Nawóz organiczno-mineralny oraz sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego Przedmiotem wynalazku jest nawóz organiczno-mineralny oraz sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego, pozwalajacy na zagospodarowanie odpadowych materialów organicznych z przemyslu spozywczego oraz browarni czego. W literaturze opisane sa sposoby wytwarzania mineralnych nawozów granulowanych, których baze stanowi jeden z pospolitych mineralów wapniowo magnezowych: kreda, margiel, dolomit, wapien, gips, lub ich nueszamny w róznych proporcjach. Skladnik mineralny jest wstepnie rozdrabniany, przesiewany, a nastepnie poddany granulacji z uzyciem plynnego spoiwa, zwykle wody lub roztworu wodnego, badz zawiesiny wodnej zawierajacej skladniki wplywajace na skuteczne formowanie granul oraz wzbogacajace koncowy produkt w substancje odzywcze dla roslin. Granulacja jest prowadzona w systemach technologicznych, w których sklad wchodza zasobniki surowców, urzadzenia dozujace skladniki nawozowe oraz mieszanine wiazaca, granulatory bebnowe, talerzowe lub fluidalne odpowiadajace za wlasciwa granulacje, a takze urzadzenia suszarnicze i klasyfikatory, które pozwalaja na osiagniecie pozadanych parametrów produktu pod wzgledem wilgotnosci i rozmiaru. Dolomit jest szczególnym przypadkiem skladnika nawozów i srodków polepszajacych podloze glebowe. Przenawozenie skladnikami mineralnymi (NPK) wplywa na wzrost zakwaszenia gleb i postepujace zubozenie w wapn i magnez. Stosowanie mineralów bogatych w wapn i magnez, do których zalicza PL 442958 A1 2/19sie dolomit, zapobiega degradacji gleby poprzez podwyzszenie jej odczynu. Ponadto, dostarczane wraz z dolomitem weglany wapnia i magnezu sa substancjami relatywnie trudno rozpuszczalnymi w wodzie, co sprzyJa pozadanemu, powolnemu uwalnianiu obu makroelementów w wilgotnej glebie, a takze przeciwdziala nadmiernie szybkiemu ich wymywaniu i w konsekwencji zapobiega koniecznosci cyklicznego zasilania gleby nawozem wzbogacajacym w magnez i wapn. Ponadto dolomit oddzialuje pozytywnie na wlasciwosci fizyczne gleb, poprzez wplyw na ksztaltowanie struktury gruzelkowatej, w efekcie czego nastepuje znaczne polepszenie wlasciwosci powietrzno-wodnych gleby determinujacych jej zyznosc. Osad poekstrakcyjny z kawy (fusy) jest produktem ubocznym powstajacym podczas przemyslowej produkcji kawy rozpuszczalnej typu instant, a takze odpadem spozywczym generowanym w placówkach gastronomicznych i gospodarstwach domowych, a jego produkcja w skali swiata jest szacowana na ponad 6 milionów ton rocznie (Tokimoto, T, Kawasaki, N, Nakamura, T, Akutagawa, l, & Tanada, S , Remora! of lead ions in drinking water by coffee grounds as regetable biomass, Journal of Colloid and Interface Science, 2005, 281, 56-61). Jest to cenny, organiczny odpad, powstajacy po wyekstrahowaniu skladników rozpuszczalnych, zawierajacy pierwiastki biogenne (N, K), ale jednoczesnie niebezpieczny dla srodowiska i czesto fitotoksyczny w przypadku bezposredniego uzycia jako nawóz, m.in. ze wzgledu na wysoka wilgotnosc, kwasny odczyn oraz pozostalosci kofeiny, polifenoli weglowodorów wielopierscieniowych (Leifa, F., Pandey, A., & Soccol, C. R., Solid state cultivation-an efficient method to use toxic agro-industrial residues, Journal of Basic Microbiology, 2000, 40, 187-197). Wymaga zatem obróbki odpowiedniego dozowania przed bezposrednim zastosowaniem jako skladnik nawozów, kompostów i srodków wzbogacajacych podloze glebowe, w ramach zrównowazonej gospodarki proekologicznej (Ciesielczuk, T., Rosik-Dulewska, C., Paluszynska, J. et al., Acute Toxicity of Experimental Fertilizers Made of Spent Cojfee Grounds, Waste Biomass Valor, 2018, 9, 2157-2164). PL 442958 A1 3/19Maczka kostna jest produktem ubocznym powstajacym podczas przetwarzania tusz zwierzat rzeznych poprzez rozdrabnianie i odtluszczanie kosci, tradycyjnie wykorzystywanym jako pasza dla zwierzat hodowlanych lub nawóz, ze wzgledu na wysoka zawartosc w skladzie fosforu i wapnia. Ze wzgledu na wystepowanie gabczastej encefalopatii bydla (BSE) od 2004 roku regulacje Komisji Europejskiej pozwalaja wylacznie na stosowanie maczki kostnej kategorii III (maczka wytwarzana z niejadalnych produktów zwierzecych niskiego ryzyka) jako nawóz. Maczka kostna zwykle jest surowcem wymagajacym wzbogacenia w inne pierwiastki biogenne, przede wszystkim potas i dlatego jest zwykle jednym ze