku kadluba wrebiarki i poza jedna strone przenosnika, wiec znaczna ilosc urobku spada poza przenosnik, przy czym nie jest lat¬ wa sprawa zaopatrzenie wrebiarki w skutecz¬ nie dzialajace elementy mechaniczne do poda¬ wania lub kierowania tego urobku wprost na przenosnik. Z tego wzgledu zazwyczaj pozwala sie na spadanie urobku wzdluz przenosnika, a na¬ stepnie zgarnia sie go na przenosnik za pomoca pluga, przesuwanego wraz z wrebiarka wzdluz przenosnika. Jednak ilosc spadajacego urobku jest zawsze zbyt duza, aby plug mógl ja zabrac, tak iz znaczna ilosc spietrza sie po-wyzej górnej krawedzi pluga i pozostaje wzdluz przenosnika po oczyszczajacym przejsciu pluga.Celem niniejszego wynalazku jest stworzenie wrebiarki omawianego typu z ulepszona glowi¬ ca wrebiaca, która samoczynnie kieruje uro¬ bek w strone kadluba wrebiarki tak, iz za po¬ moca wrebiarki tak skonstruowanej, umieszczo¬ nej na prznosniku i przesuwajacej sie wzdluz niego, stosunkowo mala ilosc urobku nie znaj¬ duje bezposredniej drogi na przenosnik. Dal¬ szym celem wynalazku jest stworzenie takiej glowicy wrebiacej, która daje urobek w duzych kawalkach zmniejszajac w ten sposób procento¬ wa ilosc miala Wedlug niniejszego wynalazku obrotowa glo¬ wica wrebiaca do wrebiarki omawianego typu ma co najmniej jedna lopatke srubowa, siega¬ jaca w kierunku kadluba wrebiarki od kolowej tarczy koncowej, wyznaczajacej dlugosc osiowa glowicy wrebiacej oraz elementy do sztywne¬ go zamocowywania nozy wrebiacych w pewnych odstepach wzdluz lopatki i na obwodzie tarczy koncowej. Gdy glowica obraca sie na wrebiarce w takim kierunku, ze srubowa lopatka sama „wkreca sie" w przodek wybierkowy, to uro¬ bek jest zabierany przez te lopatke lub te lo¬ patki z przodka wybierkpwego tzn. jest kiero¬ wany w strone kadluba wrebiarki i przenosnika, wzdluz którego wrebiarka jest przesuwana Ta stosunkowo mala ilosc urobku jaka nie zosta¬ nie skierowana przez srubowa lopatke lub lo¬ patki na przenosnik i wobec tego spadnie wzdluz przenosnika, dobrze trafia w obszar dzialania pluga, poruszajacego sie wzdluz wrebiarki.. Za pomoca tej lopatki lub kazdej z lopatek, ma¬ jacej skok równy dlugosci glowicy, noze znaj¬ dujace sie na jej obwodzie moga przekazywac duze kawaly pokladu do obszernej przestrzeni lub obszernych przestrzeni miedzy zwojami lo¬ patki lub lopatek a tarcza koncowa, a calkowity brak jakichkolwiek elementów przeszkadzajacyh w tej przestrzeni lub w tych przestrzeniach zmniejsza kruszenie kawalków urobku podczas przesuwania go przez glowice.Bezposrednia konsekwencja kierowania urob¬ ku za pomoca glowicy na przenosnik jest czes¬ ciowe zabieranie go z powrotem tak iz wszelka sklonnosc nozy do wyrzucania urobku poza plug jest znacznie zmniejszona.Ponad to w celu wyznaczenia osiowej dlugos¬ ci glowicy wrebiajacej, a zatem i glebokosci wre¬ bienia, tarcza koncowa i jej noze przygotowuja wejscie dla przedniego noza sasiadujacego z tar¬ cza konca lopatki, tak iz nóz ten nie jest nara¬ zony na wieksze obciazenia udarowe, jakie mo¬ glyby uszkodzic lub zniszczyc lopatke srubowa podczas urabiania pokladu. W przypadku ura¬ biania uszkodzonych pokladów korzystne jest zastosowanie dwóch lopatek, poniewaz pokru¬ sza one na odpowiednie kawaly kazda duza bryle, jaka usilowalaby spasc w calosci na po¬ czatku pracy glowicy.Skok lopatki moze byc z korzyscia prawo- skretny lub lewoskretny odpowiednio do kie¬ runku obrotu glowicy w stosunku do kie¬ runku przesuwu wrebiarki, przy czym naj¬ korzystniej jest gdy noze osadzone glowic prze¬ mieszczaja sie w dól poprzez urabiany poklad, a to aby spadajacy urobek byl kierowany w dól pod glowice, podczas przesuwania w kierunku przenosnika. Jednak wrebiarka moze równiez wykonywac roboczy ruch powrotny wzdluz przodka wybierkowego, oczywiscie bez zmie¬ niania kierunku obrotu glowicy, której noze sa wówczas przemieszczane z dolu do góry poprzez urabiany poklad. Plug typu dwukierunkowego dzialania jest w tym przypadku przestawiany na drugi koniec wrebiarki.Aby ulatwic przesuw powrotny wrebiarki bez urabiania pokladu, wyposazona w noze czesc tarczy koncowej wraz z zaopatrzona w noze czescia lopatki moze byc przymocowana do po¬ zostalej czesci tarczy koncowej w sposób umoz¬ liwiajacy jej odejmowanie. Przy unieruchomio*- nej wrebiarce, i przy takim polozeniu glowicy, ze jej odejmowana czesc znajduje sie w naj¬ wyzszym polozeniu tzn. w poblizu stropu, zdje¬ cie tej czesci glowicy chroni ja od zaczepiania o zalozone juz stropnice.Wynalazek zostanie teraz szczególowiej opisa¬ ny z powolaniem sie na rysunki, przy czym fig. 1 przedstawia schematyczny rzut z góry wrebiar¬ ki, wyposazonej w obrotowa glowice wrebiaca wedlug wynalazku podczas pracy pod ziemia, fig. 2 — schematyczny rzut z przodu, odpowia¬ dajacy fig.1, fig. 3 przedstawia szczególowy rzut z góry jednej postaci wykonania glowicy wre¬ biacej w polozeniu odpowiadajacym polozeniu glowicy wrebiacej na fig. 1, przy czym glowi¬ ca ma jeden zwój linii srubowej, tzn. tylko je¬ dna lopatke srubowa, fig. 4 jest rzutem wkie¬ runku strzalki IV na fig. 3; fig. 5 jest rzutem w kierunku strzalki V na fig. 4; fig. 6 jest rzu¬ tem w kierunku strzalki VI na fig. 3; fig. 7i8 przedstawiaja miejscowe przekroje plaszczyzna¬ mi, oznaczonym liniami VII —VII i VIII — VIII. na fig- 4; fig. 9 przedstawia powiekszony miej¬ scowy przekrój plaszczyzna, oznaczona linia IX — IX na fig. 6; fig. 10 jest fragmentem fig. 4, - Z —lecz \v; odmiennym wykonaniu, fig. 11 jest rzu¬ tem aksonometrycznym glowicy wrebiacej po¬ dobnej do glowicy wedlug fig. 3—6 lecz wiek¬ szej, fig. 12 jest rzutem aksonometrycznym obro¬ towej glowicy wrebiacej o dwuzwojowej linii srubowej tzn. p dwóch, lopatkach srubowych, fig, 13 i 14 odpowiadaja fragmentom rzutów po¬ kazanych na fig. 4 i 6, lecz z dalszymi zmiana¬ mi* fig. 15 przedstawia przekrój plaszczyzna, oznaczona linia XV —XV na fig. 13, fig. 16 jest przekrojem plaszczyzna oznaczona linia XVI — XVI na fig. 15.Na fig.. 