PL43992B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 14 lutego 1962 r.Jy & & *«* O mi[i K \ £ ^ Bib Li Ur m- ¦ -KA i/i-Kcgo .,,*«(]] POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43992 Ryszard Przanoiuski Warszawa, Polska Józef Cyiuinski Warszawa, Polska KI. 21 o, 36/10 Przyrzad do pomiaru krzywych selektywnosci, strojenia i naprawy ukladów elektrycznych, zwlaszcza odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Patent trwa od dnia 12 marca 1960 r.Wynalazek dotyczy przyrzadu do pomiaru, strojenia i naprawy ukladów elektrycznych, a zwlaszcza odbiorników radiofonicznych AM i FM. Przyrzad moze tez byc uzyty do pomiaru i strojenia luznych obwodów LC i selektyw¬ nych wzmacniaczy wielkiej czestotliwosci.Najbardziej szybka i sprawna metoda kontro¬ li i pomiaru krzywych rezonansowych ukladów elektrycznych, a zwlaszcza odbiorników AM i FM i wszelkiego rodzaju selektywnych wzmac¬ niaczy wielkiej czestotliwosci, polega na uwi¬ docznieniu tych krzywych na ekranie lampy oscyloskopowej. Dokladne zas strojenie wielo- obwodowych wzmacniaczy wielkiej czestotliwo¬ sci, a w szczególnosci obwodów detektorów FM (dyskryrriinatorów, detektorów stosunku) jest w ogóle mozliwe tylko ta metoda. Do tego celu sa potrzebne nastepujace przyrzady: wob- bulator (generator wielkiej czestotliwosci z mo¬ dulacja czestotliwosci), generator niskiej cze¬ stotliwosci i oscylograf. Korzystanie naraz z trzech dosyc skomplikowanych i drogich przy¬ rzadów kryje w sobie wiele niedogodnosci tech¬ nicznych i eksploatacyjnych.Przyrzad wedlug wynalazku laczy w sobie za¬ sadnicze wlasnosci wspomnianych przyrzadów i spelnia wszystkie funkcje, potrzebne przy tej metodzie. Przyrzad wedlug wynalazku jest wiec ukladem, który w nowoczesnym i postepowym warsztacie radiotechnicznym umozliwia szybkie i sprawne strojenie obwddów wielkiej czesto¬ tliwosci we wszelkiego rodzaju odbiornikach radiowych.Przyrzad wedlug wynalazku sluzy przede wszystkim do zdejmowania krzywych rezonan¬ sowych odbiorników AM i FM, bez pomocy ja¬ kichkolwiek dodatkowych przyrzadów. Z tego powodu szczególnie nadaje §ie do pracy w ytQX-*.sztatach obslugi radiotechnicznej. Ale gwaran¬ towana^^Joktednosc skalowania przyrzadu lep¬ sza od P/o predaftynujeJ[o do pracy w zakla¬ dach prd&ukcjlngfch, lo pomiarów i kontroli c!$v^|obwodow i calych podzespolów, jak rowfciez1 gotowych wyrobów. Zakres czestotli¬ wosci, pokrywanych przez przyrzad wedlug wynalazku, obejmuje wszystkie zakresy czesto- tUwoici odbiorników (radiofonicznych. Mozliwa jest równiez praca przyrzadu na czestotliwo- sciachi lezacych poza zakresem jego czestotli- woici sasadniczej. W tym wypadku mozna pra¬ cowac na di|i||ej-hib wyzszych harmonicznych sygnalu, dostarczanego przez przyrzad- Na przy¬ klad dla strojenia posredniej czestotliwosci 34 Mc odbiorników komercyjnych nalezy korzy¬ stac z drutfej harmonicznej czestotliwosci 1,55 mozna bez. trudu stroic obwody toru fonii w odbiornikach telewizyjnych (6,5 Mc, lub — Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wy¬ konania przyrzadu wedlug wynalazku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urza¬ dzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — schemat ideowy zasilacza napiec anodowych i zarzenia oraz napiecia o ksztalcie pilowym, fig. 3 - schemat ideowy generatora wielkiej czestotli¬ wosci oraz obwodu skalowania, a fig. 4 — sche¬ mat ideowy demodulatora i wzmacniacza od¬ chylania plonewego* Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z czte¬ rech zasadniczych czesci a mianowicie z zasi¬ lacza, wzmacniacza poziomego z lampa oscylo¬ skopowa, modulowanych i skalowanych gene- Jretorów wielkiej czestotliwosci i demodulatora ze wzmacniaczem pionowym, polaczonych mie- dzy soba zgodnie z schematem blokowym na '•Agi.!.''Zasilacz, prócz napiec anodowych i za- Tzenia, dostarcza równiez napiecia o ksztalcie '(w przyblizeniu) pilowym. Napiecie to, regulo¬ wane potencjometrem przez wzmacniacz prze- : ciwsobny, jest -podawane na poziomie plytki lampy oscyloskopowej VI. To samo napiecie, *egukwane przy pomocy potencjometru do re- —gtilacji dewiacji H5, jest podawane do genera¬ tora wielkiej 'czestotliwosci, gdzie moduluje cze¬ stotliwosc drgan tego generatora.Generator wielkiej czestotliwosci dostarcza TOfriecia, którego czestotliwosc zmienia sde -wspólbieznie z napdeciem, odchylajacym pro- *toicn lampy oscyloskopowej w kierunku pozio¬ mym. 2 Wyjscia generatora wielkiej czestotli- 'wósci napiecie to przez przelacznik „pomiar- skalowanie" jest podawane na potencjometr „reg. amplitudy sygnalu", a stad kablem kon¬ centrycznym (podlaczeniowym) do obiektu mie¬ rzonego mozemy miec dwa rodzaje napiec: na¬ piecie wielkiej czestotliwosci, zdejmowane np. z któregos ze stopni wzmacniacza wielkiej cze¬ stotliwosci lub napiecie niskiej czestotliwosci, zdejmowane bezposrednio po detektorze.W pierwszym wypadku napiecie wielkiej czestotliwosci jest podawane na wejscie de¬ modulatora, gdzie ulega detekcji i dalej przez wzmacniacz „Y" jest podawane na pionowe plytki lampy oscyloskopowej. W drugim wy¬ padku napiecie ndskaej czestotliwosci jest po¬ dawane na wejscie wzmacniacza „Y" i podob¬ nie jak poprzednio odchyla promien lampy oscyloskopowej w kierunku pionowym. Poten¬ cjometr „reg. wzm. „Y" sluzy do nastawienia wielkosci ogladanego obrazu.W polozeniu ,,skalow~ainie" przelacznika „po- miarnskalowanie" napiecie wielkiej czestotli¬ wosci jest podawane na bierne „obwody ska¬ lujace" LC, a ich wyjscia na demodulator.W ten sposób na ekranie lampy oscyloskopo¬ wej zostaje narysowana krzywa rezonansowa obwodu skalujacego. Ten sposób skalowania generatora wielkiej czestotliwosci ma te za¬ lete, ze sa tu wyeliminowane wplywy starze¬ nia sie lamp, wplywy wahania napiecia zasi¬ lajacego itd., dzieki czemu uzyskuje sie duza dokladnosc i stabilnosc skalowania w czasie.Uklad zasilania uwidoczniony na fig. 2 skla¬ da sie z transformatora sieciowego Tri, który przy pomocy przelacznika Prl moze byc na¬ stawiony na napiecie sieci 220 V lub 110 V.Prostownik napiecia anodowego pracuje w ukladzie jednopolówkowym, na lampie V3, któ¬ rej obie anody sa polaczone równolegle. Lam¬ py jarzeniowe V4 i V5 stabilizuja napiecie, które idzie do zasilania