skladników nawozów. Osad pofiltracyjny powstaje podczas oczyszczama piwa ze skladników nierozpuszczalnych w wodzie, stanowiacych produkty uboczne w procesie fermentacji brzeczki. Podczas warzenia slodu zbozowego powstaje brzeczka oraz odpad zwany mlótem browarnianym, wykorzystywany m.in. jako pasza dla zwierzat lub pozywka mikrobiologiczna. Brzeczka jest poddawana dalszym procesom, a jednym z nich jest oczyszczanie ze zbednych produktów fermentacji zwane klarowaniem. W czasie klarowania powstaje osad pofiltracyjny. W sklad osadu wchodzi ziemia okrzemkowa (diatomit), która dozowana do brzeczki pelni role sorbentu wychwytujacego niepozadane produkty uboczne, tj. koloidalne pozostalosci po fermentacji brzeczki oraz martwe drozdze. Po nasycemu zanieczyszczeniami ziemie okrzemkowa. oddziela sie od sklarowanego piwa poprzez filtracje. Osad pofiltracyjny, którego wilgotnosc zwykle znacznie przekracza 50 - 70%, stanowi powazny problem utylizacyjny. Zastosowanie dolomitu jako skladnika nawozów preparatów wzbogacajacych glebe w skladniki mineralne znane jest miedzy innymi z publikacji polskich opisów patentowych PL 206660 BI oraz PL 197599 BI, w których ujawniony jest sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapniowo magnezowego z weglanu wapnia i dolomitu, charakteryzujacy sie tym, ze surowiec rozdrabnia sie do cza.stek o rozmiarach nie przekraczajacych 2 mm, po czym rozklada sie go czesciowo kwasem siarkowym o stezeniu od 40% do 80%, PL 442958 A1 4/19nastepnie nasacza sie wodnym roztworem skladników pokarmowych mikroelementów do otrzymania masy o wilgotnosci do 15%, która nastepnie poddaje sie granulacji przez , . . sc1erame JeJ z dodatkowym skladnikiem, stanowiacym absorbent wilgoci i naturalne lepiszcze w postaci zeolitu, gipsu lub mieszaniny tych lub innych skladników o podobnych wlasciwosciach, zmielonych do frakcji do 0,01 mm i wilgotnosci do I% i dodawanym sukcesywnie do momentu uzyskania na wyjsciu granulatu o granulacji od 1 do 8 mm i o wilgotnosci ponizej 7%. Z opisu patentowego PL 2313 89 B 1 znany jest sposób wytwarzania granulowanego nawozu wapmowo-magnezowego z m1eszamny maczki dolomitowej, maczki wapiennej, wapna nawozowego z magnezem, w ilosci do 40% wagowych oraz dodatków odpadowych w postaci popiolu ze spalania biomasy (do 30% wagowych) i popiolu ze spalania osadów sciekowych (do 30% wagowych). Po typowej granulacji talerzowej z uzyciem wody, granule poddaje sie wzmocnieniu przez dodatek popiolu ze spalania wegla w kotlach fluidalnych (do 40% wagowych), wzglednie wapna hydratyzowanego lub szkla wodnego (0,5 - 2% wagowych), a nastepnie sortuje, suszy i poddaje dojrzewaniu. W opisie patentowym PL 236394 B l ujawniono metode wytwarzania granulowanego nawozu wieloskladnikowego (wapniowo - magnezowo - fosforo - potasowego) z przeznaczeniem do gleb kwasnych, produkowanego na bazie odpadowego kwasnego fosforanu potasu (KH2P0-1) oraz dolomitu i/lub weglanów i tlenków wapnia lub magnezu, a takze popiolów ze spalania slomy i/lub biomasy. Metoda polega na nasyceniu dolomitu (lub weglanów i tlenków wapnia lub magnezu) o uziarnieniu do 2 mm, roztworem kwasnego fosforanu potasu, który uzyskuje sie podczas chemicznej utylizacji tzw. frakcji glicerynowej, a która stanowi odpad poprodukcyjny w procesie wytwarzania biodiesla metylowego/etylowego i estrów etylowych wyzszych kwasów tluszczowych uzyskiwanych z oleju lnianego jako surowca. Mieszanine o wilgotnosci 45 - 55% poddaje sie granulacji wraz z dodatkiem stanowiacym spoiwo i jednoczesnie absorbent wilgoci (gips, zeolit, popiól, lub ich mieszanina o uziarnieniu ponizej PL 442958 A1 /190,01 mm). W procesie uzyskuje sie granulat o rozmiarach 1 - 8 mm i wilgotnosci ponizej 7%. W serii opisów patentowych PL 232688 Bl, PL 232696 Bl, PL 233467 Bl, PL 234290 Bl, PL 234436 Bl, PL 234455 Bl ujawniono rózne warianty procesu wytwarzania granulowanego nawozu mineralnego wapmowo magnezowego badz wapniowego, z wykorzystaniem maczki dolomitowej lub maczki wapniowej o uziarnieniu do 0,5 mm oraz blota posaturacyjnego (produkt odpadowy z cukrowni, zawierajacy 50% suchej masy, z czego 63 - 77,4~o stanowi CaCOJ, 7,4% MgCOJ, 11,7% substancje organiczne, 0,3 - 0,4% azot i do 0,5% P20s) o uziarnieniu do 2,5 mm. W pierwszej kolejnosci do granulatora talerzowego lub bebnowego wprowadza sie bloto posaturacyjne, które granuluje sie poprzez natrysk cieklego spoiwa (woda, roztwór wodny melasy). Nastepnie na przesypujace sie w talerzu zloze nanosi sie maczke dolomitowa lub maczke wapniowa w ilosci 100 600 czesci wagowych na 1 OOO czesci wagowych zgranulowanego zloza w talerzu i kontynuuje granulacje w czasie kolejnych 4 - minut Zastosowanie dolomitu do produkcji nawozów kompozytowych znane jest równiez z miedzynarodowego opisu zgloszeniowego WO 2022144868 Al, w którym ujawniono sposób wytwarzania granulowanego nawozu z polihalitu (K2Ca2Mg(SO4)4-2H2O) i dolomitu (CaCOrMgCO1), dozowanych w stosunku masowym od 2: 1 do 1 :2, z dodatkiem 0,5 - 5°10 spoiwa umozliwiajacego wzajemna adhezje obu skladników podstawmvych (min : skrobia, melasa, popiól lotny, wapno palone, bitumen, cement portlandzki, guma celulozowa, sacharoza, szklo wodne, krzemiany sodu i potasu) oraz wody podawanej w formie sprayu, przy uzyciu granulacji talerzowej, bebnowej, fluidalnej lub innej. Uzyskany granulat o uziarnieniu 0,5 - 3 mm jest suszony i uzyskuje wytrzymalosc nie mniejsza niz 320 N (3,2 kgf) na pojedyncza granulke. W chinskim opisie zgloszeniowym CN 111099934 A opisano sposób wytwarzania nawozu magnezowego laczacego zwiazki magnezu ulegajace jednoczesnie szybkiemu i powolnemu uwalnianiu do gleby. W sklad nawozu PL 442958 A1 6/19wchodzi latwo rozpuszczalny w wodzie siarczan magnezu oraz trudno rozpuszczalny dolomit w stosunku wagowym 75%i-25~o 25%-75~0, przy czym udzial kazdego z nich miesci sie w zakresie 6-30~ ó w przeliczeniu na mase calkowita produktu. Sklad uzupelnia nieorganiczny skladnik nawozowy wnoszacy pierwiastki biogenne NPK (fosforan monoamonowy, fosforan diamonowy, azotan amonu lub ich mieszanina), a takze ciekle spoiwo (woda, roztwór wodny mocznika o stezeniu 5-30%, lub roztwór wodny siarczanu magnezu 5-40%). Wedlug metody skladniki stale sa wstepnie rozdrabniane i przesiewane, tak aby ich rozmiary miescily sie w zakresie O, 125-0,250 mm (mesh 120-mesh 60), powlekane spoiwem w formie sprayu z intensywnoscia 100-120 ml na 1kg surowca i granulowane w granulatorze talerzowym, bebnowym, rozpylowym lub fluidalnym do osiagniecia rozmiaru granul w zakresie 1-4 mm, a nastepnie suszone w temperaturze 40-70°C przez 2-3 godzin. W chinskim opisie wynalazku CN 109665922 A uJawmono sposób produkcji bioorganicznego nawozu wapniowo-magnezowego skladajacego sie z dolomitu (50-800 czesci), skladnika organicznego (95-200 czesci) oraz funkcjonalnych kultur bakterii ( 4-6 czesci). Skladnikiem organicznym moze byc jeden z aminokwasów, nawóz z kwasem humusowym oraz odpady z produkcji roslinnej (sloma kukurydziana, pszeniczna, ryzowa, tytoniowa, badz rzepakowa). Skladnik mikrobiologiczny stanowia jakosciowe kultury bakterii Hacil!u.s thuringiemf' i Hacil!us amylnlique.faciens. Metoda wytwarzania nawozu polega na kalcynacji dolomitu w temperaturze 1100-1250°C przez 8-1 O godzin, rozdrobnieniu i odsianiu skladnika organicznego o uziarnieniu O, 18-0,3 mm (80- 60 mesh), dokladnym wymieszaniu wszystkich komponentów i wytworzeniu granulatu o rozmiarach 2-5 mm poprzez pelletyzacje, a nastepnie suszenie w suszarce obrotowej w temperaturze 120-150°C do osiagniecia wilgotnosci ponizej %, zakonczone klasyfikacja finalnego produktu na sitach. Zastosowanie odpadów poekstrakcyjnych z kawy (fusy) jako skladnika nawozu opisano w literaturze fachowej i patentowej. W brytyjskim opisie zgloszeniowym GB 1372466 A ujawniono metode PL 442958 A1 7/19przeróbki odpadów poekstrakcyjnych z kawy, polegajaca na usunieciu nadmiernej wilgoci z odpadu, wraz z niezbedna aparatura. Osuszony produkt moze byc poddany dalszym procesom m.in. w kierunku wytwarzania nawozów czy pasz dla zwierzat. Z amerykanskiego opisu wynalazku US 4280830 A znany jest sposób vvytwarzania granulowanego nawozu na bazie odpadów poekstrakcyjnych z kawy oraz produktu kondensacji mocznika i formaldehydu. Po usunieciu skladników oleistych, stanowiacych ok. 18% surowca, odpad poekstrakcyjny wzbogaca sie w skladniki biogenne (P, K), a nastepnie . . 