PL44699B1 - - Google Patents

Description

?M* Opublikowano dnia 20 lipca 1961 r. oo?c aa/w »* ^P V/Q |BIBL»OTBKA| *-<*" (sm&emmSh POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44699 KI. 12 o,.5/04 Lódzkie Zaklady Farmaceutyczne *) Lódz, Polska Sposób otrzymywania bromku cykloheksylu Patent tirwa od dnia 17 marca 1960 r.Znane dotychczas sposoby otrzymywania bromku cykloheksylu sa drogie i technologicz¬ nie skomplikowane. Na przyklad wedlug Reida i wspólpracowników (Org. Synth. Ccii. Vcll, II, 246) bromek cykloheksylu otrzymuje sie dzia¬ laniem suchego bromowodoru na cykloheksa- nol, w temperaturze 100—120°C. Sposób klopot¬ liwy ze wzgledu na stosowanie suchego bromo- wodoru, posiada niska.wydajnosc okolo 72—75% teoretycznej. Wedlug Kohlera i Burnley^ (Soc. 43,413) otrzymuje stie bromek cykloheksylu dzia¬ lajac PBr3 ' na cytoloheksanol. Wysoka cena PBr8, mimo dobrej wydajnosci 92—97% 'proce¬ su czyni metode nieoplacalna.O. Kamm, CS. Marvel (Org. Synth., Wiley and Sons, NY 1921) otrzymali bromek cyklohe¬ ksylu przez estryfikacje cykloheksanolu kwa¬ sem bromowodorowym wobec nadmiaru H2SO/t, w reakto-rze ogrzewanym do temperatury wrze- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Leszek Ptaszynski, Je¬ rzy Gnilka i Zofia Chmielewska. nia roztworu, pod chlodnica ziwrotna. Metoda, jak .podlano w Org. Synth. Gol. I. 1947 nie nada¬ je sie do estryfikacji alkoholi II i III-rzedo^ wyeh. Cykloheksianol jest alkoholem II-rzedo- wym i bardzo larwo odszczepia wode (pod wply¬ wem srodków odwadniajacych. W metodzie sto¬ sowano 25%-owy nadmiar kwasu bromowodo- rewego w postaci przedestylowanego azeotropu, a wiec 48%-wy. Poniewaz reakcja odszczepienia wody od cykloheksanolu przebiega równocze¬ snie z reakcja estiryfikacji w rezultacie otrzy¬ mywano cykloheksan w ilosci okolo 50%. Sabu- ro Ishiwaia i Taiichi Nozaki, Japonia (Chem.Abstr. 1952, str. 5590 a) opierajac sie na tej me¬ todzie stosowali 100%-owy nadmiar kwasu bro- mowodorowego i temperature pokojowa, przy czym w czasie okolo 25 godzin w temperaturze podwyzszonej otrzymywali wydajnosc 73%.Stwierdzano, ze mozna uzyskac bromek cy¬ kloheksylu z wydajnoscia rzedu 90% z pomi¬ nieciem skomplikowanych procesów technolo¬ gicznych jezeli cykloheksanol podda sie estry- fikacji kwasem ibromowodorowym okolo 57—58%-wym otrzymanym w wodnym srodowisku reakcji z bromku potasowoa i stezpnego kwasu siarkowego, a nastepnie (po zmniejszeniu sie ste¬ zenia kwasu ^brjjbiow^d^ixweigo i cykloheksa- nolu, to jest-po przereagowaniu okolo 70% tych zwiazków, *d«iszwrfcr~~ titrtrtowainiu stezonym kwasem sSahcm^m. ^rcjces diryfikaoji prowa¬ dzi sie w temperaturze 70—80$C w ciagu okolo 72 godziny! Eo^zym^ieszaim^fc reakcyjna chlo¬ dzi sie do |^^^W^xfeclft)0C, dodaje nowa porcje stezonego kwasu siarkowego i podnosi temperature do 70—80°C. Prowadzenie procesu w dwóch etapach ma na celu unikniecie two¬ rzenia sie cykloheksenu. W pierwszym etapie kwas bromoiwodorowy nie O'dsziozepia wody od cykloheksainolu lecz podstawia brom. W drugim etapie natomiast gdy zmaleje stezenie kwasu bro-mowodorowego dodatek kwasu siarkowego odciaga wode i przesuwa równowage reakcji w kierunku powstawania bromku cykloheksylu.Stosunek bromku sodowego do stezonego kwa¬ su siarkowego w pierwszym etajpie wynosi 1:1.Gotowy produkt otrzymuje sie z wydajnoscia okolo 90% przez rozdzielen:e masy reakcyjnej w wodzie i destylacje pod zmniejszonym cisnie¬ niem.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest stoso¬ wanie technicznego, lub odpadowego bromku sodowego i technicznego kwasu siarkowego za¬ miast czystego kwasu bromowodorowego* (48%-wego azeotropu), krótki okres czasu reak¬ cji? wynoszacy okolo 2,5 godziny oraz latwosc prowadzenia procesu w skali technicznej, za¬ równo pod wzgledem bezpieczenstrwa pracy jak i stosowania nieskomplikowanej aparatury.Przyklad. Do 400 ml wody przy ciaglym mieszaniu wsypuje sie 700 g bromku sodowego. a nastepnie wkrapla sie w temperaturze do 30°C 700 g stezonego kwasu siarkowego. Z kolei w'tr¬ wa sie 550 g cykloheksanolu i mieszanine ogrze¬ wa sie w ciagu okolo 1/2 godziny w temperatu¬ rze 70 — 80°C. Nastepnie mase reakcyjna chlodzi sie do temperatury 40° i wkrapla do niej 1200 g stezonego^ kwasu siarkowego, po czym znowu ogrzewa w temperaturze 70 — 80°C w ciagu oko¬ lo 2 godzin. Po ochlodzeniu do temperatury 30— 40°C mase reakcyjna wylewa sie do wody, od¬ dziela warstwe surowego bromku cykloheksylu, przemywa woda i suszy nad bezwodnym siar¬ czanem sicdlcwym. Czysty produkt otrzymuje sie przez destylacje pod zmniejszonym cisnie¬ niem, w temperaturze 52—53°C (13,5 mm Hg, 61-63QC (20 mm Hg, 71-73°C) 32 mm Hg. Wy¬ dajnosc 85-90%. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania bromku cykloheksyiu przez poddawanie estryfikacji cykloheksanolj kwasem bromowodorowym, znamienny tym, ze cykloheksanol poddaje sie w temperaturze 70 — 80°C estryfikacji kwasem bromowodorowym oko¬ lo 57 — 58 %K)wym, otrzymanym w wodnym sro¬ dowisku reakcji z bromku potasowca i stezone¬ go kwasu siarkowego, a nastepnie po przereago¬ waniu okolo 70 % cykloheksanolu i kwasu bro¬ mowodorowego dalszemu traktowaniu stezonym kwasem siarkowym w ciagu okolo 2 godzin, po czym otrzymany produkt wydziela sie z mie¬ szaniny w sposób znany. Lódzkie Zaklady Farmaceutyczne Zastepca: mgr inz. Antoni Sentek rzecznik patentowy 811. RSW „Prasa", Kielce. PL