W istniejacych rozwiazaniach zestawów ciag¬ nika siodlowego z naczepa stosuje sie ich pól¬ automatyczne uruchamianie, które pracuje w ten sposób, ze sprzeganie stojaka siodlowego z naczepa odbywa sie wprawdzie samoczynnie, jednak zabezpieczenie tego stojaka i podpórki naczepy, jak równiez wyprzeganie zestawu od¬ bywa sie recznie.Przy wykonywaniu tych czynnosci kierowca musi wychodzic zwykle z pojazdu i wkladac powazny wysilek, w szczególnosci przy opusz¬ czaniu podpórki naczepy, co nie jest zgodne z dzisiejszym postepem techniki.Wada tkwi równiez w umieszczeniu pompy do uruchamiania hydraulicznej podpórki w na¬ czepie. Polaczenia elektrycznego i pneumatycz¬ nego przewodu miedzy ciagnikiem siodlowym a naczepa dokonuje sie za pomoca kabla i przewodu gietkiego, a sprzeganie wykonuje sie recznie.Opisane wady usuwa urzadzenie wedlug wy¬ nalazku, które umozliwia wykonywanie czyn¬ nosci sprzegania i wyprzegania zestawów sio¬ dlowych bezposrednio ze stanowiska kierowcy, bez jego wychodzenia z pojazdu.Polaczenie przewodem elektrycznym i pneu¬ matycznym ciagnika siodlowego z naczepa jest zalozeniem wynalazku przy jednoczesnym ich sprzeganiu przez srodek czopu stojaka obro¬ towego.Rozwiazanie takiego polaczenia jest przed¬ miotem czeskiego patentu nr 89190.Hydrauliczna podpórka jest wysuw;ana pod wplywem znajdujacego sie pod cisnieniem oleju, który pompa umieszczona w ciagniku siodlo¬ wym tloczy przez srodek czopu obrotowego stojaka siodlowego. Pompa jest napedzana przez silnik pojazdu i przy sprzegnieciu z ciag¬ nikiem siodlowym wiekszej ilosci naczep, zo¬ staja przez nia uruchamiane wszystkie pod-pórkL Pompa jest uruchamiana za pomoca sprzegla plytkowego, wlaczanego elektropne- umatycznie. Równiez elektropneumatycznie uru¬ chamiany jest obrotowy stojak siodlowy. Sto¬ jak ten jest zabezpieczony mechanicznie za pomoca dzwigni, która zamyka lub otwiera doplyw powietrza do hamulca naczepy.Na rysunku jest objasniony przyklad wy¬ nalazku.Urzadzenie sklada sie ze sluzacego do uru¬ chamiania drazka dzwigniowego 1, ulozysko- wanego w dwóch lozyskach, którego przesu¬ niecia ograniczone sa przez wyciecie w wo¬ dziku (nie pokazane na rysunku) w ten spo¬ sób, ze mozliwe jest wychylenie drazka o 90° w prawo z polozenia wyjsciowego I w polo¬ zenie II, a nastepnie przesuniecie do góry w polozenie III i znowu przez obrócenie o 90° w lewo, w polozenie IV. Po srodku drazka dzwigniowego przewidziana jest krzywka 3, która wlacza elektrycznie wlaczniki 4, 5, 6 oraz dwa pierscienie 7 do uruchamiania zabezpie¬ czenia obrotowego stojaka siodlowego. Dolny koniec drazka zakonczony jest kwadratowym gniazdem 8, który zamyka lub otwiera zawór odcinajacy 9. Przy sprzegnietym zestawie, dra¬ zek dzwigni 1 znajduje sie w polozeniu wyj¬ sciowym I, a urzadzenie sprzeglowe stojaka obrotowego 10 jest zabezpieczone, zawór 9 otwarty, a sprezone powietrze przechodzi ze zbiornika powietrznego 11 przewodami 66 do zbiornika powietrznego 12 naczepy. Krzywka 3 nie wlacza wlaczników 4, 5, 6 i dlatego cale urzadzenie znajduje sie w