Opublikowano dnia 31 sierpnia 1960 r JBIBLIOTEKAT Urzedu ia t ^ n l owego! iMskiej Rzeczyposptriitej Ladowaj POLSKIE- RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr r43369 KI. 20 a, 11 Jerzy Osmólski Zakopane, Polska Bezpodporowy wyciag narciarski Patent trwa od dnia 4 lutego 1959 r.Znane konstrukcje bezpodporowyeh wycia¬ gów narciarskich z okreznym ruchem liny po¬ siadaja pewne wady, które obnizaja ich walo¬ ry eksploatacyjne. Do wad tych mozna zaliczyc przede wszystkim niewlasciwy sposób wprze- gania sie narciarzy do liny holowniczej i ko¬ niecznosc ograniczenia z tego wzgledu szyb¬ kosci jazdy do 2—2,5 m/sek.Idea przewodnia wynalazku jest konstrukcja, która pozwala na stosowanie szybkosci do 12 m/sek i wiecej, przy zachowaniu ruchu okreznego liny holowniczej i systemu indywi¬ dualnego wprzegania narciarzy w czasie ruchu tej liny, przy pomocy specjalnych uchwytów, które w momencie wprzegania amortyzuja si¬ ly dynamiczne wywolane przyspieszeniem cia¬ la narciarza lub ewentualnie przez cierne sprzeganie sie z lina z dopuszczaniem poslizgu, przy czym uchwyty funkcjonalnie zwiazane sa z obiegiem liny holowniczej, a nie z osoba narciarza.Wyciag wedlug wynalazku budowany byc moze jako staly lub ruchomy (przenosny, prze¬ wozny czy przejezdny lub tez „zwijany"). Ja¬ ko liny holowniczej uzywa sie liny stalowej, splecionej w obwód zamkniety. Naped moze byc zastosowany z silnikiem elektrycznym lub spalinowym.Na rysunku fig. 1 przedstawia schemat wy¬ ciagu z rozmieszczeniem istotnych zespolów, fig. 2 i 3 przedstawiaja w dwu rzutach przy¬ klad konstrukcyjnego rozwiazania uchwytu z elastyczna petla amortyzujaca sily dyna¬ miczne, fig. 4 i 5 — przyklad konstrukcyjne¬ go rozwiazania odmiany uchwytu, zapewnia¬ jacego stopniowe sprzezenie cierne- z lina, a tym samym plynny start narciarza, fig. 6 — schemat automatycznego podawacza uchwytów z petla amortyzujaca w widoku z boku, zas fig. 7 — przyklad konstrukcyjnego rozwiaza¬ nia zderzaka, sluzacego do wysprzegania uchwytów i jako zabezpieczenie dojazdowe.Wyciag sklada sie z dowolnego agregatu na¬ pedowego 1 z krazkami wyprowadzajacymi 2, z kola przewojowego 8, urzadzenia kotwiczno- napinajacego 9, stalowej liny kotwicznej sple¬ cionej w obwód zamkniety 4, zderzaka 3, po- dawacza uchwytów 6 oraz uchwytów 7.W razie potrzeby na toku powrotnym liny moga byc ustawione krazki podporowe 5, Nie¬ odlaczna czescia wyciagu sa uchwyty skon¬ struowane badz wedlug zasady przedstawio¬ nej na fig. 2 i 3, badz tez na fig. 4 i 5. Sto¬ sowane moga byc na jednym wyciagu oba ty¬ py uchwytów zaleznie od potrzeb i stosowa¬ nej praktycznie szybkosci.Uchwyt wedlug fig. 2 i 3 sklada sie z ele¬ mentu sprzegajacego sie z lina 4, jak np. spi¬ rale z drutu stalowego 10 i elementu amor¬ tyzujacego, za który chwyta narciarz, jak np. gumowa petla 11. Odmiana uchwytu, fig. 4 i 5, jest wykonana jako wygodna do ujecia dlo¬ nia nasadka na line z tworzywa stzucznego lub gumy. Nasadka ta posiada biegnacy wzdluz otwór o srednicy liny holowniczej 4 i podluz¬ ne wyciecie 13, przez które nasadke zaklada sie reka na line 4, Dla uproszczenia czynnosci przy wprzeganiu uchwytów wg fig. 2 i 3 slu¬ zy podawacz