1mpregnuJe hydroksymetylomocznikiem, który nastepnie ulega kondensacji pod wplywem dodatku kwasu siarkowego (VI) lub fosforowego (V). Koncowy wyrób poddaje sie dojrzewaniu, suszeniu i klasyfikacji. Z chinskich opisów wynalazków CN I 03351185 A i CN I 03351185 B znany jest nawóz oraz sposób \\ytwarzania nawozu organicznego opartego na odpadzie poekstrakcyjnym z kawy poprzez zastosowanie serii fermentacji z wykorzystaniem szczepów bakterii odpowiedzialnych za rozklad fermentacyjny pozostalosci alkaloidów, pozostalosci dlugolancuchowych polisacharydów, tluszczów oraz oligosacharydów, w kolejnych etapach wytwarzania. W rezultacie otrzymuje sie stabilny jakosciowo produkt bogaty w materie organiczna. i zwiazki humusowe, który moze posluzyc jako nawóz. Chinskie opisy zgloszeniowe CN 104478609 A oraz CN 104276859 A równiez ujawniaja metody wytwarzania nawozów organicznych, w których jednym sposród kilku skladników jest odpad poekstrakcyjny z kawy. Ponadto, literatura fachowa opisuje poparte doswiadczeniami rozne aspekty stosowania odpadu poekstrakcyjnego z kawy jako nawozu, badz jako skladnika nawozu organicznego, uwzgledniajac m.in. metody wytwarzania nawozu oraz jego skutecznosc i fitotoksycznosc w hodowli roslinnej (m.in.: Cruz, R., Baptista, P., Cunha, S., Pereira, J. A, & Casal, S., Carotenoids of lettuce (Lactuca sativa L.) grown on soi! enriched with spent cojfee grounds, Molecules, 2012, 17(2) 1535-1547; Cruz, R., Marais, S., Mendes, E., Pereira, J. A, Baptista, PL 442958 A1 8/19P., & Casal, S., !mprm·ement (?/ vegetahles elemental quality hy espresso coffee residues, Food Chemistry, 2014, 148, 294-299; Morikawa, C. K., & Saigusa, M., Rec:yding c:o.ffee grounds and tea leaf was/es to improve the yield ctlld minera! c:ontent ol grains ofpadc{y ric:e, Journal of the Science of Food and Agriculture, 2011, 91 ( 11 ), 2108-211 I: Ciesielczuk, T., Rosik-Dulewska, C., Paluszynska, J. et al., AClfte J'oxióty Waste Biomass Valor, 2018, 9, 2157-2164). Zastosowanie maczki kostnej jako dodatku do nawozu dostarczajacego glównie fosforu i wapnia jest od lat przedmiotem wielu prac naukowych oraz wynalazków oraz ujawnione zostalo m. in. w polskich opisach patentowych PL 188049 B, PL 193634 B, PL 233757 Bl, w miedzynarodowym opisie wynalazku WO 2006006276 Al, w japonskich opisach wynalazków JP 2005097088 A, JPH 0761883 A, w kanadyjskim opisie wynalazku CA 2011148 Al, czeskim opisie wynalazku CZ 302089 B6, a takze w chinskich opisach wynalazków CN 1043523 C, CN 110577450 A, CN 110627554 A, CN 110372458 A, CN 103570405 A oraz CN1237031C. Znane rozw1azama me pozwalaja na zagospodarowanie odpadu z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego, powstajacego po klarowaniu piwa z wykorzystaniem ziemi okrzemkowej. Celem wynalazku jest zapewnienie nawozu, który pozwalal bedzie na zagospodarowanie problematycznych odpadów organicznych z przemyslu spozywczego oraz browarniczego, przy jednoczesnym zapewnieniu istotnej poprawy wzrostu nadziemnej czesci roslin, w wyniku jego stosowania. Nawóz organiczno-mineralny, na bazie maczki dolomitowej, zawierajacy odpadowe skladniki organiczne, znamienny tym, ze zawiera od 67,8% do 71,9% mas. maczki dolomitowej o uziarnieniu do 250 µm, od 5 do 7,5% mas. fusów z kawy o uziarnieniu do 250 µm, od 2,5 do 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego po klarowaniu piwa o uziarnieniu do 100 µm. Korzystnie nawóz zawiera 5% mas. maczki kostnej o uziarnieniu do 100 PL 442958 A1 9/19~tm. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jesli nawóz zawiera od 4,2 do 8,6°ó mas. fosforanu (V) monoamonowego. Nastepne korzysci uzyskiwane sa, jezeli nawóz zawiera od 3,9 do 7,8~o mas. azotanu potasu. Kolejne korzysci uzyskuje sie, jesli nawóz jest w postaci granulatu o rozmiarach granul z przedzialu od 0,75 do 8 mm. Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego, zawierajacego dolomit oraz odpadowe skladniki organiczne, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze w pierwszym etapie do mieszalnika przesypowego wprowadza sie od 67,8°'Ó do 71,9% mas. suchej maczki dolomitowej o uziarnieniu do 250 µm, od 5 do 7,5% mas. suchych fusów z kawy o uziarnieniu do 250 µm oraz od 5 do 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci suchego osadu pofiltracyjnego o uziarnieniu ponizej 100 pm, nastepnie calosc miesza sie, a po \\,Ymieszaniu przechodzi sie do etapu drugiego, w którym uzyskana mieszanine granuluje sie w granulatorze przesypowym. Korzystnie w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprowadza sie 5% mas. maczki kostnej. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jezeli w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprowadza sie od 3,9 do 7,8°ó mas. azotanu potasu. Kolejne korzysci uzyskiwane sa, jezeli w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprowadza sie od 4,2 do 8,6% mas. fosforanu (V) monoamonowego. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jesli w pierwszym etapie mieszame prowadzi sie w mieszalniku przesypowym bebnowym. Kolejne korzysci uzyskiwane sa, jezeli do mieszania stosuje sie kule mielace ze stali nierdzewnej, korzystnie o srednicy 10 mm. Nastepne korzysci uzyskiwane sa, jezeli kule ze stali nierdzewnej stosuje sie w stosunku masowym do mieszaniny wynoszacym od 4: I do 2: 1. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jezeli mieszanie prowadzi sie przy PL 442958 A1 /19,vypelnieniu mieszalnika kulami oraz surowcem wynoszacym od 30 do 45% jego calkowitej pojemnosci. Kolejne korzysci uzyskuje sie, jesli w drugim etapie granulacje prowadzi sie w granulatorze przesypowym talerzowym. Nastepne korzysci uzyskiwane sa., jezeli granulacje prowadzi sie przy predkosci obrotowej talerza granulatora wynoszacej od 30 do 45 rpm. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jesli granulacje prowadzi sie przy pochyleniu talerza granulatora o kat z przedzialu od 20 do 40°. Kolejne korzysci uzyskuje sie, jesli podczas granulacji prowadzi sie jednoczesne ciagle zraszanie cieklym spoiwem. Nastepne korzysci uzyskuje sie, jezeli jako ciekle spoiwo stosuje sie wode albo roztwór wodny mocznika o stezeniu do 5% mas. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jesli spoiwo do granulacji podaje sie z intensywnoscia od 60 do 80 ml/min. w przeliczeniu na 1 kg wsadu. Kolejne korzysci uzyskiwane sa, jesli po zakonczeniu granulacji uzyskane granule suszy sie w temperaturze z przedzialu od 60 do 80°C przez co najmniej 24 godziny. Nastepne korzysci uzyskuje sie, jesli przed przystapieniem do etapu pierwszego stosowane surowce suszy sie w temperaturze z przedzialu od 70 do gooc. Dalsze korzysci uzyskiwane sa, jezeli przed suszeniem osad pofiltracyjny odwirowuje sie w wirówce obrotowej. Kolejne korzysci uzyskiwane sa, jesli przed przystapieniem do etapu pierwszego fusy z kawy rozdrabnia sie. Nastepne korzysci uzyskiwane sa, jezeli po zakonczeniu granulacji odseparowuje sie granule o rozmiarach z przedzialu od 1 do 6 mm poprzez ich przesianie na sitach. Nawóz wedlug wynalazku pozwala na zagospodarowanie materialów odpadowych z przemyslu spozywczego, w postaci fusów z kawy oraz maczki PL 442958 A1 11/19kostnej, a takze z przemyslu browarniczego, w postaci osadu pofiltracyjnego, których utylizacja jest utrudniona. Uzyskany nawóz zapewnia poprawe wzrostu roslin oraz parametrów gleby. Uzyskany nawóz charakteryzuje sie nastepujacymi wlasciwosciami fizycznymi: gestosc nasypowa: 620-700 kg/m, kat nasypu: 28- 330 scieralnosc 0,5-5%, wytrzymalosc na sciskanie pojedynczej granuli: 2 - IO N (I tydzien po granulacji), wvtrzvmalosc na sciskanie 4 - 14 N (12 tygodni po granulacji). Wynalazek zostal blizej wyJasmony w przykladach realizacji opisanych ponizej. Nawóz organiczno-mineralny, wedlug wynalazku w pierwszym przykladzie wykonania zawiera 67,8% mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150 - 250 µm, S O/ . o mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2~ó i uziarnieniu 150 - 250 ~tm, 5° ~ mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego, uzyskanego w wyniku klarowania piwa ziemia okrzemkowa, o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu nie wiekszym niz l 00 µm, 5% mas. maczki kostnej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu nie wiekszym niz I 00 µm, 7,8% mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu i 8,5~o mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego. Nawóz organiczno-mineralny, wedlug wynalazku w drngim przykladzie wykonania zawiera 68,7% mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150 - 250 µm, 5~ó mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150 - 250 µm, 10% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego, uzyskanego w wyniku klarowania piwa ziemia okrzemkowa, o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu nie wiekszym niz 100 µm, 7,7% mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu i 8,6% mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego. Nawóz organiczno-mineralny, wedlug wynalazku w trzecim przykladzie PL 442958 A1 12/19,vykonania zawiera 71,9°~ mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150 - 250 µm, 7,5% mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2~ o i uziarnieniu 150 - 250 µm, 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego, uzyskanego w wyniku klarowania piwa ziemia okrzemkowa, o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu nie wiekszym niz lOO µm, 3,9~o mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu i 4,2% mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego. Sposób wytwarzania nawozu granulowanego organiczno-mineralnego, w pierwszym przykladzie realizacji zostal opisany ponizej. W pierwszym etapie do przesypowego mieszalnika bebnowego wprowadza sie 67,8% mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci 2~ó i uziarnieniu 150-250 µm, 5% mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2~o i uziarnieniu 150-250 µm, 5~ó mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci odwirowanego i wysuszonego osadu pofiltracyjnego, uzyskanego w wyniku klarowania piwa ziemia okrzemkowa, o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu ponizej 100 µ111, 5~ o mas. maczki kostnej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu ponizej 100 µ111, 7,8% mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu - KN03 - i 8,5% mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego - (NH4)H2P04. Mieszanine homogenizuje sie przez 15 minut. Do mieszania stosuje sie stalowe kule mielace o srednicy 1 O mm, przy stosunku masowym kul do wsadu: 2: 1 i stopniu wypelnienia mieszalnika 30°"Ó. Nastepnie przechodzi sie do etapu drugiego, w którym mieszanine przenosi sie do granulatora talerzowego i poddaje granulacji w temperaturze pokojowej z zastosowaniem predkosci obrotowej 30 rpm i kata pochylenia talerza 30°, z uzyciem wody jako spoiwa, z intensywnoscia zraszania 80 ml/min w przeliczeniu na kilogram wsadu. Uzyskany granulat suszy sie w temperaturze 70°C przez 24 godziny i poddaje klasyfikacji na sitach w celu oddzielenia granul o rozmiarach 1- 6 mm. Przed przystapieniem do etapu pierwszego stosowana w nim maczke dolomitowa, fusy z kawy oraz maczke kostna suszy sie w temperaturze z PL 442958 A1 13/19przedzialu od 70 do 80°C do stalej masy, przy czym fusy z kawy rozdrabnia sie w mlynku tnacym albo tnaco udarowym, a nastepnie przesiewa sie do uzyskania uziarnienia w zakresie od 150 do 250 µm. Natomiast zastosowany w pierwszym etapie osad pofiltracyjny z klarowania piwa zawierajacy ziemie okrzemkowa oraz substancje nierozpuszczalne w wodzie, w tym pozostalosci po fermentacji brzeczki oraz martwe drozdze, uprzednio poddaje sie odwirowaniu w wirówce obrotowej, a nastepnie suszeniu w temperaturze z przedzialu od 70 do 80°C. Uzyskano na,vóz granulowany mineralno-organiczny, opisany w pierwszym przykladzie wykonania, charakteryzujacy sie nastepujacymi wlasciwosciami: gestosc nasypowa 690 kg/m3, kat nasypu 31 °, scieralnosc 5%, wytrzymalosc na sciskanie pojedynczej granuli: l - 8 N (l tydzien po granulacji), wytrzymalosc na sciskanie 2 - 14 N (12 tygodni po granulacji). Stosujac tak wytworzony nawóz w hodowli wazonowej uzyskano poprawe wzrostu roslin kukurydzy, mierzonej w róznych fazach rozwojowych na poziomie od 1 O do 20 cm w porównaniu do próbki kontrolnej, oraz poprawe tempa wzrostu nadziemnej czesci kukurydzy o 30% w fazie rozwojowej BBCH13 w stosunku do próbki kontrolnej. Ponadto uzyskano poprawe sredniej szerokosci blaszki lisciowej kukurydzy o od 0,2 do l cm. Sposób wytwarzania nawozu granulowanego organiczno-mineralnego, w drngim przykladzie realizacji prowadzi sie tak jak w przykladzie pierwszym, z tym, ze w pierwszym etapie stosuje sie 68,7% mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150-250 µm, 5% mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150-250 µm, 10% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci odwirowanego i wysuszonego osadu pofiltracyjnego, uzyskanego w wyniku klarowania piwa ziemia okrzemkowa, o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu ponizej 100 µm, 7,7% mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu i 8,6% mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego. Uzyskano nawóz granulowany mineralno-organiczny, opisany w drugim przykladzie PL 442958 A1 14/19,vykonania, charakteryzujacy sie nastepujacymi wlasciwosciami: gestosc nasypowa 690 kg/m', kat nasypu 29°, scieralnosc O, 75%, wytrzymalosc na sciskanie pojedynczej granuli: 2 - 6 N ( 1 tydzie11 po granulacji), wytrzymalosc na sciskanie 3 - 12 N (12 tygodni po