spoczynku.Wyprzegania zestawu dokonuje sie przez wy¬ chylenie drazka dzwigniowego 1 z polozenia I w polozenie II. Przy tym ruchu za pomoca zaworu 9 zostaje zamkniety doplyw powietrza ze zbiornika do naczepy siodlowej, przez co zostaje ona zahamowana. Krzywka 3 zwiera wlacznik 4 i 5 i prad elektryczny zaczyna przeplywac ze zródla 13 przez bezpiecznik 14, styki 15, wlacznik 4, styki 16, przycisk 17, dalej przez przylacza 18 zaworu elektrycznego 29 przechodzi do masy 20 podwozia. Równoczes¬ nie prad przeplywa przez styki 21 wlacznika 5, przylacza 22 zaworu elektrycznego 23, na ma¬ se 24 podwozia i przez styki 25 przycisku 17 przez przylacza 26 zaworu 27 do masy 28.Zawór 19 pozwala sprezonemu powietrzu prze¬ dostac sie z przewodu 74 przewodem 67 do cylindra roboczego 29 i uruchomic pompe ole¬ jowa. Jednoczesnie sprezone powietrze prze¬ plywa przez przewód 68 do zaworu przepusto¬ wego 31, dzieki czemu uzyskuja polaczenie - 2 ze soba przewody 43 i 44, a zawór elektryczny przepuszcza sprezone powietrze ze zbiornika 12 przewodem 69 i 64 do zaworu odcinajacego 32 hydraulicznej podróbki, które otwiera go. Pom¬ pa 30 zaczyna pompowac ciecz ze zbiornika 34 przez przewody rurowe 70 i 43, zawór prze¬ pustowy 31 i przewód rurowy 44 do stojaka obrotowego 10, a przewodem 65 do zaworu za¬ mykajacego 32 hydraulicznej podpórki 33, któ¬ ra dzieki temu wysuwa sie.Po wysunieciu sie podpórki, gdy cisnienie oleju na tyle wzrosnie, ze otworzy sie zawór bezpieczenstwa 57, znajdujacy sie w zaworze przepustowym 31, wówczas olej poplynie z po¬ wrotem przewodem 35 do zbiornika 34. Przy przeplywie powrotnym olej pod cisnieniem wlacza przyciski 36, dzieki czemu zapala sie lampa kontrolna 37, co oznacza, ze podpórka 33 zostala opuszczona. Jednoczesnie zawór 23 przepuszcza sprezone powietrze z przewodu 71 do cylindra roboczego 51 stojaka obrotowego 10 i utrzymuje urzadzenie sprzegajace naczepy w stanie sprzegnietym.Przez przesuniecie dzwigni 1 w polozenie III, pierscienie 7 zamocowane obrotowo na czopie 72 obracaja dzwignie katowa 38, której ruch zostaje przeniesiony za posrednictwem ciegna 39 na dzwignie 40 do urzadzenia za¬ bezpieczajacego stojak 10, które przez to zostaje odbezpieczone. Kwadratowe gniazdo 8 drazka dzwigniowego 1 wysuwa sie z kwadratowego czopu 58 zaworu zamykajacego 9. Krzywka 3 wlacza wlacznik 4, rozlacza styki 15 a laczy styki 41. Dzieki temu prad elektryczny* zaczy¬ na plynac przez wlacznik 4, styki 41 i przyla¬ cza 42 zaworu 19. Sprezone powietrze zostaje przepuszczone z przewodu 74 do przewodu 73 cylindra roboczego 29 i praca pompy zostaje przerwana. Jednoczesnie sprezone powietrze zo¬ staje przepuszczone przewodem 59 do zaworu przepustowego 31„ zamykajac przewód 43 a la¬ czac przewód 35 z przewodami 44 i 65, które prowadza do hydraulicznej podpórki. Zawór 27 nie zasilany pradem zamyka doplyw powietrza do zaworu 32. Ciecz przestaje plynac a przy¬ cisk 36 przerywa obwód pradu i lampka kon¬ trolna gasnie.Przez obrócenie dzwigni 1 w polozenie IV krzywka 3 wylacza styki 21 wlacznika 5, a wlacza