1 i 2 maszyna wrebiaca 1 jest usta¬ wiona kolami 2 na nieruchomych sciankach ko¬ ryta przenosnika zgrzeblowego 3, wdluz które¬ go maszyna moze przesuwac sie samoczynnie za pomoca napedzanego od silnika bebna 4 i liny 5 rozciagnietej miedzy stalymi kotwami (nie uwidocznionymi na rysunku na obu kon¬ cach przodka wybierkowego. Poniewaz naped jest niezalezny od kól 2, wiec wrebiarka moze byc podnoszona do góry za pomoca wsporników 6 w celu dostosowania sie do srednicy zalozo¬ nej obrotowej glowicy wrebiacej 7, osadzonej na wale 8. Naped bebna 4 jest nawrotny, tak iz wrebiarka moze zmieniac kierunek przesu¬ wu tzn. przesuwac sie od strony lewej ku pra¬ wej i z powrotem.Obrotowa glowica wrebiaca 7 jest wyposazo¬ na w lopatke srubowa 9 przebiegajaca w kie¬ runku kadluba wrebiarki 1, poczynajac od plas¬ kiej kojowej tarczy koncowej 10 okreslajacej osiowa dlugosc glowicy, przy czym noze wre- biace (nie uwidocznione na rysunku, ale które zostana dalej omówione z powolaniem sie na fig. 3—10) sa osadzone sztywno w okreslonych odstepach wzdluz obwodu lopatki srubowej i tarczy koncowej. Gdy glowica 7 obraca sie w kie¬ runku ruchu wskazówek zegara (jak na fig. 2) to wrebiarka przesuwa sie naprzód po przenos¬ niku 3 wzdluz sciany 11, przy czym glowica rozpoczyna swój przesów od niszy wyjsciowej (nie pokazanej na rysunku) a zloze 12 na scia¬ nie 11 jest kruszone przez glowice i skierowy¬ wane za pomoca lopatki srubowej 9 ku kadlu¬ bowi wrebiarki. Noze zaglebiaja sie w kierunku ku dolowi w zloze 12, tak iz urobek jest skiero¬ wywany ku dolowi pod glowice 7, wskutek czego wieksza jego czesc jest kierowywana przez lo¬ patke srubowa 9 na przenosnik 3 tuz poza ka¬ dlub wrebiarki 1. Mniejsza czesc urobku, która nie zostaje skierowana przez glowice na prze¬ nosnik przez skierowana do przodu polowe 13 dwustronnego pluga 14, który jest ciagniony z ty¬ lu za glowica wrebiarki.Wrebiarka 1 moze byc przesuwana w odwrot¬ nym kierunku tzn. od strony prawej ku lewej, przy czym glowica 7 rozpoczyna ruch od niszy (nie uwidocznionej na rysunku) na drugim kon¬ cu sciany i wówczas równiez obraca sie ona w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.Chociaz noze poruszaja sie wówczas w góre po¬ przez urabianie zloze i wobec tego daza do od¬ prowadzania urobku od glowicy, to jednak zna¬ czna jego czesc bedzie kierowana przez srubo¬ wa lopatke 9 na przenosnik 3 ponizej kadluba wrebiarki, natomiast pozostala jego czesc spada¬ jaca wzdluz kadluba wrebiarki 1 dobrze tra¬ fia do obszaru skierowanej ku tylowi polówki 15 pluga 14, który jest wówczas ciagniony z przo du wrebiarki Srednica glowicy 7 jest odbierana w zaleznos¬ ci od wysokosci wrebienia, tzn, wysokosci po¬ klada wegla, a jej wal 8 powinien byc umie¬ szczony w polowie tej wysokosci przez zastoso¬ wanie wsporników 6 odpowiedniej wysokosci za wyjatkiem najmnieszej dopuszczalnej srednicy glowicy, zazwyczaj okolo 760 mm, gdy wspor¬ niki 6 sa nie potrzebne.Na fig. 3—6 lopatka srubowa 9 