granulacji). Stosujac tak wytworzony nawóz w hodowli wazonowej uzyskano poprawe tempa wzrostu nadziemnej czesci kukurydzy o 8~o w fazie rozwojowej BBCH 13 w stosunku do próbki kontrolnej. Sposób wytwarzania nawozu granulowanego organiczno-mineralnego, w trzecim przykladzie realizacji prowadzi sie tak jak w przykladzie pierwszym, z tym, ze w pierwszym etapie stosuje sie 71,9~o mas. maczki dolomitowej o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu 150-250 µm, 7,5% mas. odpadu poekstrakcyjnego kawy w postaci fusów o wilgotnosci nie wiekszej niz 2~o i uziarnieniu 150-250 µm, 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci odwirowanego i wysuszonego osadu pofiltracyjnego o wilgotnosci nie wiekszej niz 2% i uziarnieniu ponizej 100 µm, 3,9% mas. drobnokrystalicznego azotanu potasu 4,2% mas. drobnokrystalicznego fosforanu (V) monoamonowego. Uzyskano nawóz granulowany mineralno-organiczny, opisany w trzecim przykladzie wykonania charakteryzujacy sie nastepujacymi wlasciwosciami: gestosc nasypowa 690 kg/m 1 , kat nasypu 31 °, scieralnosc 2%, wytrzymalosc na sciskanie pojedynczej granuli: 0,5-1,5 N (1 tydzie11 po granulacji), wytrzymalosc na sciskanie 2-8 N ( 12 tygodni po granulacji). Stosujac tak wytworzony nawóz w hodowli wazonowej uzyskano poprawe tempa wzrostu nadziemnej czesci kukurydzy o 15~o w fazie rozwojowej BBCHl 3 w stosunku do próbki kontrolnej. Ponadto uzyskano poprawe sredniej szerokosci blaszki lisciowej kukurydzy o od 0,09 do 0,2 cm. PL 442958 A1 /19Zastrzezenia patentowe 1. Nawóz organiczno-mineralny, na bazie maczki dolomitowej, zawierajacy odpadowe skladniki organiczne, znamienny tym, ze zawiera od 67,8% do 71,9% mas. maczki dolomitowej o uziarnieniu do 250 µm, od 5 do 7,5~ o mas. fusów z kawy o uziarnieniu do 250 µm, od 2,5 do 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci osadu pofiltracyjnego po klarowaniu piwa o uziarnieniu do 100 µm. 2. Nawóz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 5% mas. maczki kostnej o uziarnieniu do 100 ~tm. 3. Nawóz wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze zawiera od 4,2 do 8,6% mas. fosforanu (V) monoamonowego. 4. Nawóz wedlug zastrz. l albo 2 albo 3, znamienny tym, ze zawiera od 3,9 do 7,8% mas. azotanu potasu. . Nawóz wedlug jednego z zastrz. od I do 4, znamienny tym, ze jest w postaci granulatu o rozmiarach granul z przedzialu od 1 do 6 mm. 6. Sposób wytwarzania nawozu organiczno-mineralnego, zawierajacego dolomit oraz odpadowe skladniki organiczne, okreslonego w zastrzezeniach od 1 do 5, znamienny tym, ze w pierwszym etapie do mieszalnika przesypowego wprowadza sie od 67,8% do 71,9% mas. suchej maczki dolomitowej o uziarnieniu do 250 µrn, od 5 do 7,5% mas. suchych fusów z kawy o uziarnieniu do 250 µrn oraz od 5 do 12,5% mas. odpadów z przemyslu browarniczego w postaci suchego osadu pofiltracyjnego o uziarnieniu ponizej 100 µm, nastepnie calosc miesza sie, a po wymieszaniu przechodzi sie do etapu drugiego, w którym uzyskana mieszanine granuluje sie w granulatorze przesypowym. PL 442958 A1 16/197. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprowadza sie 5~ ó mas. suchej maczki kostnej. 8. Sposób wedlug zastrz. 6 albo 7, znamienny tym, ze w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprowadza sie od 3,9 do 7,8% mas. azotanu potasu. 9. Sposób wedlug zastrz. 6 albo 7 albo 8, znamienny tym, ze w pierwszym etapie dodatkowo do mieszalnika przesypowego wprm.vadza sie od 4,2 do 8,6~0 mas. fosforanu (V) monoamonowego. . Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 9, znamienny tym, ze w pierwszym etapie mieszanie prowadzi sie w mieszalniku przesypowym bebnowym. 11. Sposób wedlug zastrz. I O, znamienny tym, ze do mieszania stosuje sie kule mielace ze stali nierdzewnej. 12. Sposób wedlug zastrz. 11, znamienny tym, ze stosuje sie kule o srednicy 10mm. 13. Sposób wedlug zastrz. 11 albo 12, znamienny tym, ze kule ze stali nierdzewnej stosuje sie w stosunku masowym do mieszaniny wynoszacym od 4: l do 2: l. 14. Sposób wedlug zastrz. I I albo 12 albo 13, znamienny tym, ze mieszanie prowadzi sie przy wypelnieniu mieszalnika kulami oraz surowcem wynoszacym od 30 do 45%jego calkowitej pojemnosci. . Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 14, znamienny tym, ze w drugim etapie granulacje prowadzi sie w granulatorze przesypowym talerzowym. 16. Sposób wedlug zastrz. 