Znane jest wlaczanie zasobnika ciepla w instalacjach parowych w ten sposób, a- zeby kociol pracowal pod cisnieniem w przyblizeniu niezmiennem, przy jednocze¬ snej regulacji paleniska zaleznie od zmian cisnienia w zasobniku. Korzysci, jakie da¬ je tego rodzaju zasobnik, urzadzony od¬ dzielnie od kotla, maja wielkie znaczenie zwlaszcza przy nowoczesnych instalacjach kotlowych, w których zastosowanie wiel¬ kiego zbiornika wody w samych kotlach wobec wysokiego cisnienia staje sie nie- mozliwem. Stosujac tego rodzaju zasobnik, mozna nieraz zamiast paleniska recznego uzyc palenisk samoczynnych, a zamiast kotlów z rurami plomiennemi i t, d. zasto¬ sowac kotly wodnorurkowe. Oprócz tego zasobnik mozna wykonac dla cisnienia znacznie nizszego niz 'kociol, a zmiany ci¬ snienia wahaja sie nieraz w daleko szer¬ szych granicach, nizby to bylo dopuszczal¬ ne w kotle, przyczem jednak te zmiany ci¬ snienia w zasobniku nie przenosza sie na siec przewodów. W ten sposób dopiero sta¬ je sie mozliwem powiekszyc stosunkowo malym kosztem zasobniki wody pracujace w instalacji i spowodowac zupelnie nowy sposób dzialania, tak iz osiaga sie praktycz¬ nie doskonale wyrównanie zmian obciaze¬ nia. Scisle wspóldzialanie kotlów z zasob¬ nikami sprawia, ze wyrównanie dziala w dokladnie taki sam sposób, jak gdyby el" powodowal zbiornik wody w kotle wytwa¬ rzajacym pare. Nie mozna przytern zapo¬ minac o tern, ze przy zastosowanych tutaj urzadzeniach, cisnienia we wszystkich prze¬ wodach pozostaja prawie stalemi, co daje najwieksze korzysci dla wlasciwego pro¬ wadzenia ruchu wytwórczego.Jak wiadomo* w nowoczesnych insta- \ l lacjacb yaro^ych, starano sie w coraz to a wiekszej Werze wyzyskac spadek cisnienia pary do wytworzenia taniej energji mecha¬ nicznej zapomoca silników przeciwprez- nych. Wynalazek dotyczy tego rodzaju in¬ stalacji z zasobnikiem parowym i polega na tern, ze przed takim silnikiem parowym, np. turbina, jest urzadzony zawór przeply¬ wowy, jako przyrzad regulujacy, tak ze cala rozDorzadzalna ilosc pary mozna wy¬ zyskac do wytwarzania energji mechanicz¬ nej. " ^; Ponizej opisano szereg urzadzen, w których zastosowano te zasade wynalazku.Na zalaczonych rysunkach na figurach 1—5 przedstawiono schematycznie piec rozmaitych sposobów wykonania instalacji wedlug omawianego wynalazku.Fig. 1 przedstawia instalacje z parowym silnikiem czysto przeciwpreznym, np. z tur¬ bina T. Para zostaje doprowadzana do niej z Baterji kotlów P, przez przewód L1t w którym panuje cisnienie pt np. 20 kg. Para wylotowa z silnika przeciwpreznego zostaje doprowadzana np. do papiernicy M, przy¬ laczonej do przewodu L?1 którego cisnienie jest p2, np. 0,5 kg. W danym wypadku do przewodu Lx jest oprócz tego przylaczony zuzywacz pary, otrzymujacy pare wprost z kotla, np. warnik sulfitowy S, z zuzyciem pary Alt W celu wyrównania wahan w zuzyciu pary czesciowo przez zuzywacz S, otrzymujacy pare wprost z kotla, czescio¬ wo zas przez zuzywacz M, otrzymujacy pare posrednio, jest przewidziany zasobnik