tworzy jeden calkowity zwój, nawiniety dokola osi glowicy 7 (podobnie jak na fig. i i 2) lecz jest podzie¬ lona wzdluz linii promieniowej 16 na dwie cze¬ sci 9A, 9B w celu ulatwienia manipulowania nia pod ziemia, wytwarzania jej z blachy oraz spawania jej z piasta 17, podzielona równiez na dwie równej dlugosci czesci 17A, 17B, z któ¬ rych kazda wyposazona jest w otwór 18 dosto¬ sowany do walu 8 wrebiarki, przy czym na linii podzialu lopatki i na przyleglych koncach od¬ cinków piasty znajduja sie kolnierze 19, 20, umozliwiajace niezawodne polaczenie tych dwóch czesci ze soba za pomoca srub. Przedni koniec 21 lopatki srubowej 9 jest przyspawany do piers¬ cieniowej tarczy koncowej 10, do której wewne¬ trznej krawedzi jest przyspawany wieksza pod¬ stawa wydrazony stozek sciety 22, który sam jest przyspawany swa mniejsza podstawa do kola czesci 17A piasty, przy koncu 23 przylega¬ jacym do czesci 17B, przy czym pierscien 24 za¬ slania pierscieniowa szczeline miedzy stozkiem scietym i drugim koncem 25 czesci 17A piasty.Koniec 25 piasty ma pierscieniowy kolnierz, o który opiera sie zwykla plytka przytrzymuja¬ ca (nie uwidoczniona na rysunku) dla utrzymy¬ wania glowicy na wale 8, a wydrazony stozek sciety 22 zaopatrzony jest w gniazdo dla plytki przytrzymujacej, wykonane wewnatrz zarysu glowicy. Cztery otwory stozkowe 26 w czesci 17A piasty umozliwiaja zalozenie sciagacza (nie - 3 —przestawionego na rysunku), sluzacego do zdej¬ mowania glowicy z walu. Koncowa czesc 27 lo¬ patki 9 ma wytoczenie 18 w celu otoczenia wa¬ lu 8.W wybraniach 31, wykonanych w równomier¬ nych odstepach wzdluz obwodu srubowej lo¬ patki 9 sa umocowane za pomoca spawania me¬ talowe imaki nozowe 29 z równoleglymi gniaz¬ dami 30 (fig. 7 i 8) o przekroju prostokatnym, utworzonymi i przez przeciecie wydrazonych od¬ cinków okraglego preta, a sluzacymi do umie¬ szczenia odpowiedniego trzonka 32. stozkowych nozy 33, przy czym sruby zaciskowe 34 przy¬ trzymuja trzonki 32 w gniazdach. Kazdy imak nozowy 29 jest odchylony w stosunku do linii wierzcholkowej lopatki 9, a to w tym celu, aby os noza 33 lezala w plaszczyznie wirowania je¬ go wierzcholka, tak ze osiowe naprezenia wy¬ wolywane w glowicy 7 wskutek kata nachylenia linii srubowej lopatki 9, sa sprowadzone do mi¬ nimum, a to zapewnia wydajne skrawanie.Zamiast przekroju prostokatnego gniazdo mo¬ ze miec kolowy przekrój poprzeczny i moze byc zbiezne w kierunku osiowym, jak to jest pokazane w miejscu 35 na fig. 10, a to w celu osadzenia odpowiednio zbieznego trzonka 36 noza dla zapewnienia zamocowania go poczatkowo bez zastosowania sruby zaciskowej, przy czym usuwanie zuzytego lub zlamanego noza 33 od¬ bywa sie za pomoca wbijania zbieznego lub in¬ nego odpowiedniego narzedzia (nie przedsta¬ wionego na rysunku) do szczeliny 37 w tyle wybrania 31, w którym jest zamocowany spa¬ waniem imak nozowy 29. Jezeli nie rozporza¬ dza sie zbieznym lub podobnym narzedziem, to uderzenie w koniec trzonka 36 moze wystar- czysc