Przedmiotem wynalazku jest aparat fotogra¬ ficzny wyrózniajacy sie szczególnie tym, ze oska dzwigni do przesuwu blony, prowadzona w znany sposób wzdluz cewki nawojowej, umozliwia dokonywanie szeregu czynnosci na przyklad przesuwu blony, podwójnego bloko¬ wania naswietlenia, uruchomienia licznika wy¬ konywanych zdjec i naciagu migawki w gór¬ nej, jak równiez i w dolnej czesci aparatu.Zaleta tego ukladu jest szczególnie to, ze unika sie w nim zageszczenia narzadów slu¬ zacych do przesuwu blony, naciagu migawki, badz stanowiacych czesci skladowe licznika i podwójnej blokady.W celu wbudowania w gónnej czesci aparatu fotograficznego dalmierza lub swiatlomierza zachodzila juz koniecznosc osadzenia mecha¬ nizmu do przesuwu blony w dolnej czesci apa¬ ratu, naprzeciw mechanizmu do naciagu i spu¬ stu migawki, znajdujacego sie w górnej czesci aparatu. W zwiazku z tym, oske polaczona z dzwignia przelaczajaca przeprowadzono^ wzdluz wydrazonej cewki nawojowej, aby umozliwic naped znajdujacego sie w dolnej czesci aparatu mechanizmu do przesuwu blony.Znany jest takze taki uklad, w którym za pomoca oski prowadzonej równiez w wydra¬ zonej cewce nawojowej i napedzanej w górnej czesci aparatu za pomoca galki pokretnej, moz¬ na uruchomic znajdujacy sie w dolnej czesci aparatu mechanizm do przesuwu blony razem z ukladem blokujacym i naciagiem migawki.Te znane uklady posiadaja jednak zawsze prze¬ waznie powazne braki, wynikajace z zestawu narzadów blokujacych np. podwójnej blokady naswietlenia. Takze w tych znanych ukladach trudno jest znalezc pracujacy niezawodnie licz¬ nik i zamocowanie blokady zwrotnej, zapew¬ niajacej wlasciwy przesuw blony, badz naciag migawki.Podane usterki usuwa sie wedlug wynalazku dziejci temu, ze narzady licznika i podwójnejblokady naswietlenia, jak równiez ukladu wol¬ nego biegu do klucza cewki nawojowej, znaj¬ duja sie ponad cewka nawojowa, wspólosiowo do dzwigni, przelaczajacej, 1*której oska jest przeprowadzona w znany sposób przez wydra¬ zona cewke nawojowa do dolnej czesci apara¬ tu, podczas gdy przy tej samej osce, ponizej cewki nawojowej, jest przewidziane polaczenie przekladniowe, np. za pomoca kól zebatych miedzy dzwignia przelaczajaca a znajdujacymi sie w dolnej, czesci aparatu mechanizmami do naciagu migawki i do przesuwu blony z blokada zwrotna. Licznik wykonywanych zdjec, osa¬ dzony w znany sposób wspólosiowo do oski dzwigni przelaczajacej, umozliwia naped kola licznikowego za pomoca noska, zamocowanego na tej dzwigni i za posrednictwem zapadki.Jako podwójny uklad blokujacy naswietlenia przewiduje sie wedlug wynalazku miedzy spu¬ stem aparatu a dzwignia przelaczajaca, badz jej osia, sprezyste narzady blokujace, z których jeden narzad blokujacy po przesunieciu blony i naciagnieciu migawki wchodzi kazdorazowo swym noskiem w szczeline tulei naciagowej, polaczonej trwale z dzwignia przelaczajaca.Dalsza cecha wynalazku wynika z tego, ze po spuscie migawki wspomniany nosek narzadu blokujacego zostaje wysuniety z obszaru wspom¬ nianej szczeliny za pomoca narzadu spustowe¬ go i ze narzad blokujacy jest zatrzymany przez sprezysta zapadke dopóty, dopóki znajdujaca sie na tulei naciagowej krzywka nie prze¬ chyli tej zapadki podczas dokonywania kolej¬ nego przesuwu blony, zwalniajac przez to wspomniany nosek narzadu blokujacego. Jako