Opublikowano dnia, 20 stycznia 1961 r. # y""f.\ BIBLIOTEKA.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43886 KI. 59 J, 1 , , VEB Zentrale Entiuicklung und Konstruktion (ZEK) Pumpen und Yerdichter Halle/Saale, Niemiecka Republika Demokratyczna Ulozyskowanie wirników, zwloszcza pomp wirowych i dmuchów promieniowych Patent trwa od dnia 29 marca 1960 r.Wynalazek dotyczy ulozyskowania wirników, zwlaszcza pomp wirowych i dmuchaw promie¬ niowych.Wirniki malych pomp wirowych i dmuchaw promieniowych sa przewaznie ulozyskowane jednostronnie. W duzych maszynach, zwlaszcza pompach wirowych, nie izawsze spotyka sie jednostronne ulozyskowanie, gdyz wówczas na¬ stepuja zbyt wielkie naprezenia w miejscu ulo¬ zyskowania. Zwlaszcza lozyska toczne sa najbar¬ dziej zagrozone. Znane sa zatem wykonania, w których wirnik jest dwustronnie ulozyskowa- ny, a wal przechodzi przez ssacy otwór wirni¬ ka. Na skutek tego powstaje niedogodnosc, ze agregat zwieksza sie zarówno w kierunku osio¬ wym jak i promieniowym, wobec ozego naste¬ puje zwiekszenie ciezaru. Poza tym wykonywa¬ niu stosowanych w tych przypadkach dlugich walów towarzyszy zawsze zwiekszenie kosztu.Równiez odpowiednio zwiekszaja sie wymiary wirnika, gdyz zmniejsizony na skutek przejscia walu, przekrój otworu ssacego musi byc uzupel¬ niony przez zwiekszenie jego srednicy. A zatem zadaniem wynalazku jest unikniecie tych wad w jak najwiekszym zakresie oraz stworzenie ma¬ szyny wirowej, która mialaby nieznaczna dlu¬ gosc konstrukcyjna, bylaby mala i lekka, i w któ¬ rej ulozyskowanie mogloby przenosic najwieksze obciazenia.Wedlug wynalazku jednostronnie ulozyskowa¬ ny wirnik uzyskuje prowadzenie w kadlubie przy jego otworze ssacym, na przewidzianym do tego celu obrzezu, najkorzystniej w trzech miej¬ scach oraz uksztaltowanie tego prowadzenia w postaci waleczków.Uzyskuje sie przez to, ze waly duzych i znacz¬ nie obciazonych wirników mozna lozyskowac tylko jednostronnie w sposób zwykly, bez ujawniania szkodliwego oddzialywania na lo¬ zysko. Ponadto kadlub pompy moze byc krótki i zaoszczedza sie wtedy jedno ulozyskowanie.Dzieki temu nawet duze maszyny wirowe wy¬ kazuja stosunkowo maly ciezar w stosunku do ich mocy.Na rysunku jest szczególowiej przedstawiony przedmiot wynalazku na podstawie przykladu wykonania, przy czym fig. 1 pokazuje wirnik pompy wirowej z ulozyskowaniem wedlug wy¬ nalazku, a fig. 2 — przekrój A — B przez otwór ssacy tego wirnika.Wirnik 1 ma przy swoim otworze ssacym tor slizgowy 2, za pomoca którego jest on ulozysko- wany w prowadnicach, uksztaltowanych jako waleczki 3. Najkorzystniej jest, gdy waleczki sa wzajemnie przesuniete o kat 120°.Dobór materialu waleczków i czopów odbywa sie odpowiednio do pompowanego czynnika.Przez odpowiednie doprowadzanie plynu robo¬ czego do waleczków, zostaje stale zapewnione tarcie plynne, co jest wazne do uzyskania dlu¬ gotrwalej pracy maszyny. PL