generatorów i demo¬ dulatora oraz wzmacniacza „Y".Na kondensatorze Cl wystepuje napiecie w ksztalcie w przyblizeniu pilowym, o czesto¬ tliwosci sieci. Napiecie to jest uzyte do odchy¬ lania promienia lampy oscyloskopowej w kie¬ runku poziomym {przez wzmacndacz „X") i do dewiacji czestotliwosci generatora. Potencjo¬ metry P4 i P5 sluza, odpowiednio do regulacji amplitudy odchylania poziomego i wielkosci dewiacji. Uklad transformatora Tr2 dostarcza napiecia, sluzacego do wygaszania biegu po¬ wrotnego promienia w lampie oscyloskopowej VI. "W ten sposób uzyskuje sie prawie równo¬ mierny bieg promienia w jednym kierunku, - 2 - * nierrbyteby, gdyby utyto 4o ^odchylania i de- -wia Wzmacniacz „x" pracuje na podwójnej trio- -flzie VU, w ukladzie przecswsobnyin.Napiec zasilajacych lampe oscyloskopowa VI dostarcza oddzielny prostownik na lampie V2.^Potencjometry PI i Y2 sluza odpowiednio do regulacji jasnosci i ostrosci obrazu. Potencjo¬ metr &3 slttóy do przesuwania otorazu w kie¬ runku pionowym T<0—0$S srednicy ekranu)."Uklad generatora wielkiej caefitollrwosci oraz dewoto Skalowania, uw*aoczniewy aia fig. 3, sWada sie z multiwibrfctora *ra traech trio- ~dach (tzw. g^cfrator^l*^^ ^tfacuje w ehatt&terae generatora wfóHcieg czestotli- -wosci. "Tego "typu generatorma *ta ^wfascdwosc, ze czestótaiwosc jfego dr^an daje sie zmieniac w prosty spee&b wspólbieznie do napiecia mo¬ dulujacego. Liniowosc Niewlaoji przy glebo¬ kosci ± lt)% od czetitttliwosci nastawionej jest znacznie lepsza od 9B»/0. Oltfe' polewki lampy V8 i jedna ptoMwka }l«mpy V9 *wofea Wlasnie -taki geterettor.Skokowa regulacji czestotliwosci generatora realizuje sie przez przetaczanie pojemnosci la¬ dujacej C27-C31, a plynna regulacje — przy pomocy pdtencjomietru W. Napiecie ntsddtflu- lujace' jest podawane na opór R21 w obwodzie siatki lampy VS.Druga trioda lampy T9 i obie triddy V10 sluza do wzmocnienia generowanego sygnalu i (przede wszystkim) do oddzielenia generatora od wyjscia.Napiecie wyjsciowe IV jest regulowane plyn¬ nie przy.pomocy potencjometru P7 i skokowo w jednym zakresie przelacznikiem — Pr4.Przy pomocy przelacznika Pr3 („skalowanie — pomiar.") w polozeniu „Skalowanie" napiecie wielkiej czestotliwosci jest odlaczane od-wyj¬ scia przyrzadu i wlaczane na obwody skalu¬ jace LC. Przelacznik Pr 2b jest na wspólnej osi z przelacznikiem Pr 2a. W ten sposób ze zmiana zakresu generatora wielkiej czestotli¬ wosci zmienia sie indukcyjnosc obwodu rezo¬ nansowego. Zmienny kondensator C12b po¬ zwala na plynna'regulacje czestotliwosci rezo¬ nansowej tego obwodu.Napiecie wielkiej czestotliwosci z obwodu LC jest podawane na detektor i dalej przez wzmacniacz „Y" na lampe oscyloskopowa. W ten sposób na ekranie lampy oscyloskopowej otrzy¬ muje sie krzywa rezonansowa obwodu LC Dla zakresu czestotliwosci od 75 do 106 Mc (UKF), zamiast obwodów skalujacych jest wla¬ czany generator wielkiej czestotliwosci. Iton- densator strojeniowy C12a tego generatora jest na wspólnej osi z kondensatorem Cl2b. 