Opublikowano dnia 25 sierpnia 1960 r. i?*KT*»* \ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43555 Fabryka Sprzetu Rolniczego „Pionier" *) Strzelce Opolskie, Polska KL 45-br23 Urzqdzenle do uzupelniania pracy tarczowej sadzarki ziemniaków Patent trwa od dnia 21 stycznia 1960 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do uzupelnia¬ nia pracy tarczowej sadzarki ziemniaków. Zna¬ ne sa tarczowe sadzarki, posiadajace szereg ly¬ zek, przymocowanych do pionowej tarczy obro¬ towej, które zanurzaja sie w warstwie ziem¬ niaków. Przy obrocie tarczy lyzki wybieraja po jednym ziemniaku do sadzenia. Aby ziem¬ niak przedwczesnie nie wylecial z lyzki, kazda z nich posiada przytrzymywacz, dociskany za pomoca sprezyny. Ten znany typ sadzarki nie posiada urzadzenia do uzupelniania w przy¬ padku, jezeli lyzka nie wybierze ziemniaka i obrót tarczy odbedzie sie z pusta lyzka.W praktyce przepust przy sadzeniu wynosi oko¬ lo 3°/o. Znane sa urzadzenia uzupelniajace, któ¬ re wyrzucaja ziemniak z innego zbiornika w przy¬ padkach przepustu. Te znane urzadzenia sa sto¬ sowane przy sadzarkach podnosnikowych o cal¬ kowicie odmiennej konstrukcji i dzialaniu. Po¬ siadaja one podnosnik lancuchowy, zaopatrzo- .*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz, Aleksander Lisiak i inz. Jan Sagasz. ny w szereg czerpaków do wybierania poje¬ dynczych ziemniaków, które po przejsciu przez punkt szczytowy schodza w dól rynna, a po jej opuszczeniu powoduja równomierne wypa¬ danie ziemniaków wzdluz drogi sadzarki.W czerpakach wykonane sa glebokie wciecia.W górnej czesci ich drogi znajduje sie czuj¬ nik w postaci cienkiego preta, który lezy na drodze czerpaków w ten sposób, ze miesci sie w ich wcieciach. Wobec czego czerpak pusty nie porusza czujnika. Jezeli czerpak zawiera ziemniak, czujnik odchyla sie o grubosc ziem¬ niaka, co wystarcza do wylaczenia za posred¬ nictwem ukladu dzwigniowego zbiornika obro¬ towego z ziemniakami dodatkowymi. Natomiast pusty czerpak nie wylacza tego ukladuf co po¬ woduje obrót zbiornika o pewien kat i wyrzu¬ cenie dodatkowego ziemniaka. Naped pojemni* ka z dodatkowymi ziemniakami pochodzi od na¬ pedu podnosnika.Wynalazek polega na rozwiazaniu zagadnie¬ nia uzupelniania przepustu przy sadzarkach tar¬ czowych. Rozwiazanie wedlug wynalazku pole¬ ga na przedluzemiu przytrzymywacza w lyzce,które to przedluzenie wystaje poza lyzke w przy¬ padku, gdy lyzka nie zawiera ziemniaka. Wy¬ stajacy koniec przytrzymywacza powoduje za posrednictwem ukladu dzwigniowego obrót cy¬ lindrycznego pojemnika, zawierajacego pojedyn¬ cze ziemniaki, wlozone recznie do promienio¬ wych wycinków. Obrót tego pojemnika o kat, odpowiadajacy jednemu wycinkowi, powoduje wypadniecie ziemniaka przez otwór.Trudnosc rozwiazania zagadnienia uzupelnia¬ nia ziemniaków w przypadku sadzarki tarczo¬ wej polegala glównie na znalezieniu sposobu uruchamiania urzadzenia uzupelniajacego w przypadku, gdy ziemniak przez poszczególna lyzke nie zostal pobrany.