Opublikowano dnia 14 czerwca 1961 r. l yj^y, &OSb iOflo O |B'BUOT«KA| U.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44518 KI. 74 a, 33 Mgr inz. Jan Wysoczynski Gdansk, Polska Urzadzenie do wykrywania poiarów przez ujawnianie^dymu w powietrzu sposobem impulsu fotoelektrycznego, uzyskiwanego drogq porównywania przejrzystosci powietrza Patent trwa od dnia 10 pazdziernika 1960 .r Wielkie sklady f magazyny oraz inne pomie¬ szczenia, pozbawione przez dluzszy czas bez¬ posredniego nadzoru obecnych ,w nich osób, padaja niekiedy 'pastwa niespodziewanych po¬ zarów, a brak nadzoru powoduje, ze pozar taki jest wykrywany dopiero w fazie uniemozli¬ wiajacej jvV: skuteczne przeciwdzialanie.Jedna z pierwszych oznak powstajacego po¬ zaru jest swad i dym. Wczesne wykrycie tego dymu w powietrzu i natychmiastowe wszczecie alarmu moze byc istotne dla stlumienia ognia w zarodku - i niedopuszczenia do powstania wiekszych szkód.Znane sa fotoelektryczne urzadzenia do ba¬ dania przezroczystosci powietrza i wykrywania w nich dymu. W urzadzeniach tych próbki po¬ wietrza sa zazwyczaj pobierane ze strzezonych pomieszczen i doprowadzane do urzadzenia za pomoca sieci przewodów rurowych dzieki pod¬ cisnieniu, wytwarzanemu przez wentylator ssacy.W ukladach tych analiza powietrza odbywa sie w sposób ciagly, badanie powietrza z po¬ szczególnych pomieszczen trwa od kilku do kilkudziesieciu sekund, a zastosowany uklad wzmacniania pradu stalego ogranicza czulosc urzadzenia do granic, wyznaczonych stopniem stalosci parametrów ukladu i zasilania oraz poziomem szumów.Na rysunku iig. 1, 2 i 4 uwidaczniaja urza¬ dzenie do wykrywania dymów w powietrzu sposobem wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 i 4 przedstawiaja geometryczne rozmieszcze¬ nie elementów urzadzenia i ich wzajemne me¬ chaniczne powiazania, fig. 2 przedstawia ideowy schemat ukladu elektronowego, a fig. 3 daje analize charakterystycznych przebiegów tego ukladu.Wyloty .przewodów rurowych 3 na fdg. 1, doprowadzajacych badane powietrze 12 ze wszystkich %, strzezonych ^pomieszczen, sa roz¬ mieszczone kolowo. Wszystkie" te przewody po¬ siadaja na swej dlugosci dwucentymetrowa przerwa w plaszczyznie ^prostopadlej do ich osi, na wysokosci, w srodku której miedzy przewodami znajduje sie zarówka 1 i komórka fotoelektryczna 5.Strumien swiatla 4 zarówki 1 odbija sie od wirujacego* lusterka 2 i pada na komórke fo- toelektryczna 5. Na swej drodze przechodzi on dwukrotnie przez strumien badanego powie¬ trza 12. Lustro 2 wiruje dookola pionowej osi 6, analizujac w ciagu sekundy kolejno prze¬ zroczystosc powietrza ze wszystkich strzezonych pomieszczen i porównujac jednoczesnie z po¬ wietrzem kontrolnym, znajdujacym sie w prze¬ strzeniach miedzy wylotami przewodów ru¬ rowych.Elektryczny schemat ukladu jest uwidocznio¬ ny na fig. 2. Jesli wszystkie strumienie bada¬ nego powietrza sa idealnie czyste, wówczas strumien swietlny 4 jest staly i iprad anodowy lampy 9 jest równy zeru.Jesli w któryms z przewodów rurowych 3 pojawia sie slady dymu, wówczas w czasie przechodzenia przez strumien badanego po¬ wietrza strumien swietlny bedzie czesciowo pochlaniany, a prad anodowy lampy 7 bedzie w tym czasie podlegal zmianom natezenia, uruchamiajac za posrednictwem transformato¬ ra 8 lampy 9 i przekaznika 10 — narzad alar¬ mowy 11.Wykresy pradów anodowych lamp 7 i 9 w funkcji czasu sa przedstawione na fig. 3, gdzie T jest czasem jednego pelnego obrotu lustra 2, t zas — czasem przejscia lustra nad jednym wylotem przewodu rurowego 3. Impul¬ sy pradu lampy 9, oznaczone na fig. 3 sym¬ bolem Ig, sa wynikiem zaklócenia strumienia swietlnego 4 i zmiany natezenia pradu ano¬ dowego lampy 7, oznaczonego na fig. 3 sym¬ bolem 7s- Czas t jest w przyblizeniu równy T : 2n, jezeli geometryczne wymiary odstepów miedzy przewodami rurowymi beda w przy¬ blizeniu równe srednicom samych przewodów, a liczba przewodów bedzie wynosila n sztuk.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala rów¬ niez na latwe i natychmiastowe ustalenie, w którym rurociagu pojawily sie slady dymu.W tym celu, jak to jest uwidocznione na fig. 4, przy kazdym z wylotów rurociagowych ustawiony jest jeden rdzen ferromagnetyczny 13 z dwoma uzwojeniami 14 i 15.Uzwojenia 14 sa ze soba polaczone szerego¬ wo, a ich wspólne konce 14 sa polaczone sze¬ regowo z przekaznikiem 10 tak, by plynal przez nie prad anodowy lampy* 9. Natomiast konca uzwojen 15 sa indywidualnie wyprowadzone i polaczone z neonowymi lampkami sygnaliza¬ cyjnymi, których liczba odpowiada liczbie kon¬ trolowanych przewodów rurociagowych.Nad rdzeniami 13 przesuwa sie ruchem ko¬ lowym zwora 16 magnesów. Jej ruch jest zgod¬ ny z ruchem lustra 2, w ten sposób, ze gdy strumien swietlny 4 przechodzi przez dany strumien powietrza 12, to zwora 16 znajduje sie nad rdzeniem 13, przyporzadkowanym do wlasciwego wylotu przewodu rurowego i za¬ myka jego obwód magnetyczny.Jesli w któryms z badanych strumieni po¬ wietrza pojawia sie dym, wtedy przez wszyst¬ kie uzwojenia 14 przeplynie impuls pradu lampy 9. Spowoduje on zaindukowanie sie na¬ piecia tylko w tym uzwojeniu 15, Jctófego rdzen 13 jest zamkniety zwora 16, to jest w uzwojeniu znajdujacym sie obok badanego wlasnie strumienia powietrza, w którym wy¬ kryto dym, W tym momencie zablysnie od¬ powiednia neonowa lampka kontrolna, okresla¬ jaca na tablicy kontrolnej skad dym pochodzi.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera uklad, umozliwiajacy zastosowanie wzmacniacza pradu zmiennego, odznaczajacego sie wiekszym stop¬ niem wzmocnienia niz uklady pradu stalego, oraz niewrazliwego na zmiany parametrów, wyniklych z niestalosci zasilania, starzenie sie elementów i ich zanieczyszczenia sie.Z uwagi na swe wlasciwosci urzadzenie na¬ daje sie specjalnie do zastosowania na okre¬ tach, w kopalniach oraz w duzych skladach i magazynach. PL