przekladnie wolnobiegowa, która w znany spo¬ sób sluzy do napedu cewki nawojowej, badz jej klucza, stosuje sie wedlug wynalazku uklad zapadkowy ze sprzeglem poslizgowym, zamocowany pod licznikiem i podwójna blo¬ kada, wspólosiowo do oski dzwigni przela¬ czajacej i miedzy polaczeniem tulei naciago¬ wej i kluczem cewki nawojowej.Naprzeciw szczególnie dogodnego i zwartego zestawu licznika, podwójnej blokady i prze¬ kladni wolnego biegu, który znajduje sie nad cewka nawojowa i jest osadzony wspólosiowo do dzwigni przelaczajacej i jej osi znajduja sie dalsze narzady- napedowe do naciagu mi¬ gawki i do przesuwu blony ponizej cewki nawojowej, badz pod skrzynka aparatu. Do naciagu migawki stosuje sie wedlug wynalazku pod skrzynka aparatu uklad zebaty, zestawio¬ ny w dogodny sposób z kólek zebatych i ze¬ batki, napedzany za pomoca polaczonego trwale z oska dzwigni przelaczajacej kólka zebatego i polaczony za pomoca narzadów sprzeglowych z migawka, na przyklad migawka centralna.Do przesuwu blony i zwiazanego z nim pelnego ruchu przesuwowego przewiduje sie znana w swym dzialaniu blokade zwrotna, która wedlug wynalazku jest zamocowana na osi bebna nawojowego i znajduje sie równiez pod skrzynka aparatu. Dalsza cecha wynalazku po¬ lega na tym, ze na kólku zebatym, które wspóldzialajac z zapadka pracuje jako blo¬ kada zwrotna, jest zamocowany w dogodny sposób sprezysty narzad do sprzegania tego kólka zebatego z osia bebna nawojowego. Ten narzad sprzeglowy jest polaczony rozlacznie z krzywka, znajdujaca sie na wspomnianej osi bebna nawojowego. Podane wyzej roz¬ laczne sprzeglo sluzy w pierwszym rzedzie do tego, aby po dokonaniu przesuwu blony przez beben nawojowy, za pomoca dzwigni przela¬ czajacej zaistniala mozliwosc powrotu tej dzwig¬ ni do polozenia wyjsciowego, bez jednoczes¬ nego obrotu bebna nawojowego. Ponadto to sprzeglo ma zastosowanie przy przewijaniu powrotnym blony. Wedlug wynalazku osiaga sie to dzieki temu; ze przez nacisniecie znaj¬ dujacego sie w dnie skrzynki aparatu guzika, który oddzialywuje na zagiety nosek podanego elementu sprzeglowego, uzyskuje sie odlaczenie sprzezystego narzadu sprzeglowego od podanej wyzej krzywki. Dalsze cechy wynalazku wy¬ nikaja z dalszego opisu i ilustracji rysunkowej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w jednym przykladowym wykonaniu na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój aparatu fotograficznego z mechaniz¬ mami do przesuwu blony oraz do napinania migawki, fig. 2 — licznik wykonywanych zdjec, fig. 3 — urzadzenie do przesuwu blony z po¬ dwójna blokada naswietlenia i spustem migaw¬ ki, fig. 4 — przekrój wedlug linii A — B na fig. 1, fig. 5 — nanzad do przesuwu blony z zebata blokada zwrotna i ukladem do po¬ wrotnego przewijania blony, fig. 6, 7, 8 i 9 — schematyczna ilustracje podwójnej blokady na¬ swietlenia. Na rysunku pominieto dla lepszej przejrzystosci te czesci skladowe, które bez¬ posrednio niewiaza sie z przedmiotem wyna¬ lazku.Na wierzchu skrzynki 1 aparatu fotograficz¬ nego przewiduje sie umieszczenie oprócz urza¬ dzenia przelaczajacego takze celownik,, dal¬ mierz, badz tez swiatlomierz. W niniejszym przykladzie wykonania pominieto przedstawie¬ nie celownika, dalmierza i swiatlomierza, po- — 2 —niewaz nie wiaza sie one z przedmiotem wy¬ nalazku. W srodkowej czesci