styki 45 wlacznika 6. Prad elektrycz¬ ny przeplywa przez styki 45 wlacznika 6 przy¬ lacza 47 zaworu 23, a nastepnie przez styki 48 wylacznika 49 na stojak 50. Z?.wór 23 prze¬ puszcza sprezone powietrze do cylindra robo-czego 31 stojaka obrotowego 10, gdzie naste¬ puje wyprzeganie zestawu.Przy koncu skoku tloka w cylindrze robo¬ czym 51 nastepuje przelaczenie wlacznika 49, styki 48 rozwieraja sie a zwieraja sie styki 52.Dzieki temu zostaje wlaczony obwód pradu przez lampe kontrolna 53, która sygnalizuje na przyrzadzie o wyprzegnieciu zestawu i ze ciagnik siodlowy moze odjechac.Sprzeganie zestawu. Jezeli przestawi sie dra¬ zek dzwigniowy 1 z polozenia IV przez polo¬ zenie III i II w polozenie I, wówczas caly prze¬ bieg czynnosci powtarza sie. W polozeniu III krzywka 3 wlacza styki 21 wlacznika 5 i prad elektryczny przeplywa przez przylacze 22 za¬ woru 23 na stojak 24, Sprezone powietrze zo¬ staje przepuszczone z przewodu 71 do cylindra roboczego 51, który powoduje sprzeganie zesta¬ wu za pomoca stojaka obrotowego 10.Gdy styki 52 wylacznika 49 zostana roz¬ warte, wówczas gasnie lampa kontrolna 53, co oznacza, ze nastapilo sprzegniecie zestawu.Jednoczesnie zostaja wlaczone styki 48 wlacz¬ nika 49, prad jednak nie przeplywa, poniewaz rozwieraja sie styki 45 wlacznika 6.W polozeniu II dzwigni 1 nastepuje za po¬ moca dzwigni 38 ciegna 39 i dzwigni 40 me¬ chaniczne zabezpieczenie urzadzenia sprzegaja¬ cego stojak obrotowy 10. Gniazdo kwadratowe 8 zachodzi na czop kwadratowy 58 zaworu za¬ mykajacego 9. Jednoczesnie krzywka 3 laczy styki 15 wlacznika 4. Prad elektryczny prze¬ plywa przez styki 16 i 25 przycisku 17, przyla¬ cze 18, zaworu 19 do masy 20 oraz przez przy¬ lacze 26 zaworu 27 do masy 28. Dzieki temu nastepuje z jednej strony przepuszczanie spre¬ zonego powietrza przez zawór :— 19 i do cy¬ lindra roboczego 29 pompy 30, która ponownie zostaje uruchomiona, a z drugiej strony otwar¬ cie zaworu odcinajacego 32. Skoro tylko hy¬ drauliczna podpórka zostanie opuszczona w dol¬ ne polozenie, wówczas zawór 31 przepuszcza znajdujacy sie pod cisnieniem olej z przewodu 43 z powrotem do zbiornika 34 poprzez prze¬ wód 35.Przez przesuniecie dzwigni 1 w polozenie I otwiera sie zawór zamykajacy 9 i sprezone powietrze przechodzi ze zbiornika 11 przez prze¬ wód 56, stojak 10 do ukladu hamulca naczepy i ja odhamowuje.Krzywka 3 rozwiera styki 15 i 21 wlacznika 4, 5, a zwiera styki 21. Przez nacisniecie przy¬ cisku 17 zwieraja sie styki 60 i 61.Prad elektryczny przeplywa z baterii 13 przez bezpiecznik 14, styki 60, 61, przycisk 17 i przylacza 42 zaworu 19 do masy 62, a na¬ stepnie przez przylacza 26 zaworu 27 do masy 28 podwozia oraz przez styki 41 wlacznika 4 i przylacze 22 zaworu 23 do masy 24. Zawór 19 przepuszcza sprezone powietrze przez przewo¬ dy 69, 64 do zaworu zamykajacego 32, które otwiera go. Naciskiem sprezyny (nie pokaza¬ nej na rysunku) podpórka zostaje przesunieta do góry a olej wyparty przez przewód 65, stojak 10 a nastepnie przez przewód 44, za¬ wór 31 i przewód 35 do zbiornika 34. PL