ciepla A, który np. w danym wypadku ma pracowac w granicach cisnienia pomiedzy Tack = 1,5 a 0,5 kg. Zasobnik ten jest za¬ pomoca dwóch zaworów zwrotnych B, B równolegle przylaczony do przewodu wy¬ lotowego turbiny. Oprócz tego, azeby w przewodzie L2 Utrzymac stale cisnienie, pomiedzy tym przewodem a siecia prze¬ wodów zasobnika Lva, jest umieszczony za¬ wór redukcyjny Ra2* Turbina napedza pradnice G, przyczem wychodzimy z zalozenia, ze pradnica pra¬ cuje równolegle z siecia N, zuzywajaca ca¬ la energje K, wytworzona przez pare w silniku przeciwpreznym. Samo przez sie rozumie sie, ze zamiast turbiny mozna za¬ stosowac tlokowy silnik parowy z przeciw- preznoscia, a zamiast elektrycznego pola¬ czenia wytworzonej energji przeciwpreznej z jakiemkolwiek innem zródlem energji moznaby przeprowadzic polaczenie mecha¬ niczne, np. zapomoca wspólnej transmisji.Turbina jest polaczona z glównym przewo¬ dem Lt zapomoca zaworu przeplywowego O i% Ten zawór przeplywowy, w wypad¬ kach ^dzie turbine wykonano z regulacja przez dlawienie, moze wprost zastapic za¬ wór dlawiacy, lecz w wypadkach regulacji czastkowej jest zastapiony urzadzeniem o- twierajacem i zamykaj acem szereg dysz, lub kanalów miedzy lopatkami. Pomiedzy zawór przeplywowy a turbine jest wla¬ czony regulator odsrodkowy C, który jed¬ nak wskutek napiecia sprezyny lub wiek¬ szego obciazenia ciezarkami przy zwyklej ilosci obrotów otwiera pelny przeplyw pa¬ ry (na rysunku zaznaczono to przez nary¬ sowanie kulek opuszczonemi nadól). Po¬ miedzy siecia L2 a siecia L2 zastosowano zawór przeplywowy 0la, wspóldzialajacy z zaworem przeplywowym turbiny O* w ten sposób, iz pierwszy zaczyna dopiero wtedy otwierac sie, gdy drugi jest juz zu¬ pelnie otwarty. To wspóldzialanie mozna osiagnac przez dobór sprezyn o rozmaitej sile dla obu przyrzadów regulujacych, albo tez przez mechaniczne ich polaczenie. To wspóldzialanie na rysunku zaznaczono li- nja zlozona z kresek i kropek. Jezeli zawórbezpieczenstwa na kotle nastawiono na 20 atm, moze np. 0lt zaczynac otwierac sie przy 19,5 atm, a przy 19,7 atm byc zupelnie otwarty, podczas gdy O uzaczyna sie otwierac dopiero przy ci¬ snieniu nieco wyzszem niz ostatnie, a zupel¬ nie otwiera sie przy 19,9 atm. Na fig. 1 oba zawory przeplywowe 0lo i O u sa przyla¬ czone do przewodu glównego Lx i w ten sposób wzgledem niego wlaczone równole¬ gle. Mozna je jednak w pewnych wypad¬ kach, zwlaszcza ze wzgledu na uproszcze¬ nie konstrukcyjnego przeprowadzenia za¬ sady wynalazku, polaczyc w szereg w ten sposób, iz 0la przylacza sie nie do Lv'lecz do przewodu pomiedzy O [t a regulatorem odsrodkowym C.Równolegle do zaworu przeplywowego 0la umieszczono zawór redukcyjny Rla, czynny wtedy, jezeliby zasobnik zupelnie sie wyladowal. Zawór ten wspóldziala me¬ chanicznie lub wskutek doboru odpowied¬ nich sprezyn z zaworem redukcyjnym sieci niskiego cisnienia Ra2 w ten sposób, iz za¬ wór ten zaczyna sie otwierac, kiedy cisnie¬ nie w przewodzie wyladowujacym osiagne¬ lo swój stan najnizszy.Wreszcie