skrzynki 1 apa¬ ratu znajduje sie komora zdjeciowa z okien¬ kiem obrazowym 2, bebnem nawojowym 3 i cewka nawojowa 4. W dolnej czesci skrzyn¬ ki 1 znajduje sie urzadzenie przekladniowe do napinania migawki, przesuwu blony i prze¬ wijania powrotnego blony. Przy sciance czo¬ lowej 1 znajduje sie migawka centralna 10 z dzwignia spustowa 11. Przez cewke nawojo¬ wa 4 jest przeprowadzona oska 40, która na swym górnym koncu jest polaczona trwale z posuwisto — zwrotna dzwignia przelaczajaca 41 za pomoca odpowiedniej czesci chwytnej, a na swym dolnym koncu — z kólkiem zeba¬ tym 42. Na osce 40 jest osadzony licznik wy¬ konywanych zdjec i podwójna blokada naswie¬ tlenia, których czesci skladowe sa opisane do¬ kladniej ponizej.Wedlug fig. 1 i 2, pod dzwignia przelacza¬ jaca 41 jest osadzona obrotowo tarcza 50 licz¬ nika, polaczona z kolem zebatym 51 mecha¬ nizmu licznika. Tuleja naciagowa 43, która jest polaczona trwale z dzwignia przelacza¬ jaca 41, badz jej osia 40, posiada nosek 44, który w przypadku przesuwu dzwigni przela¬ czajacej w kierunku odwrotnym do wskazówek zegara, po okreslonym obrocie, zabiera ze^soba zapadke 52. Ta zapadka jest ulozyskowana na kólku 53, które przesuwa sie w podluznej szcze¬ linie 54, w kierunku przeciwnym do oddzialy¬ wania sprezyny 55. Przy dzwigni przelaczaja¬ cej 41 znajduje sie narzad wskaznikowy 56, który w celu dokladnego nastawienia jest po¬ laczony rozlacznie z dzwignia przelaczajaca, za pomoca sruby 57.Wedlug fig. 1 i 3, pod dzwignia przelacza¬ jaca 41 i licznikiem jest zamocowana podwójna blokada naswietlenia. Tuleja naciagowa 43, która, jak juz podano uprzednio, jest polaczona trwale z dzwignia przelaczajaca 41, posiada wyciecie 45, w które po pelnym przesuwie blony, zachodzi dzwignia blokujaca 46 z nis¬ kiem 47. Dzwignia 46 jest ulozyskowana na sworzniu' 48 i znajduje sie pod napieciem spre¬ zyny 49. Dzwignia 46 przylega swym zagietym koncem 460 do stozkowej powierzchni 14 na¬ rzadu spustowego 12. Oprócz noska blokujacego 47, dzwignia 46 posiada jeszcze nosek 461, na który oddzialywuje obciazona sprezyna zapad¬ ka 462 (fig. 3).Sposób dzialania podwójnej blokady naswie¬ tlenia jest nastepujacy. Po przesunieciu blony za pomoca bebna nawojowego 3 na skutek obrotu w kierunku strzalki dzwigni przelacza¬ jacej 41 i jednoczesnemu ? naciagnieciu mi¬ gawki oraz po powrocie dzwigni przelaczaja¬ cej 41 do polozenia wyjsciowego, pokazanego na fig. 3, na skutek nacisku znanej sprezyny powrotnej 400, osadzonej na osce 40, dzwignia blokujaca 46 wchodzi swym noskiem 47 do wyciecia 45, znajdujacego sie w tulei nacia¬ gowej 46. W ten sposób staje sie niemozliwe kolejne uruchomienie dzwigni 41. Dopiero gdy przez nacisniecie galki 12 stozkowa czesc 14 narzadu spustowego 12 przysunie sie do za¬ gietej koncówki dzwigniowej 460, wówczas. na¬ stepuje wychylenie sie dzwigni blokujacej 46 w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara i przez to nosek 47 wychodzi z obszaru wy¬ ciecia 45. Podczas wychylania sie dzwigni 46 nastepuje wychylenie obciazonej sprezyna za¬ padki 462 w kierunku wskazówek zegara i trwa ono dopóty, dopóki zapadka nie zsunie sie z noska 461 dzwigni 46 (fig. 6) i nie zajmie polozenia blokujacego przed noskiem 461 tak, ze dzwignia 46 nie moze powrócic do swego polozenia wyjsciowego uwidocznionego na fig. 