Na skutek korozji powstaja duze straty, a zwlaszcza w taboirze zeglugowym. Aby zapo¬ biec korozji np. kadlubów okretów stosuje sie katodowa ochrone przeciwkorozyjna, która moz¬ na wykonywac róznymi sposobami.Wynalazek dotyczy ochrony przeciwkorozyj¬ nej przy zastosowaniu pradu elektrycznego z obcego zródla. Ustalanie natezenia pradu od¬ bywa sie na podstawie pomiaru potencjalu. Pod okresleniem potencjal nalezy rozumiec napiecie miedzy kadlubem okretu i elektroda pomiarowa wykonana np. z Cu lub CuS04. Chodzi wiec tu o potencjaly wytwarzane przez elektrode pomia¬ rowa i poszycie statku. Poniewaz ladunek elek¬ trody pomiarowej, a wiec jej potencjal pozo¬ staje staly, mozna dzieki temu zmierzyc odmien¬ ny ladunek kadluba statku. Zmiana róznicy po¬ tencjalów miedzy kadlubem statku i elektroda pomiarowa jest wtedy spowodowana jedynie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest Wilhelm Novak. odmiennym ladunkiem kadluba statku. Ta róz¬ nica potencjalów moze byc wykorzystana jako miara korozji albo dzialania ochronnego, a rów¬ noczesnie do sterowania pradu ochronnego.W tym celu przy okretach konieczne bylo do¬ tychczas zawieszenie elektrody pomiarowej poza burta. Taki pomiar jest przede wszystkim trud¬ ny do wykonania w czasie plywania i jest poza tym niedokladny. Poniewaz wymagane zapotrze¬ bowanie pradu zalezy od zawartosci soli w wo¬ dzie, jej temperatury, jak równiez od stanu okretu, wiec pomiar i nastawianie musza byc dokonywane stale.Dla uzyskania równomiernosci ochrony w wymaganym zakresie, wynalazek przewiduje sterowanie przez woltomierz urzadzenie do sa¬ moczynnego pomiaru i nastawiania potencjalu.Przy zastosowaniu jednej elektrody pomiarowej i jednej stalej elektrody roboczej, elektrode po¬ miarowa laczy sie z woltomierzem, którego wskazówka zwiera styki, wplywajace na prze¬ kaznik, który zwiera lub rozwiera obwód elek-tryczny roboczy, zawierajacy elektrode stala.Urzadzenie moze pracowac z jedna tylko elek¬ troda, gdy elektroda ta posiada ponadto polacze¬ nie rojbbcze z woltomierzem.Wedlug fig. 1 stosuje sie do pomiaru i do ochrony po jednej elektrodzie, wykonalnych jako jedna czesc konstrukcyjna. Mozna jednak pra¬ cowac za pomoca jednej tylko elektrody w tej czesci konstrukcyjnej, jaik uwidoczniono na fig. 2. Jedna elektroda sluzy wtedy do ochrony kadluba statku i równoczesnie do dokonywania pomiaru jego potencjalu. Poniewaz jednak po¬ miar potencjalu i ochrona kadluba statku nie moze sie odbywac równoczesnie, nalezy odpo¬ wiednio przelaczac na ochrone albo na pomiar.Elektroda zostaje poprzez przelacznik przyla¬ czona do woltomierza albo do zródla energii Poprzez ten przelacznik elektroda jest polaczo¬ na z woltomierzem, którego wskazówka uru¬ chamia styk, który wlacza prad do mechanizmu naciagowego, zaopatrzonego w przelacznik oraz do polaczonego z tym mechanizmem naciago¬ wym urzadzenia zegarowego w celu dokonywa¬ nia na przemian pomiaru potencjalu .^iostar- czania pradu elektrycznego. ^* Ta jedna elektroda moze byc .podzielona na kilka elektrod tego samego dzialania, na sku¬ tek czego potrzebne jest tylko jedno urzadzenie pomiarowe i wlaczajace. Chociaz zabezpieczenie przeciwkorozyjne wedlug wynalazku ma spe¬ cjalne znaczenie dla okretów, to moze ono zna¬ lezc równiez zastosowanie do innych konstruk¬ cji stalowych.Rysunek wyjasnia istote wynalazku, przy czym na fig. 1 przedstawiono urzadzenie z dwiema elektrodaimi róznego dzialania, z jedna elektro¬ da pomiarowa i jedna robocza elektroda trwala, a na fig. 2 urzadzenie z jedna tylko elektroda do imierzenia i dostarczania pradu elektryczne¬ go.Stala elektroda 1 z zelaza, stopu olowiowego, wegla, platyny itp. i elektroda pomiarowa 2, wy¬ konana z miedzi lub siarczanu miedzi sa ulo¬ zone w