w kotlowni jest umieszczony manometr M a, polaczony cienka rurka Lm z zasobnikiem.Otóz wymienione przyrzady regulujace wyrównywuja zupelnie zarówno wszelkie wahania, wywolane przez nierównomierne doprowadzanie paliwa do kotla, jako tez wahania w zuzywaniu pary w glównych lub drugorzednych zuzywaczach pary, przy- czem uzyskuje sie pewnosc, ze cala para niskiego cisnienia w instalacji zostala przedtem wyzyskana do wytworzenia ener- gji. Sposób dzialania urzadzenia jest na¬ stepujacy: Jezeli doprowadzanie paliwa z jakie¬ gokolwiek powodu wzmoglo sie, lub jezeli bezposrednie zuzycie pary A± zmniejszylo sie, w takim razie cisnienie p w kotle nieco podniesie sie. Wskutek tego O t otwiera sie lub jesli byi otwarty, otwiera sie jeszcze nieco wiecej i wpuszcza odpowiednia ilosc pary do turbiny i stad do sieci zasobnika.Dzialanie bedzie odwrotne jezeli ilosc wy¬ twarzanej pary zmniejszy sie wskutek zmniejszonego doprowadzania paliwa, two¬ rzenia sie zuzla lub t. p., lub tez jezeli bez¬ posrednie zuzywanie pary Ax podniesie sie.Jest zupelnie jasnem, ze wahania aru- gorzednego zuzycia pary A2 wyrownywuje bezposrednio zasobnik. W wypadKach, gay zapotrzebowanie wytwarzanej energji z jakiegokolwiek powodu zmniejszy sie, ilosc okresów w sieci oczywiscie podniesie sie nieco, a regulator odsrodkowy C zamknie doplyw paryj do turbiny. WsKutek tego ci¬ snienie w sieci glównej podniesie sie nieco, i odpowiednia ilosc pary przepiyme z pomi¬ nieciem turbiny przez zawór przeplywowy Ola bezposrednio do sieci zasobnika.Te same urzadzenia maja zastosowanie i w tym wypadku, gdy odpada bezposredni zuzywacz pary A±. W pewnych wypadkach bezposredni zuzywacz pary moze sie skla¬ dac z silnika ze skraplaniem, wspólpracu¬ jacego z silnikiem przeciwpreznym.W instalacji wedlug fig. 2 zasobnik nie jest, jak na fig. 1, zasilany para wydmu¬ chowa bezposrednio z turbiny, lecz po¬ srednio z przewodu, wlaczonego miedzy przewód L2 a zasobnik, do którego to prze¬ wodu sa równiez przylaczone zuzywacze pary, wymagajace nizszego cisnienia pary, Oznaczenia na fig. 2 sa takie same, jak i na fig. 1.W instalacji wedlug fig. 2 przyjeto, ze cisnienie wylotowe p2 wynosi np. 2 kg i ze do przewodu L2 o tern cisnieniu przyla¬ czono papiernice M, podczas gdy do sieci L3 o cisnieniu 0,5 kg przylaczono fabryke spirytusu lub podobny zaklad 5. W tym wypadku zasobnik moze byc zbudowany dla cisnien pomiedzy 2—0,5 kg i moze byc przylaczony równolegle do sieci La od¬ dzielonej od sieci L3 zaworem redukcyj- — ^3 —nym Ra3. Pomiedzy sieciami L2 a La jest wlaczony zawór przeplywowy 02fl, wspól¬ dzialajacy z zaworem redukcyjnym i?12.Wreszcie pomiedzy przewody L2 i La jest wlaczony równolegle do zaworu 02a za¬ wór redukcyjny R2a* W pewnych wypad¬ kach bedzie odpowiedniej szem wlaczenie zaworu redukcyjnego R2a pomiedzy Lx i L a, lub tez pomiedzy Lx a L3. Sposób wspóldzialania zaworów redukcyjnych R2 a i R ^ jest podobny do sposobu wspóldzia¬ lania zaworów redukcyjnych Rla i R a2 na fig. L Sposób dzialania