3 i 8. Po dokonaniu spustu migawki mozna ponownie przesunac blone oraz naciagnac mi¬ gawke za pomoca dzwigni przelaczajacej 41 i tulei 43. Podczas obrotu tej dzwigni w kierunku prze¬ ciwnym do obrotu wskazówek zegara, przewi¬ dziana na tulei 43 krzywka 430 wychyla za¬ padke 462 zgodnie ze wskazówkami zegara i w ten sposób uwalnia dzwignie blokujaca 46, która pod dzialaniem sprezyny 49 uklada sie przy tulei naciagowej 43 (fig. 7). Tuleja nacia¬ gowa, badz dzwignia przelaczajaca 41, które przy tym nie wykonaly swego pelnego ruchu obrotowego, obracane sa jeszcze dalej dopóty, dopóki nosek 47 dzwigni 46 nie zaskoczy w dalsze wyciecie 450 w tulei 43 i przeszkodzi dalszemu obrotowi dzwigni 41 wzglednie tulei 43 (fig. 8). W ten sposób zostaje zakonczony prze¬ suw blony i naciagniecie migawki 10, a dzwig¬ nia przelaczajaca 41 i tuleja naciagowa 43 dzieki oddzialywaniu osadzonej na osce 40 sprezyny 400 powracaja zgodnie ze wskazów¬ kami zegara z powrotem do chwili, gdy nosek 47 dzwigni blokujacej 46 wejdzie w wyciecie 45 tulei naciagowej 43, uniemozliwiajac przez to ponowne uruchomienie dzwigni 41 az do ko¬ lejnego spustu migawki (fig. 9 lub 3).Polaczenie miedzy dzwignia przelaczajaca 41 wzglednie tuleja naciagowa 43 a cewka nawo¬ jowa 4 uzyskuje sie w znany sposób za po¬ moca klucza 6. Dzieki temu, w czasie ruchu dzwigni przelaczajacej 41 cewka nawojowa 4 obraca sie tylko w jednym kierunku i to w kie- — 3 —runku przeciwnym do wskazówek zegara, w celu nawiniecia nie pokazanej na rysunku blony filmowej (patrz kierunek oznaczony strzalka), przy czym tylko ten ruch zapewnia zastosowanie znanego w swym dzialaniu wol¬ nego biegu w postaci mechanizmu zapadkowego, który jest umieszczony miedzy tuleja nacia¬ gowa 43 a kluczem 6 cewki nawojowej. Z tuleja naciagowa 43 jest polaczony trwale pierscie¬ niowy kolnierz 60, w którym jest osadzony kolek 61, na którym jest ulozyskowana za¬ padka 62, Zapadka 62 jest dociskana do kola zebatego 64 za pomoca sprezyny 63. W przy¬ padku uruchomienia dzwigni przelaczajacej 41 w kierunku strzalki (fig. 3) nastepuje obrót pierscieniowego kolnierza 60 wraz z zapadka 62.Zeby kola 64 sa tak uksztaltowane, ze zapadka 62 przy ruchu przeciwnym do wskazówek ze¬ gara, wykonywanym razem z tuleja naciago¬ wa 43, zachodzi miedzy zeby kola 64 i obraca go dopóty, dopóki nie zostanie zakonczony ruch obrotowy (wahliwy) dzwigni przelaczajacej 41.Gdy na skutek oddzialywania sprezyny 400 dzwignia 41 powraca do swego polozenia wyj¬ sciowego, nie nastepuje przy tym obrót kola zapadkowego 64, a cewka nawojowa 4 podczas tego ruchu dzieki oddzialywaniu sprezyny ha¬ mujacej 401 pozostaje w spoczynku. Miedzy kolem zapadkowym 64 i kluczem 6 cewki na¬ wojowej znajduje sie znane w swym dziala¬ niu sprzeglo poslizgowe 65, w którym wyrów¬ nuje sie w znany sposób rózne katy obrotu wystepujace podczas nawijania blony w od¬ niesieniu do bebna nawojowego 3, napedzane¬ go za pomoca dzwigni 41 za posrednictwem kól zebatych 42 i 420.Napinanie, wzglednie naciaganie migawki, na przyklad migawki centralnej, dokonuje sie w nastepujacy sposób. Wedlug fig. 1, 3- i 4, na osce 40, polaczonej z dzwignia 41 i prze¬ prowadzonej przez cewke nawojowa 4, znaj¬ duje sie kolo zebate 42, sprzezone za posred¬ nictwem kola. zebatego 420 z zebatka 421. Na zebatce 421 jest zamocowany