Przy ochladzaniu materialu wypalanego, np. klinkieru cementowego, nalezy, jak to wynika z rozwazan technologicznych, szybko ochlodzic klinkier w okreslonych granicach temperatur, a nastepnie ze wzgledu na wskazania gospo¬ darki cieplnej nalezy odebrac od klinkieru jak najwiecej ciepla przy pomocy czynnika chlo¬ dzacego, aby wprowadzic go ponownie do pro¬ cesu wypalania.Do tego celu sluza liczne urzadzenia. W jed¬ nym z nich klinkier, wychodzacy z obrotowe¬ go pieca rurowego zostaje przenoszony za po¬ moca przenosnika kubelkowego do szybu lub wiezy chlodniczej, przez która jest wpuszcza- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest dr inz. Ruprecht Vogel. ne powietrze chlodzace w kierunku przeciwnym do ruchu klinkieru. Wobec tego, ze szyb opa¬ dowy, przenosnik kubelkowy i szyb chlodniczy albo wieza sa otoczone oslona, podgrzane po¬ wietrze chlodzace moze byc doprowadzone do rurowego pieca obrotowego jako powietrzel spalania. Urzadzenie takie nie zdobylo w prak¬ tyce zadnego znaczenia, gdyz jego konstrukcja, ze wzgledu na naped przenosnika kubelkowego i koniecznosc stosowania dmuchawy, jest bar¬ dzo kosztowna i podlega czestym uszkodze¬ niom.Poza tym znane jest stosowanie nury chlod¬ niczej, umieszczonej pod piecem lub przyla¬ czonej bezposrednio do pieca. Wydajnosc chlo¬ dzenia jest jednak przy tym nie wystarczajaca.Inne urzadzenie posiada umieszczony w oslo¬ nie ruszt schodkowy z zachodzacymi na. sie-We plytami .rusztowymi, które na przemian sa nieruchome i ruchome w kierunku podluznym rusztu tam i z powrotem. Czynnik chlodzacy jest przetlaczany przez plyty rusztowe i do¬ prowadzany w ilosci regulowanej do pieca ja¬ ko powietrze wtórne. Takie urzadzenie chlod¬ nicze wymaga nie tylko znacznej rozbudowy w przestrzeni, ale musi byc równiez zaopatrzo¬ ne we wlasny naped, co zwieksza prawdopo¬ dobienstwo zaklócen. Opracowano wobec tego urzadzenie chlodnicze, wyrózniajace sie ukla¬ dem wspólsrodkowym i osiowo równoleglym wielu rur chlodniczych dokola konca wyloto¬ wego pieca obrotowego. Pomimo wielu ulep¬ szen, jak np. umieszczenia spirali sitowych w rurach chlodniczych, mozliwosci odprowa¬ dzenia wstecznego juz ochlodzonego klinkieru, albo kombinacji z prosta cylindryczna rura Chlodnicza, nie udalo sie osiagnac zadawalaja¬ cej wydajnosci chlodzenia. Jako szczególna wade w takim systemie chlodzenia daje sie odczuc to, ze podobnie jak we wszystkich omó¬ wionych wyzej urzadzeniach, oprócz chlodnicy rusztowej, nie ma mozliwosci zautomatyzowa¬ nia. Z tego wzgledu proponowano juz przyla¬ czanie do rury wypalania beben, podzielony przegrodami na liczne komory, w którym kazda komora jest przylaczona do przewodu chlo¬ dzenia o regulowanym przekroju. Podczas prób przeprowadzonych z takim urzadzeniem chlod¬ niczym stwierdzono jednak, ze konstrukcja nie jest zadowalajaca pod wzgledem termicznym i aerodynamicznym, wskutek czego cieplo od¬ padkowe jest zbyt duze, a wobec porywania najdrobniejszego pylu klinkierowego wyglad do strefy spalania jest utrudniony, a nawet niemozliwy.Wynalazek dotyczy sposobu ochladzania klinkieru cementowego lub podobnego mate¬ rialu, przy zachowaniu warunku szybkiego chlo¬ dzenia, odzyskiwania ciepla odebranego od wy¬ palanego materialu dla procesu wypalania oraz mozliwosci kontroli pomiarowej i regulacji, jak równiez urzadzenia do wykonywania te¬ go sposobu. Urzadzenie to usuwa wiec istnie¬ jace obecnie wady i stwarza warunki ekono¬ micznego procesu wypalania.Istota wynalazku polega na tym, ze klinkier jest wprowadzany do bebna obracajacego sie najkorzystniej wraz z piecem obrotowym do¬ kola wspólnej osi i tam jest prowadzony z du¬ za predkoscia wzgledna przeciwko strumienio¬ wi czynnika chlodzacego i to w ten sposób, ze pyl klinkierowy oddziela sie pod dzialaniem cyklonowym od grubszej czesci klinkieru.Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku zawiera stozkowy beben, w którym zbieznosc stozka jest wieksza niz nachylenie pieca obrotowego i do tego bebna wchodzi, ja¬ ko rura nurnikowa cyklonu, zaopatrzony w szczeliny wyjsciowy koniec rury wypala¬ nia, wskutek czego nastepuje wytracanie pylu klinkierowego.Ponadto beben jest otoczony oslona, która jest zaopatrzona w otwory do wprowadzania powietrza i usuwania materialu wypalonego oraz otoczona materialem izolacyjnym. Aby uzyskac dobre oplukiwanie materialu chlodza- nego czynnikiem chlodzenia beben jest zao¬ patrzony w znane skadinand lopatki podnosza¬ ce.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykona¬ nia urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny tego urzadzenia, a fig. 2 — przekrój wzdluz linii A—B na fig. 1.Rura wypalania 1 pieca obrotowego pola¬ czonego ze stozkowym bebnem 2 tak iz obydwa obracaja sie dokola wspólnej osi, wchodzi koncem wylotowym do bebna 2.Wskutek takiego wykonania urzadzenie chlod- • nicze ma ksztalt lezacego cyklonu, w którym rura wypalania 1, zaopatrzona w szczeliny 3, stanowi rure nurnikowa cyklonu. Stozkowy beben 2 i koniec wylotowy rury wypala¬ nia 1 otoczony jest nieruchoma oslona 4, w któ¬ rej znajduja sie otwory wyjsciowe 5 i 5' dla klinkieru cementowego oraz otwór wejscio¬ wy 6 dla czynnika chlodzacego. Aby uzyskac okreslona spiralna droge czynnika chlodzace¬ go, doplyw czynnika chlodzacego odbywa sie stycznie. Dzieki temu, ze oslona 7 jest nieru¬ choma, moze byc ona otoczona materialem izo¬ lacyjnym (co nie jest uwidocznione na rysun¬ ku). Material podlegajacy chlodzeniu, a nad¬ chodzacy z rury wypalania 1, spada wiec do stozkowego bebna 2, a przy okreslonym ka¬ cie zbieznosci stozka grubsza czesc skladowa materialu przesuwa sie do konca wyjsciowego 5, przeciwko strumieniowi powietrza. Drobna i najdrobniejsza czesc skladowa klinkieru jest jednak przenoszona w kierunku strumienia po¬ wietrza i osiada w szczelinach pierscieniowych 7, skad przechodzi do konca wyjsciowego 5'.Lopatki podnoszace 8, umieszczone w bebnie 2, podnosza klinkier i przesypuja w poprzek stru¬ mienia powietrza chlodzacego, doprowadzonego do pieca wypalania jako powietrze wtórne, wskutek czego, wobec duzej predkosci wzgled- — 2 —nej (strumienia powietrza i klinkieru), naste¬ puje intensywne chlodzenie. PL