'Gene¬ rator ten wypromieniowuje czesc enecgii wiel¬ kiej czestotliwosci na zewnatrz przyrzadu.' Jest ona odbierana przez $ifck)Aftk UKF równoczesnie z sygnalem wdettiej caegMLiwo- -sci, dostarczanym przez generator^ wdeHtilej cze- fitoilrwosci. W ten sposób wa krzj*wv$ «»#nan- sowej odbiornika jest naniesiony«waeMfc-caresto- tliwosci (przy duzym poziomie 8fgnatu 'Wtelkiej czestotliwosci tab sygndl Xi-ge»era4ewi ^wifikiej -caeetadiwosoi zastaje wyttuntmtyr pra« aygnal Senreratoca UKF ftyrzy m$fy*n poztomd*-*rgna- lu wteUdej czestotiJwssci. Z «0tr«8U-wielkiej czeBtoUiwdóci od 75 do L05 **§c *fe*pysta * sie *ylko ffczy strojeniu obwodów fw^Mtfwych i obwodów ^oecylatdra «db»onH4tó UKF. W cha¬ rakterze sygnalu waalkiej oaesrtotiwwocci *wyko- rzystuje sie przy tym wyzsze hsuraionicane ge¬ neratora wielkiej czestotliwosci -nai-jwkresie M-46MC.Uklad docznimy fca fig. 4 skla4a aie^4ampy .«l«ktro- ttowej VII, której pierwsza polówka pcacuje w ukladzie detektora anodowego. Z obiektu mierzonego na jego wejscie jest~pedawany syg¬ nal wielkiej czestotliwosci.Sygnal malej czestotliwosci jest sbierany z anody/tej lampy 4 podawany Jiapotenejometr PS („reg. wzmóc. Y"). Sygnal .malej czestotli¬ wosci {z obiektu mierzonego). jest rjwdawany równiez ^oa potencjometr PS.Druga polówka lampy VJ1 i obie .polówki lampy V12 pracuja w charakterze ^wzmacnia¬ cza 4T,YU. Wzmacniacz tai doatarcsM symetrycz¬ nego napiecia do odchylania promienia lampy oscyloskopowej w kierunku pionowym.Przyrzad wedlug wynalazku-zmontowany jest na trzech chassis i plycie -czolowej. Uklad za¬ silania zmontowany jest na tylnym chassis.Lampy prostownicze V2 i V3 i stabilizatory ja¬ rzeniowe V4 i V5 sa umieszczone na zewnatrz tego chassis, transformator sieciowy od We¬ wnatrz. Na tym chassis zmontowany jest tez wzmacniacz „X". Generator wielkiej -czestotli¬ wosci i UKF oraz obwódy# skalujace zmonto¬ wane sa na prawym cnassis zas deittótltilator i wzmacniacz „Y" na lewym, mniejszym.Lampa oscyloskopowa ma oddzielny ekran, wypelniony od wewnatrz materialem magne¬ tycznym, chroniacym lampe od wplywów pola magnetycznego. Wszystkie potencjometry i prze¬ laczniki sa zmontowane bezposrednio na plycie - 3 -czolowej, albo maja swoje pokretla wyprowa¬ dzone na nia. Wszystkie elementy elektryczne sa latwo dostepne i rozmieszczone przejrzyscie.Ulatwia to znacznie konserwacje i naprawy przyrzadu. PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do pomiaru krzywych selektyw¬ nosci, strojenia i naprawy ukladów elek¬ trycznych, a zwlaszcza odbiorników radio- foniczmych i telewizyjnych, znamienny tym, ze sklada sie z czterech podzespolów zasilania, wzmacniacza odchylania pozio¬ mego z lampa oscyloskopowa, generatorów wielkiej czestotliwosci i demodulatora ze wzmacniaczem odchylania pionowego, przy czym generatory poprzez uklady strojone lub badane sa polaczone z wejsciem demo¬ dulatora, którego wyjscie jest podlaczone na wzmacniacz pionowy, a nastepnie na plytki odchylania pionowego lampy oscylo¬ skopowej zas wzmacniacz poziomy jest podlaczony do plytek odchylania poziomego lampy oscyloskopowej, natomiast zasilacz napiec anodowych i piloksztaltnych sluzy do zasilania wszystkich" czterech podzespo¬ lów.