uchwytów (fig. 6), montowany w miejscu wprzegania. W podawaczu tym na stojakach 14 umocowane sa prowadnice 15 i 16.Lina 4 prowadzona jest w obrebie podawacza 17. W przedniej czesci prowadnic znajduje sie zapadka wychwytowa 28. Uchwyty zawiesza sie elementami wprzegajacymi 10 na prowad¬ nice 16. Dla przesuwania uchwytów do przo¬ du, w miare ich ubywania, sluzy popychacz 19 dzialajacy np. pod wplywem sprezyny 20.Sprezyna 21 utrzymuje zapadke wychwytowa 18 w dolnym polozeniu i uniemozliwia nieza¬ mierzone wypadniecie uchwytów z prowadnic.Z chwila, gdy narciarz pociagnie za petle uchwytu 11, jak wskazuje strzalka, pokona opór sprezyny 21, przy czym zapadka 18 od¬ chyli sie i zwolni uchwyt, który po przedniej czesci prowadnicy 16 zeslizgnie sie na line holownicza 4. Nastepne pociagniecie petli 11 przez narciarza ku sobie, spowoduje zalamanie liny 4 w elemencie wprzegajacym 10 i jazde narciarza.W momencie przechodzenia sciaganego uchwytu pod przednim ramieniem zapadki wychwytowej 18, drugie jej ramie obniza sie i przytrzymuje nastepne uchwyty. Mogat tez byc stosowane inne 'nieistotne odmiany kon¬ strukcji podawaczy. Zderzak 3 (fig. 7) mon¬ towany jest przed agregatem napedowym 1 i sklada sie z korpusu 22 np. w postaci sto¬ jaka, krazka lub krazków 23 prowadzacych li¬ ne 4 i wlasciwego zderzaka, najlepiej w po¬ staci wymiennej wkladki 24. Wkladka i korpus posiadaja przelotowy kanal, przez który swo¬ bodnie przechodzi lina 4. Czolowa powierzchnia zderzaka 24 posiada sciecia 25 dostosowane do konstrukcji elementu wprzegajacego 10 uchwy¬ tu tak, aby przy zetknieciu sie tego elementu ze zderazkiem nastapilo zwolnienie sprzezeni! z lina 4 lub nawet zrzucenie uchwytu na zie¬ mie.Dzialanie przy zastosowaniu uchwytów typu przedstawionego na fig. 2 i 3 wyciagu jest na¬ stepujace: Obsluga wciagu zaklada pewna ilosc uchwytów do podawacza 6, nastepnie obsluga, wzglednie sam narciarz, sciaga pierwszy uchwyt 7, który zsuwa sie na line 4. Wprzeg¬ niecie nastepuje przez pociagniecie petli do siebie, jak wskazuje strzalka na fig. 3. Przy dojezdzie do górnej stacji wyciagu, narciarz wypuszcza uchwyt z reki. tJchwyt niesiony jest w dalszym ciagu przez line, az uderzy o zderzak 3, co powoduje jego zrzucenie na ziemie, badz tez zwolnienie. O ile narciarz nia wypusci uchwytu, zderzenie o zderzak powo¬ duje zwolnienie uchwytu i narciarz sie za¬ trzymuje. Nie ma wiec obawy, ze narciarz moze byc wciagniety do napedu. Co pewien czas zgromadzone na górze uchwyty zwozi sie na dól i stopniowo uzupelnia sie zapas uchwy¬ tów w podawaczu 6. Odmiane uchwytów we¬ dlug fig. 4 i 5 zaklada sie na line recznie lub ewentualnie równiez przy pomocy automa¬ tycznego podawacza odpowiedniej konstrukcji.Sprzegniecie 2 lina nastepuje przez scisniecie nasadki dlonmi, jak wskazuja strzalki na fig. 4. Stopniowanie sily zacisku P pozwala na plynne wprzegniecie sie do liny poruszaja¬ cej sie nawet z bardoz duza szybkoscia, nato¬ miast zwolnienie sily azcisku P pozwala na okresowe zwolnienie szybkosci narciarza lub calkowite zatrzymanie sie w dowolnym miej¬ scu trasy, badz tez w miejscu wyprzegania.Uderzenie nasadki o zderzak 3 powoduje zrzucenie jej na ziemie. PL