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do uzupelniania pracy tarczowej sadzarki ziem¬ niaków wedlug wynalazku czesciowo w prze¬ kroju pionowym, a czesciowo w widoku w kie¬ runku prostopadlym do tarczy obrotowej z lyz¬ kami, fig. 2 — urzadzenie, w którym lyzka nie zawiera ziemniaka, czesciowo w widoku z gó¬ ry i czesciowo w przekroju, przechodzacym przez uklad hamujacy, fig. 3 — lyzke zawiera¬ jaca ziemniak w widoku z boku.Istotna czescia urzadzenia jest pojemnik 1 w ksztalcie bebna obrotowego z promieniowo' umieszczonymi przegrodami 2, które tworza przedzialy na pojedyncze ziemniaki. Beben obraca sie w poziomie. Dno 3 tego bebna jest nieruchome i posiada jeden otwór, nie uwidocz¬ niony na rysunku, przez który przelatuje ziem¬ niak umieszczony w przedziale, przechodzacym nad tym otworem. Pojemnik obraca sie skoka¬ mi o jeden przedzial jedynie w tych przypad¬ kach, gdy któras sposród lyzek 4 nie wybierze ziemniaka. Przytrzymywacz 5 ziemniaka, któ¬ ry w tym przypadku nie jest odchylony przez ziemniak jak na fig. 3, lecz wchodzi w wcie¬ cie lyzki jak na fig. 1 i 2, koncem swym za¬ wadza o uklad dzwigniowy 6, 7, 8 i zmusza go do odchylenia sie, przy czym popychacz 8 przesuwa sie w prawo i swym wystepem 9 wy¬ woluje obrót pojemnika w sposób cpisany po¬ nizej.Pojemnik 1 jest sztywno zwiazany z osia 10, osadzona obrotowo w nieruchomych czesciach, zwiazanych z rama sadzarki. Na os 10 nalozo¬ na jest tuleja 11, która równiez obraca sie wraz z swa osia. Na tulei umocowana jest obrotowo tarcza zebata 12, zwiazana z tuleja sprezyna srubowa 13, której jeden koniec jest przymocowany do tej tarczy a drugi — do króc¬ ca, uksztaltowanego na tulei. Warunkiem obrócenia tulei, a z nia pozostalych cze¬ sci obrotowych, jak os i pojemnik, jest odhamowanie. Hamulcem który uniemozliwia obrót jest sworzen 14, wchodzacy koncem do jednego z otworów wywierconych na obwodzie bebna 15, nalezacego do czesci nieruchomych, a mianowicie zwiazanego z dnem 3 pojemnika 1.Obrót zespolu czesci obrotowych, spowodowany przez zazebienie wystepu 9 popychacza 8 w tar¬ czy zebatej 12, zaczyna sie od obrotu tej tar¬ czy. Z ta chwila zaczyna dzialac dzwignia 16, która jest zamocowana w punkcie obrotu do tulei i w której, w podluznym otworze jednego ramienia tkwi sworzen 17, wystajacy z tarczy zebatej, a w podobnym otworze drugiego ra¬ mienia tkwi sworzen 18, wystajacy prostopadle ze sworznia zapadkowego 14. Nieduze uchyle¬ nie tej dzwigni wystarcza do wycofania konca sworznia zapadkowego z otworu. Wówczas swo¬ rzen 19, wystajacy z tarczy zebatej, zbliza sie do bocznego krócca tulei i popycha go wpra¬ wiajac w obrót tuleje wraz z calym zespolem obrotowym. W trakcie tego posuw popychacza 8 nastepuje dalej, a gdy jego skosna czesc wej¬ dzie do oczka w plaskowniku 20, popychacz obniza sie, przez co jego wystep 9 wyzebia sie z tarczy zebatej. W dalszym ciagu czesci obro¬ towe obracaja sie juz nie napedzane, lecz na skutek wlasnej bezwladnosci. Z rysunku fig. 2 wynika, ze gdy tarcza zebata nie jest napedza¬ na, sprezyna srubowa 13 wywiera nacisk za posrednictwem dzwigni 16 na sworzen 14, któ¬ rego koniec opiera sie i slizga po wewnetrznej powierzchni nieruchomego bebna 15, az wpadnie do nastepnego otworu i powstrzyma dalszy obrót. Poniewaz otwory w bebnie 15 sa wy¬ wiercone w odleglosci katowej, odpowiadajacej przedzialom na pojedyncze ziemniaki w pojem¬ niku obrotowym 1, kazdy jednorazowy ruch calego zespolu, opisany powyzej, wywoluje wy¬ rzucenie pojedynczego ziemniaka, który wypa¬ da z sadzarki rynna 21, PL