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera uklad polaczen zlozony z lampy elektronowej (V6), kondensatora (C6) opor¬ nika (R9) i dzielnika napiecia (P4), za po¬ moca których z napiecia o czestotliwosci 50 Hz uzyskuje sie podstawe czasu dla lampy oscyloskopowej, przy czym odchy¬ lanie poziome na oscyloskopie uzyskuje sie za pomoca wzmacniacza, zbudowanego na podwójnej lampie elektronowej V6.

3. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze posiada uklad zlozony z transformatora (Tr2) i diody (Dl) oraz oporników (Rl R2) i kondensatorów (Cl C5), który sluzy do wygaszania biegu pro-T.ienia powrotnego na ekranie lampy oscyloskopowej.

4. Przyrzad wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze dla zasilania oscyloskopu i pozo¬ stalych ukladów ma dwie odrebne lampy prostownicze (V3 i V2), jedna w ukladzie katodowym, druga w ukladzie anodowym.

5. Przyrzad wedlug zastrz. od 1—4, znamien- . ny tym, ze posiada uklad zlozony z opor¬ nika (R5), dzielnika napiecia (P5) i kon¬ densatora (Cl), na którym napiecie jedno¬ kierunkowe o czestosci 50 Hz uzyskiwane na katodzie lampy (V3) sluzy do modulacji czestotliwosci generatora wielkiej czestotli¬ wosci.

6. Przyrzad wedlug zastrz. od 1—5, znamien¬ ny tym, ze zawiera generator wielkiej cze¬ stotliwosci, który pracuje w ukladzie Puckka, na lampach (V8 i 1/2 V9) oraz po¬ tencjometr (P6) wlaczony w obwód katody lampy (V8) do plynnej regulacji genero¬ wanej czestotliwosci, przy czym skalowa¬ nie czestotliwosci generatora odbywa sie przy pomocy znacznika w postaci krzywej rezonansowej, uzyskiwanej z biernych ob¬ wodów LC przelaczanych zaleznie od za¬ kresów generatora przelacznikiem (Pr2b) i strojonych plynnie agregatem kondensato¬ rów (C12b) o zmiennej pojemnosci, a polo¬ zenie wskazówki na skali pomiarowej przy¬ rzadu pozwala na bezposredni odczyt cze¬ stotliwosci rezonansowej tych obwodów.

7. Przyrzad wedlug zastrz. 1—6 znamienny tym, ze posiada przelacznik (Pr, 2a) i kon¬ densatory (C27, C28, C29, C30, C31) wlaczo¬ ne miedzy anode i katode lampy (V8), które sluza do skokowej regulacji czestotli¬ wosci.

8. Odmiana przyrzadu wedlug zastrz. 1—6, znamienna tyim, ze dla zakresu UKF za¬ miast obwodów skalujacych wlaczany jest odrebny skalowany generator (UKF) przy jednoczesnej wspólpracy generatora wiel¬ kiej czestotliwosci.

9. Przyrzad wedlug zastrz. 1—8, znamienny tym, ze zawiera trzystopniowy wzmacniacz RC na lampach (V10 i 1/2 V9-) dla odse¬ parowania generatorów wielkiej czestotli¬ wosci od obciazenia i wzmocnienia ich sygnalów.

10. Przyrzad wedlug zastrz. 1—9, znamienny tym, ze zawiera triode. (1/2 VII), która pracuje jako detektor w ukladzie detekcji anodowej.

11. Przyrzad wedlug zastrz. 1—10, znamienny tym, ze lampy (1/2 VII i VI?) w ukladzie dwustopniowego wzmacniacza (RC) o wyj¬ sciu symetrycznym stanowia wzmacniacz malej czestotliwosci. Ryrzard Przanowski Józef CywinskiDo opisu patentowego nr 43092 Ark. 1 Gtn n.cA OÓHOdy Zosihni9 **m.mym\ k/Mm,Xl Fjg.7 f/f.tDo opisu patentowego nr 43992 Ark. 2 2322. RSW „Prasa', Kielce. :nln,..or-rj PL