15, znamienny tym, ze granulacje prowadzi sie przy predkosci obrotowej talerza granulatora wynoszacej od 30 do 45 rpm. 17. Sposób wedlug zastrz. 15 albo 16, znamienny tym, ze granulacje prowadzi sie przy pochyleniu talerza granulatora o kat z przedzialu od 20 do 40°. 18. Sposób wedlug zastrz. 15 albo 16 albo 17, znamienny tym, ze podczas granulacji prowadzi sie jednoczesne ciagle zraszanie cieklym spoiwem. PL 442958 A1 17/1919. Sposób wedlug zastrz. 18, znamienny tym, ze jako ciekle spoiwo stosuje sie wode. . Sposób wedlug zastrz. 18, znamienny tym, ze jako ciekle spoiwo stosuje sie roztwór wodny mocznika o stezeniu do 5% mas. 21. Sposób wedlug jednego z zastrz. od 18 do 20, znamienny tym, ze spoiwo do granulacji podaje sie z intensywnoscia od 60 do 80 ml/min. w przeliczeniu na 1 kg wsadu. 22. Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 21, znamienny tym, ze po zak011czeniu granulacji uzyskane granule suszy sie w temperaturze z przedzialu od 60 do 80°C przez co najmniej 24 godziny. 23. Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 22, znamienny tym, ze przed przystapieniem do etapu pierwszego stosowane surowce suszy sie w temperaturze z przedzialu od 70 do 80°C 24. Sposób wedlug zastrz. 23, znamienny tym, ze przed suszemem osad pofiltracyjny odwirowuje sie w wirówce obrotowej. . Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 24, znamienny tym, ze przed przystapieniem do etapu pierwszego fusy z kawy rozdrabnia sie. 26. Sposób wedlug jednego z zastrz. od 6 do 25, znamienny tym, ze po zakonczeniu granulacji odseparowuje sie granule o rozmiarach z przedzialu od l do 6 mm poprzez ich przesianie na sitach. PL 442958 A1 18/19al. Niepodleglosci 188/192 00-950 Warszawa, skr, poczt, 203 URZAD PATENTOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ tel.: (+48) 22 579 OS SS I fax: (+48) 22 579 00 01 e-mail: kontakt@uprp.gov.pl I www,uprp.gov.pl SPRAWOZDANIE O STANIE TECHNIKI DO ZGLOSZENIA NR P,--1---1-2958 Klasyfikacja zgloszenia: C05G 3/80, C05D 3/02, C05F 15/00. C09K 1-;--1-0 Podklasy w któ0 eh prowadzono poszukiwania: C05; C09K Ba,-:y komputerowe\\ któ1ycl1 pro\, ad,-:ono poszukiwania: EPODOC. WPI, Espaccnct, bazy UPRP, Google Kategoria dokumentu A A A A Dokwncnt) - L podana idcnty fikacja PL 23375--1- Bl (GLÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA [PL]), 29-11-2019 PL 2095--1-7 Bl (lNCO-YERlTAS S. A. IPLI), 30-09-2011 us 2003070--1-60 Al (LOGAN TERRY l rusi: FAULMANNERVTNL rusi: N-VTRO INTERNATIONAL CORPORA TTON [US]), 17-0--1--2003 GB 22951--1-6 A (SOUTH WEST WA TER SERVICES LTD, [GB]), 22-05-1996 D Dalszy ciag "ykazn dokumentów na nastepnej stronie A - dokument okreslaJacy ogólny stan techniki, który nie Jest mrnzany za posiada1acv szczególne znaczenie, E - doh.ument stanowiacy "czesniejsLe zgluszenie lub patent. ale opubhk.owauy \V lub po dacie zgloszema, Odniesienie do zastrL 1-26 1-26 1-26 1-26 L - dokumcnl. l....JÓI) muL.c podda\\ ac \V watpliH osc zastrLcganc picrwsLc1isl\\ o(-wa). lub prz)' toczon: \V celu w,talcnia dal) publ.tl"-acji rnncgo C)' lu\vancgo dul.,.umcntu lub 1. innego ;;1.c1.cgól11cgo P°'Hlclll, O doklm1ent oc1nos7.[JC:V sie clo 11_imn1ienin ustnego pr7.e7 znstosownnie. w: 1 stnwienie h1h 11_inwnienie ,v inny sposób. P - dokument opublikowmw przed d3ta zgloszenia. ale pófniej niz zastrze_gam dcta pierwszenstwc. T - dokument pózmeJszv, opublikowany po dacie zgloszema lub w dacie pierwszenstwa i mebedacy w konlllkcie ze zgloszemem, ale c\lowanv" celu zrozu1111ema Lasad lub teoni leL.acyd1 u podstaw v, ynalazk.u. X - doL..umcuL o sLCLcgUh1: m LHaczcuiu: z.astrLcgau)' \V)' 1ttlaLcL.. nic uwzc b)' c U\\ az~Ul) La HO\\)' lub nic mut:::c byc: U\\ az.all)' za pusiad~llC) puLium \\ )' 11.alazcz:, jcL.ch ten doLumcnl br;Jll)' jest pod mvafi; s:1modI.icl11ic. Y - doklm1ent o S7.C7ególnym znnczenin: 7.:lStf7egmrv w:v1mfa7.ek nie mo7.e byc mYn7nny 7.n posincln_jqcy poziom 1vy1rnfazc7y. ie7.eli ten dokument 70stnnie polqc7.on:v 7 iednvm lub kilkoma tego tvpu dokumentcmi, a takie polac1,enie bedzie oczvwiste dla zmwcv, & - dokument nalezacy do teJ sameJ rodzim patemoweJ, Sprawozdanie wykonali-a: Monika Szymanska Ekspert Data: 26.06.2023 Uwagi do zgloszenia Podpis: /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Pismo wydane w formie dokumentu elektronicznego Sprawozdanie zostalo wykonane w oparciu o wersje zastrzezen patentowych z dnia 26.11.2022 r. PL 442958 A1 19/19 PL