do obluzowania noza 33.Pojedynczy stozkowy nóz 33X osadzony w imaku nozowym 29X, przyspawany do wybra¬ nia 31X tarczy koncowej 10 w pobizu przednie¬ go konca 21 srubowej lopatki 9, przy kazdym obrocie glowicy 7 sluzy do zapoczatkowania dzia¬ lania nadcinajacego, które odbywa sie dalej osio¬ wo wzdluz glowicy, za pomoca nozy 33 na lo¬ patce srubowej, z chwila gdy one z kolei na¬ potykaja podlegajace urabianiu zloze.Pozostala czesc obwodu tarczy koncowej 10 jest zaopatrzona w wykonane w równomier¬ nych odstepach wybrania 38 do przyspawania imaków nozowych 39. Imaki nozowe sa rów¬ niez wykonane z odcinków okraglego preta, ale sa przewiercone i przeciete prostopadle do ich osi, w celu utworzenia gniazda 40 (fig. 6 i 9) o prostokatnym poprzecznym przekroju, dla osa¬ dzania odpowiednich trzonków 41 nozy skrawa¬ jacych 42 o powierzchniach natarcia 43 i wierz¬ cholkach 44 w ksztalcie litery V, przy czym za¬ stosowane sa równiez sruby dociskowe 45 do zamocowania trzonków w gniazdach. Gniazda 40 sa odchylone od plaszczyzny tarczy koncowej 10 z wyjatkiem imaka nozowego przedstawionego w przekroju na fig. 6, a umieszczonego w pla¬ szczyznie tarczy koncowej — w mniejszym lub wiekszym stopniu, tak iz odpowiednie noze 42 wykonuja razem szerokie wciecie prowadzace w kierunku glowicy 7, poza pierwszy nóz 33 umieszczony calkowicie na lopatce srubowej 9, wobec czego nóz ten oraz nóz 33 X nie podle¬ gaja mocnym uderzeniom, jakie mogly by usz¬ kodzic lub zniszczyc lopatke srubowa z chwila spotkania sie z urabianym pokladem.Imak nozowy 29 Y (fig. 5), podobny do ima¬ ków 29 jest przyspawany do tylnej czesci 2^ lopatki 9 w celu osadzenia dalszego noza skra¬ wajacego 42 X, którego celem jest gladkie za¬ konczenie punktowego wykruszania za pomoca zebów 33 wzdluz glowicy 7, poczynajac od tar¬ czy czolowej 10, przy czym maksymalne wy¬ niki osiaga sie przy odchyleniu go w kierun¬ ku na zewnatrz od tarczy czolowej.Koncowa czesc 27 lopatki srubowej 9 jest równiez zaopatrzona w usztywniajace zebro 46, przebiegajace promieniowo od czep&ci 17 B pia¬ sty, oraz trójkatne zebro 47 przebiegajace od czesci 9B lopatki do laczonego na sruby kol¬ nierza 19 na tej czesci lopatki. Tarcza czolowa 10 jest zaopatrzona w zasadniczo prostokatne wsporniki 48 przebiegajace promieniowo od wy¬ drazonego stozka scietego 22 do niektórych ima¬ ków narzedziowych 39.Czesc 9B lopatki jest równiez zaopatrzona w zebro 49 przebiegajace promieniowo od czesci 17 B piasty, a poosiowo od tej czesci lopatki, oraz w zebro 50 przebiegajace promieniowo na zewnatrz poza wybraniam! 