instalacji wedlug fig. 2 powyzszem jest zupelnie wyjasniony.Na fig. 3 przedstawiono wypadek, gdzie zamiast turbiny przeciwpreznej zastosowa¬ no turbine paroupustna. Ze wzgledu na jasnosc, wysokoprezna i niskoprezna czesc turbiny, wzglednie innego silnika parowe¬ go, przedstawiono oddzielnie, lecz na tym samym wale. Oznaczono je przez H wzgled¬ nie L. Para wylotowa czesci niskopreznej odchodzi do skraplacza powierzchniowego Y, Poza tern oznaczenia fig. 3 sa takie sa¬ me, jak na fig. 1 i 2.W przewód pomiedzy czescia wysoko¬ prezna a niskoprezna wbudowano regula¬ tor odsrodkowy C2. Regulator ten wspól¬ dziala z regulatorem odsrodkowym C na przewodzie, pomiedzy zaworem prze¬ plywowym 01/a wysokoprezna czescia tur¬ biny w ten sposób, ze pierwszy regulator utrzymuje stala ilosc obrotów turbiny rip. dla 50 do 51 okresów, podcz&s gdy regu¬ lator drugi jest nastawiony na 52 do 53 okresów. Taki sposób wspóldzialania regu¬ latorów da sie osiagnac przez dobór dwóch zupelnie oddzielnych regulatorów, albo tez przez odpowiednie wykonanie w jed¬ nej calosci obu zaworów dlawiacych, albo wreszcie w ten sposób, iz jeden wspólny regulator odsrodkowy przestawia najpierw zawór czesci niskopreznej, a dopiero po¬ tem czesci wysokopreznej. To wspóldziala¬ nie na rysunku zaznaczono linja zlozona z kresek i kropek, W pewnych wypadkach, zwlaszcza w tych, gdzie znajduja sie juz przeciwprezne silniki tlokowe, gdzie jednak sila ma byc' podniesiona ponad ich sprawnosc, bedzie nieraz celowem czesc niskoprezna oddzielic od wysokopreznej w ten sposób, iz czesc niskoprezna wykonywuje sie jako odrebny silnik, zasilany z sieci zasobnika La. Wspól¬ dzialanie obu maszyn jest w tym wypad¬ ku zupelnie takie same, jak wyjasniono na fig. 3.Szczególniej ciekawym jest taki uklad w wypadku, kiedy zasobnik sluzy do wy¬ równania wahan obciazenia elektrowni miejskich, kolei, zakladów przemyslowych i t. p. W tych wypadkach najmniejsze ob¬ ciazenie zakladu obejmuje wysokoprezna czesc H, która odpowiednio do celu mozna wykonac jako odrebna maszyne, podczas gdy obciazenia najwyzsze pokrywa sie z czesci niskopreznej.W instalacji wedlug fig. 3 mozna przy¬ jac jako zalozenie, ze wahaniom podlega doprowadzanie paliwa wzglednie bezpo¬ srednie zuzycie pary z kotla, obciazenie silnika lub drugorzedne zuzycie pary. Je¬ zeli wiec np. przyjmiemy, ze bezposrednie zapotrzebowanie pary A1 nagle maleje, lub ze, co wychodzi na to samo, doprowadza¬ nie materjalu opalowego nieco wzrasta, wtedy cisnienie w kotle podniesie sie tro¬ che, a zawór przeplywowy O^wpusci nad¬ miar pary do wysokopreznej czesci turbi¬ ny. Wskutek tego ilosc obrotów powiekszy sie nieco, a tern samem regulator odsrod¬ kowy C2 zmniejszy ilosc p*ry dla czesci niskopreznej. To bedzie trwalo tak dlugo, az z jednej strony cisnienie w przewodzie Lx powróci do normalnej wysokosci, a z drugiej strony ilosc obrotów spadnie znów do normalnej. Ilosc pary w przewodzie La zwieksza sie wiec z dwóch powodów, cze¬ sciowo dlatego, iz wiecej pary doplywa przez