bryle 3 o ksztalcie oplywowym z two¬ rzywa sztucznego, która np. osadzona jest na powloce zewnetrznej poszycia 4 okretu. Poten¬ cjal mierzy sie za pomoca woltomierza 6, któ¬ rego zaciski polaczone sa z elektroda pomiaro¬ wa 2 i powloka zewnetrzna 4 okretu. Gdy po¬ tencjal mierzony spada ponizej okreslonej wiel¬ kosci, wówczas wskazówka 5 woltomierza 6 wlacza styk 7, na skutek czego przekaznik 8 po¬ woduje zamkniecie wylacznika 9. Wylacznik ten zamyka obwód elektryczny sluzacy do ochrony katodowej. Za pomoca amperomierza 10 mierzy sie w tym obwodzie natezenie pradu, a za po¬ moca woltomierza U — napiecie , baterii 12.W tym stanie urzadzenia powloka okretu jest chroniona.Poniewaz wylacznik 9 jest zamkniety, naste¬ puje przeplyw pradu ze zródla energii 12 po¬ przez elektrode ochronna przez wode pod kadlu¬ bem statku i z .powrotem do zródla energii.Elektroda ochronna 1 dolaczona jest do bieguna dodatniego, a kadlub statku — do ujemnego bieguna zródla energii. Powierzchnia kadluba statku zostaje wiec. naladowana ujemnie, tj. ka- ctob statku posiada tak znaczny ladunek ujem¬ ny, ze w wodzie morskiej nie moga wystepowac dodatnio naladowane jony zelaza. Tym samym zapobiega sie korozji. Potencjal miedzy kadlu¬ bem statku i elektroda pomiarowa jest wtedy utrzymywany w dopuszczalnych granicach, usta¬ lonych stykami 7 i 13 woltomierza 5.Jesli przy kadlubie statku na skutek zmiany wplywów zewnetrznych nie nastapi tak szybkie rozladowanie elektronów odpowiednio do pradu ochroncftgo, wtedy wzrasta potencjal, a tym samym takze wskazanie woltomierza 6.Gdy potencjal powloki okretu wzrasta, przy osiagnieciu dopuszczalnej górnej jego wartosci zostaje zamkniety styk 13 za pomoca wskazów¬ ki 5 woltomierza 6. Na skutek tego przekaznik 8 powoduje wylaczenie wylacznika 9.Gdy wylacznik 9 jest otwarty, przeplyw pra¬ du ochronnego jest przerwany. Nie moze wtedy plynac prad ze zródla energii do elektrody ochronnej 1, poprzez wode morska, kadlub stat¬ ku i z powrotem do zródla energii. Kadlub statku nie otrzymuje wiec doplywu elektronów.Wskutek zobojetnienia elektronów przy kadlu¬ bie statku potencjal jego powoli spada dopóki nie osiagnie znów dolnej dopuszczalnej warto¬ sci.Przy spadku potencjalu powtarza sie ten sam cykl. Urzadzenie z fig. 2 posiada jedna tylko elektrode 1 z olowiu, wegla itp., która stosowa¬ na jest zarówno do pomiaru potencjalu jak i do dostarczania pradu elektrycznego. Liczba 14 oznaczono dwuinozowy przelacznik. Jezeli znaj¬ duje sie on w polozeniu takim, ze styk 15 jest wlaczony to styki 16 i 17 sa rozwarte. W tym ^polozeniu przelacznika za pomoca elektrody 2, potencjal powloki powstaly na skutek róznicy napiec róznych metali np. pomiedzy olowiem i zelazem, mierzony jest woltomierzem 18. Je¬ zeli ten potencjal spada, to wskazówka 19 zwie¬ ra styk 20. Na skutek powstalego przeplywu pra- - 2 -du elektrycznego zostaje uruchomiony za po¬ moca magnesu 21 mechanizm zegarowy 22 i jednoczesnie przelacznik 14. Przez to elektroda zostaje dolaczona do baterii 23, wskutek czego powloka okretu otrzymuje ochrone. Równoczes¬ nie jednak poprzez styk 16, opór 24 i baterie wlaczony zostaje woltomierz 18 i nastepuje po¬ miar napiecia baterii. Woltomierz 18 musi wiec wskazywac zawsze wieksza wartosc anizeli war¬ tosc ograniczona przez styk 20. Dzieki temu unika sie, aby przez wlaczenie styku woltomie¬ rza 18 magnes pozostawal dluzszy czas pod pra¬ dem, gdyz przy niemderzeniu napiecia baterii urzadzenie pomiarowe nie byloby czynne i styk 20 bylby stale zwarty. Mechanizm zegarowy 22 jest tak nastawiony, ze po uplywie okreslonego czasu przelacza on przelacznik 14, na skutek czego znów nastepuje pomiar potencjalu i cykl znów sie powtarza. Natezenie pradu mierzy sie amperomierzem 25. PL