28 i usztywnione za pomoca pólki 51 w celu odrzucania urobku prze¬ noszonego przez glowice 7 na zewnatrz od jej osi, przy czym dzialaniu temu towarzyszy dzia¬ lanie równiez laczonego srubami kolnierza 19 i kolnierza usztywniajacego 46.Oprócz kierowania i przenoszenia wiekszej czesci urobku na przenosnik, glowica 7 wytwa¬ rza urobek w kawalkach wiekszych niz normal¬ ne, poniewaz przestrzen zawarta wewnatrz za¬ rysu glowicy jest wieksza niz to bylo mozliwe dotychczas w obrotowych glowicach wrebiacych o równowaznej wydajnosci. Ponadto bedaca do dyspozycji przestrzen jest zasadniczo wolna od przeszkadzajacych, elementów tak iz wiekszeka- ~ 4 -walki urobku nie sa kruszone dalej podczas ich przesuwania za pomoca lopatki 9 w kierunku konca napedu glowicy.Konstrukcja wedlug fig. 3—10 nadaje sie do glowic, których srednice wynosza mniej wiecej od 760 mm do 1275 mm. Ola glowic o sredni¬ cach od 1275 mm do 1775 mm wymagana szty¬ wnosc uzyskuje sie za pomoca zastosowania grubszego materialu na lopatke srubowa 9 i tar¬ cze koncowa 10 oraz za pomoca przyspawania dalszych' zeber usztywniajacych 52 pomiedzy wspornikami 48. Zarówno na lopatce srubowej jak i na tarczy koncowej stosuje sie najkorzyst¬ niej wieksza liczbe nozy, azeby zachowac za¬ sadniczo jednakowy odstep miedzy kolejnymi nozami, ale liczba nozy na kazdej glowicy mo¬ ze zmieniac sie w zaleznosci od jakosci wybie¬ ranego pokladu. Rodzaje nozy zastosowanych na lopatce Srubowej i na tarczy koncowej moga równiez zmieniac sie odpowiednio do wybiera¬ nego pokladu. Z tych wzgledów na fig. 12 zasta¬ wano tylko noze skrawajace oraz imaki nozowe 53 na calej glowicy podobne do imaków 39. Zasto¬ sowano równiez dwie lopatki srubowe 9X, 9Y w ukladzie dwuzwojowym, prowadzace od tar¬ czy koncowej 10, z wieksza liczba imaków no¬ zowych 53 na lopatce 9X niz na lopatce 9Y. Tak samo lopatka 9X jest podzielona na dwie czesci 9 C, 9D, a lopatka 9Y jest podzielona na dwie czesci 9E, 9F przy czym czesci sa przy¬ mocowane za pomoca spawania do odcinka 17B piasty.Aby umozliwic przesuwanie wrebiarki 1 (fig. 1 i 2) w kierunku odwrotnym z nieczynna glowi¬ ca dla umozliwienia wybierki stale w kierunku naprzód, a po umieszczeniu stropnic 54 ponad przenosnikiem 3 dla podparcia stropu 55 ponad wrebiarka 1, glowica 7 moze byc zaopatrzona w maty element 56, który w celu ominiecia strop¬ nic moze byc zdejmowany z glowicy po usta¬ wieniu go w najwyzsze polozenie. Fig. 13—16 przedstawiaja element 56 wykonany jako czesc glowicy wedlug fig. 3—6, przy czym element ten zawiera czesc 57 lopatki 9 A oraz czejsc 58 tar¬ czy koncowej 10 bliska przedniego konca 21 lo¬ patki, polaczone za pomoca zbieznej plyty 59, która jest zaopatrzona w rowki 60 dla wprowa¬ dzenia listew 61 zeber teowych 62, umieszczo¬ nych na plycie 63 przykrywajacej szczeline miedzy lopatka i tarcza koncowa na calej dlu¬ gosci elementu 56, oraz w obciazony sprezyna trzpien 64, wspóldzialajacy z otworem 65 w ply¬ cie 63 w celu zaryglowania tego elementu w po¬ lozeniu, gdy podczas zakladania w którym be¬ dzie on dokladnie ustawiony przez zetkniecie sie elementu 57 z, koncami 66 zeber teowych 62.Elementy 57, 58 sa polaczone pasami 67. Prze¬ suwanie elementu 56 w kierunku kadluba * wre¬ biarki 1, po wyjeciu trzpienia 64 z otworu 65 i po pokonaniu nacisku sprezyny, umozliwia calkowite zdjecie elementu 56 z pozostalej czesci glowicy 7. PL