czesc wysokoprezna a czesciowo, po¬ niewaz odplyw pewnej ilosci pary do cze¬ sci niskopreznej zamknieto, i ten dodatko¬ wy doplyw pary dostaje sie do zasobnika wzglednie do sieci L2,Dzialanie jest odwrotne, jezeli ilosc za¬ potrzebowanej pary Ax podniesie sie, wzglednie jezeli doprowadzanie paliwa zmniejszy sie.Przy zmianach sily K dziala bezpo¬ srednio regulator odsrodkowy C2 w znany sposób, przyczem zasobnik wyrównywa wahania. Jest równiez jasnem, ze dzialanie bedzie takie samo, przy zmianach w dru¬ gorzednym zuzywaczu pary A2.Instalacja wedlug fig. 4 odpowiada in¬ stalacji* na fig. 2, przyczem zasobnik tak zbudowano, iz pracuje pomiedzy cisnie¬ niem wylotowem czesci wysokopreznej a nizszem zapotrzebowaniem pary. Oznacze¬ nia na rysunku dokladnie odpowiadaja oznaczeniom uzytym na rysunkach po¬ przednich. Róznica w porównaniu z fig. 2 polega tylko na tern, iz zawór przeplywowy 0lai zawór redukcyjny Rla prowadza bez¬ posrednio od pierwszej sieci do sieci za¬ sobnika. Sposób dzialania powinien byc w mysl powyzszego jasny bez dalszych wy¬ jasnien.Fig. 5 wyjasnia zastosowanie tego sa¬ mego wynalazku w instalacji o podwój nem upuszczaniu pary. Tego rodzaju instalacje sa w przemysle chemicznym coraz to cze¬ sciej uzywane. Odnosny rysunek przedsta¬ wia jako przyklad fabryke sulfitu, przyczem pare upuszcza sie czesciowo pod cisnieniem 5 kg dla warnika sulfitowego, czesciowo zas pod cisnieniem 0,5 kg dla papiernicy M.Oprócz tego w danym wypadku pobie¬ ra sie pare wprost z przewodu kotlowego Lx i prowadzi sie ja do warnika U dla bar¬ dzo wysokiego cisnienia.Pomiedzy temi rozmaitemi sieciami sa urzadzone silniki przeciwprezne, majace w danym wypadku wspólny wal. Czesc wy¬ sokoprezna oznaczono przez H, czesc srednioprezna przez M e , a czesc niskoprez- na przez L. Przed czescia wysokoprezna zastosowano tak jak poprzednio zawór przeplywowy 0lt, pomiedzy czescia wyso- prezna a srednioprezna zawór przeplywo¬ wy Ó2m i regulator odsrodkowy C2f a po¬ miedzy czescia srednio i niskoprezna regu¬ lator odsrodkowy C3. Pomiedzy sieciami wysoko a niskopreznemi znajduja sie dwa równolegle wlaczone zawory, mianowicie: zawór przeplywowy 012 i zawór redukcyj¬ ny R12. W ten sam sposób umieszczono po¬ miedzy sieciami srednio i niskopreznemi dwa zawory , mianowicie zawór przeply¬ wowy 02a i zawór redukcyjny R2ct.W mysl poprzednich uwag sposób dzia¬ lania powinien byc bez wszystkiego zrozu¬ mialy. Nalezy tylko zauwazyc, ze regu¬ lator odsrodkowy C3 jest zbudowany dla zwyklej ilosci obrotów, podczas gdy Cx i C2 sa nastawione na nieco wyzsza ilosc obrotów. Podobniez zawory przeplywowe 0lt i 012 wspólpracuja w ten sposób, iz 012 zaczyna dzialac dopiero przy nieco wyzszem cisnieniu niz 0lt. Zawór prze¬ plywowy 02 0 jest nastawiony na nieco wyzsze cisnienie niz 02 m, a ten znów na nieco wyzsze niz zawór redukcyjny R12.Rozumie sie samo przez sie, iz zupelnie tych samych urzadzen regulacyjnych uzy¬ wa sie takze i tam, gdzie zastosowano ro¬ dzaj zasobnika inny, niz tu podano. PL