kolek 422, który wspólpracuje z pierscieniem napinajacym 100, umieszczonym w migawce centralnej 10.Oprócz tego urzadzenia napinajacego, kola zebate 42 i 420 napedzaja beben nawojowy 3 za posrednictwem kól zebatych 31, 32, które sa polaczone rozlacznie z oska 30 bebna na¬ wojowego 33 za pomoca zapadki sprzeglowej 33.Aby przez to zawsze nastepowal zupelny prze¬ suw blony wzglednie calkowite napiecie mi¬ gawki, przewiduje sie zastosowanie znanej w swym dzialaniu blokady zwrotnej, która jest osadzona w celowy sposób na osce 30 bebna nawojowego 3. Wedlug fig. 1 i 5 kolo zebate 31 jest zlaczone trwale z wzmiankowanym juz kolem zebatym 32, przy czym te kola obra¬ caja sie luzno na osce 30. Sprzezenie oski 30 z obydwoma kolami zebatymi 31, 32 nastepuje za pomoca zapadki 33. W zwiazku z jej za¬ daniem w odniesieniu do przesuwu blony i przewijania powrotnego, podaje sie ponizej dokladniejsze rozwiazanie. Kolo zebate 32 posiada wyciecie 320, w którym znajduje sie w polozeniu spoczynkowym zapadka 34, osa¬ dzona obrotowo na kólku 35. Przy zapadce 34 znajduje sie sprezyna 37, która oddzialywuje w okreslonym kierunku na zapadke 34. Je¬ zeli w celu dokonania przesuwu blony wzgled¬ nie napiecia migawki wprowadzi sie w ruch wahadlowy dzwignie przelaczajaca 41, mozna utrzymac kierunek rozpoczetego ruchu dopóty, dopóki zapadka 34, po calkowitym obrocie kola zebatego 32 nie zajmie znowu swego polozenia spoczynkowego pokazanego na fig. 5. W przy¬ padku dokonania niepelnego ruchu wahadlo¬ wego dzwigni przelaczajacej 41 nie mozna jej cofnac do polozenia wyjsciowego, poniewaz zapadka 34 dopuszcza jedna zmiane kierunku i to tylko wówczas, gdy znajduje sie w swym polozeniu spoczynkowym, to znaczy, gdy no¬ sek 36 znajduje sie w wycieciu 320. Aby jed¬ nak podczas ruchu powrotnego, czyli zgodne¬ go ze wskazówkami zegara wedlug fig. 1 i 4 mozna bylo przerwac polaczenie miedzy beb¬ nem naciagowym 3 i oska 40, na osce 30 znaj¬ duje sie samoczynnie dzialajace w jednym kierunku obrotowym rozlaczne sprzeglo. Do przewijania powrotnego blony, to sprzeglo ko¬ niecznie trzeba uruchamiac recznie, aby umo¬ zliwic przejsciowo jego wyprzegniecie miedzy bebnem 3 a przekladnia zebata 31 i 32. W tym celu na osce 30 jest umieszczona tarczka 38 z wycieciem, do której przylega sprezysta za¬ padka 33 i sprzega przez to obydwa kola ze¬ bate 31 i 32 z oska 30. Chcac dokonac prze¬ winiecia powrotnego blony, nalezy nacisnac przesuwny wzdluz oski 30 guzik 39, pokonujac dzialanie sprezyny 300. Podczas wciskania gu¬ zika 39, osadzona na nim tarcza 390 zachodzi na zagiety do góry na sprezystej zapadce 33 ukosny nosek 330 i przechyla zapadke 33 zgodnie ze wskazówkami zegara tak, ze za¬ padka odsuwa sie od tarczy 38. W ten sposób nastejpuje wyprzegniecie miedzy oska 30 i ko¬ lami zebatymi 31, 32. Przewijania powrotnego blony dokonuje sie za pomoca przewidzianej w tym celu w aparacie fotograficznym galki, — 4 —nie. uwidocznionej na rysunku. Po przewinie¬ ciu blony zwalnia sie guzik 39, który pod dzialaniem sprezyny 300 wraca do swego po¬ lazenia wyjsciowego.Przedstawione i opisane urzadzenie nie ogra¬ nicza sie w zadnym przypadku do aparatu fo¬ tograficznego z migawka centralna. Jak wynika z opisu, to samo urzadzenie moze byc takze zastosowane w aparacie fotograficznym z mi¬ gawka szczelinowa. PL